تلاش زنان تراجنسی پاکستان برای ورود به مجلس

حق نشر عکس AFP
Image caption نایب ‌علی ( سمت چپ) قربانی اسید‌پاشی و ندیم کشش هر دو در پی به‌دست‌‌آوردن کرسی‌هایی در مجلس پاکستان هستند

وقتی فقط ۱۳ سال داشت ناچار شد خانه را ترک کند چون از بستگانش آزار جسمی و جنسی می‌دید. چندی بعد هم دوست‌پسر سابقش به او اسید پاشید. زندگی نایب علی به عنوان زنی تراجنسیتی در پاکستان بسیار پر‌تلاطم بوده است.

او که از دانشگاه فارغ‌التحصیل شده است، یکی از چهار نامزد تراجنسی حاضر در انتخابات سراسری پاکستان است.

او به بی‌بی‌سی گفت: "فهمیدم که بدون قدرت سیاسی و بدون حضور در نهاد‌های حکومتی، نمی‌توان به حقوق خود دست یافت".

روز به روز افراد بیشتری از جامعه تراجنسیتی پاکستان دنبال چنین روندی برای دستیابی به حقوقشان هستند.

"پیشگامان منطقه"

اقلیت تراجنسیتی درجامعه بسیار محافظه‌کار پاکستان تحقیر و تمسخر می‌شود. آنها دیر‌زمانی است که مورد تبعیض گسترده قرار دارند و برای ابتدایی‌ترین نیاز‌هایشان مانند حق تحصیل، حق کار و درمان ناچارند به سختی بجنگند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption اقلیت تراجنسیتی در پاکستان با تبعیض و طرد و انزوا روبروست

در دوران حکمرانی مغولان، خواجگان به عنوان خواننده و رقاص و حتی گاهی مباشر در دستگاه‌های سلطنتی به کار گرفته می‌شدند. وقتی بریتانیایی‌ها، هندوستان را تحت استعمار خود در آوردند، به شدت به دنبال ممنوع و مجرم دانستن اقلیت تراجنسیتی بودند چون بر این باور بودند این افراد که فکر می‌کردند منحرف و ناهنجارند و به همین خاطر آنها را از حقوق اولیه شهروندی محروم کردند.

به عقیدة عظمی یعقوب، بنیانگزار و مدیر گروهی که برای حقوق تراجنسیتی‌ها مبارزه می‌کند، امروزه پاکستان در زمینه احقاق حقوق تراجنسیتی‌ها نقش "پیشگامی" ایفا می‌کند.

پاکستان یکی از اولین کشور‌هایی است که به طور رسمی در کارت‌های شناسایی ملی جنس سوم را هم وارد کرده است و از سال گذشته چنین کاری را در گذرنامه‌ها هم انجام می‌دهد. چنین گزینه‌ای هنوز برای افراد تراجنسیتی یا دو‌جنسی در بسیاری از کشور‌های غربی وجود ندارد.

در ماه مه، پاکستان قانون جدیدی تصویب کرد که حقوق حدود ۵۰۰ هزار شهروند تراجنسیتی را تضمین می‌کند و از تبعیض و بی‌عدالتی در مورد آنها جلوگیری می‌کند.

حق نشر عکس ARIF ALI/AFP/Getty
Image caption مارویه ملک ۲۱ ساله، اولین گوینده اخبار تراجنسیتی در پاکستان است

این گروه از افراد به طور روز‌افزونی در اجتماع و در انظار عمومی دیده می‌شوند، در ماه مارس امسال یک شبکه خصوصی تلویزیونی اولین گوینده تراجنسیتی را استخدام کرد و ماه گذشته یک هنرپیشه تراجنسیتی اولین فیلم خود را همراه با ستارگان مطرح سینمای پاکستان بازی کرد.

"خشونت همچنان ادامه دارد"

خشونت و تعصب علیه تراجنسیتی‌ها هنوز در پاکستان ادامه دارد.

مردان ترا‌جنسیتی که در هنگام تولد جنسیت مؤنث برای آنها ثبت شده است به دلیل توقعات اجتماعی و فرهنگی به ندرت حضور عمومی دارند.

زنان ترا‌جنسیتی هم از همان اوائل از جامعه طرد و کنار گذاشته می‌شوند و اغلب وادار به رقاصی یا گدایی یا روسپیگری می‌شوند تا بتوانند زندگی خود را بگذرانند و همه این موارد آنها را در معرض انواع آسیب‌ها و آزار‌ها و تجاوز قرار می‌دهد.

بسیاری از آنها پیش گورو‌ها که ریاست انجمن‌های کوچک و پراکنده تراجنسیتی‌ها را بر عهده دارند پناه می‌گیرند.

ماریه خان که خود پس از خشونت‌های خواهر ‌و برادر‌ها و همسایگانش در سن ۱۰ سالگی از خانه گریخته است، چنین توضیح می‌دهد: "وقتی خانه را ترک می‌کنی، این گروه‌ها تنها جایی است که در آن احساس امنیت می‌کنی، آنجا هیچ‌کس تو را مسخره نمی‌کند، کتک نمی‌زند و برایت اسم نمی‌سازد، چون همه مثل هم هستیم".

حق نشر عکس Forum for Dignity Initiatives
Image caption ماریه خان در کودکی خانه را ترک کرد

تهدید علیه تراجنسیتی‌ها رو‌به ‌افزایش است.

نایب علی می‌گوید: "تراجنسیتی‌ها به قتل می‌رسند، تا به‌حال آزار و کتک و اسید‌پاشی را تحمل کردیم، اما این روزها آنها ما را می‌کشند".

بنا به گفته فعالان محلی، حدود ۶۰ زن تراجنسیتی در سه سال گذشته در خیبر پختونخوا به مرکزیت پیشاور در پاکستان که تا همین اواخر تحت تسلط نیرو‌های طالبان قرار داشت، کشته شده‌اند.

یکی از این زنان عالیه نام داشت، از فعالان حقوق تراجنسیتی‌ها بود که توسط گروه مسلح محلی در سال ۲۰۱۶ به رگبار گلوله بسته شد. او بی‌آنکه کمک‌های پزشکی و درمانی دریافت کند درگذشت، چون کارکنان بیمارستان ساعت‌ها طول کشید تا تصمیم بگیرند او را باید در بخش زنان یا مردان بستری کنند.

"قتل به دست خانواده"

ماریه از شهر مانسهره در پاکستان، بهتر از هرکسی این خطرات را حس کرده است.

او به عنوان نامزد مستقل برای شورای استان خیبر پختونخوا داوطلب شده است و می‌گوید: "از جرم و جنایت و آنچه قتل‌های به اصطلاح ناموسی گفته می‌شود بیزارم، این بزرگ‌ترین تهدید محلی برای افراد تراجنسیتی است، خانواده خود ما به کسانی پول می‌دهد تا ما را بکشند. من خودم به سختی از یک حمله مسلحانه به خانه‌ام در مانسهره جان سالم به‌در بردم، هنوز جای گلوله‌ها بر در خانه‌ام هست".

حق نشر عکس Maria Khan
Image caption ماریه از خیبر پختونخوا نامزد انتخابات شده است، جایی که از سال ۲۰۱۵ تا‌کنون بیش از ۶۰ زن تراجنسیتی در آنجا به قتل رسیده‌اند

ماریه که به تازگی درس خود را در دانشگاه هزاره پاکستان به اتمام رسانده است، می‌گوید که واکنش جامعه به تصمیم او برای حضور در انتخابات به طور شورانگیزی مثبت بوده است و کمک‌های داوطلبانه بسیاری به کمپین او که همه هزینه‌هایش را خودش تأمین کرده است، شده است.

او بر این باور است که سیاستمداران تا کنون "هیچ‌کاری برای مردم نکرده‌اند" و می‌گوید اگر انتخاب شود اولین کاری که می‌کند وضعیت آب شهرش را سامان می‌دهد، مشکلی که ماه‌هاست مردم با آن دست ‌به گریبانند.

"بازی پولدار‌ها"

ندیم کشش خوب می‌داند که فاصله بزرگی میان خواستن و توانستن وجود دارد.

در برابر او دو رقیب اصلی برای نخست‌وزیری پاکستان قرار دارند، عمران‌خان، بازیکن سابق کریکت که سیاستمدار شده است و شاهد خاقان عباسی. نخست‌وزیر فعلی.

حق نشر عکس AFP
Image caption ندیم کشش در برنامه رادیویی خود

حوزه انتخابی او در اسلام‌آباد پایتخت پاکستان یکی از مهم‌ترین حوزه‌ها و مقر مجلس و دولت پاکستان است، دادگاه عالی و بسیاری از مناطق مرفه در این ناحیه قرار دارند.

ندیم، فعال حقوق تراجنسیتی‌ها و گریمور و چهره‌پرداز سابق، در برنامه‌هایی که در شبکه رادیویی خود تولید می‌کند به مسائل گریبانگیر جامعه‌اش، می‌پردازد.

او می‌گوید: "با‌وجود قوانینی که اخیراً تصویب شده‌، هنوز هیچ گروه سیاسی در پاکستان تمایلی به کار در زمینه حقوق تراجنسیتی‌ها ندارد، ما اصلاً در برنامه‌های آنها جایی نداریم. به همین دلیل من تصمیم گرفتم خود وارد کارزار انتخاباتی شوم".

"من مثل سیاستمداران کله‌گنده، پول زیادی برای آگهی‌ها و پوستر‌‌ها و باقی هزینه‌های مرسوم و معمول تبلیغاتی ندارم. من پیام‌های خود را از طریق برنامه‌های رادیویی‌ام به گوش مردم می‌رسانم".

سیاستمداران در پاکستان با وجود محدودیت‌هایی که از سوی کمیسیون انتخابات وضع شده‌است، مبالغ هنگفتی برای فعالیت‌های انتخاباتی خود خرج می‌کنند.

ندیم می‌گوید:" همه می‌دانند که این بازی پولدار‌هاست، من حتی پول کافی برای ثبت‌نام انتخاباتی نداشتم".

حق نشر عکس AFP
Image caption ندیم در برابر چند سیاستمدار نام‌آورپاکستانی وارد رقابت انتخاباتی شده است

کمیسیون انتخابات پاکستان برای ثبت‌نام در انتخابات مجلس از هر داوطلب ۳۰‌ هزار روپیه (معادل ۲۴۵ دلار) و برای نامزدان داوطلب شورا‌های استانی ۲۰هزار روپیه در‌خواست می‌کند.

بنا بر گزارش‌ها، حداقل هشت نامزد تراجنسیتی به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه ثبت‌نام در انتخابات ناچار به انصراف شده‌اند.

اما ندیم اراده کرده است که سیاست سنتی پاکستان را به چالش بکشد.

"حالا دیگر دوره ماست. فقط با شرکت تراجنسیتی‌هاست که جریان دموکراسی در پاکستان سامان پیدا می‌کند".

موضوعات مرتبط