رویارویی نیروهای راست‌ و چپ؛ آیا خارجی‌ستیزی در آلمان شدت گرفته؟

Far-right protesters, 27 Aug 18 حق نشر عکس AFP
Image caption اعضای راست افراطی با شعار:"سیل مهاجران را متوقف کنید"

در جریان هفته گذشته بار دیگر سایه تعصب و گرایش به خشونت به عنوان راه حل معضلات اجتماعی در بخشی از آلمان هرروز پررنگ‌تر نمایان می‌شد. یک پدیده ترسناک برای آلمان که تاریخ وقایع وحشتناک صد ساله اخیر همواره ذهن‌ها را به خود مشغول داشته است.

آنچه در کمنیتس، شهری در آلمان شرقی سابق و اصولا ایالت ساکسن روی داد و شعارهای خارجی‌ستیزی که مطرح شد همراه با فزونی آراء راست نزدیک به نئونازی به دغدغه‌هایی دامن زد که سیاستمداران حاکم و رهبران احزاب دمکرات را به نوعی سرگشتگی فکری دچار ساخت .

نکته مرکزی نگرانی‌ها صرفا جریان راستگرایی که در دمکراسی‌‎ها معمول است نیست بلکه نوع شعارهایی است که در راهپیمایی‌ها وسیله گروه‌های گوناگون راست افراطی در شهرهای ساکسن وبا شیوه‌های نازی‌گری و حتی باب کردن سلام‌های هیتلری و به اصطلاح "هایل هیتلر" است که قانون اساسی آلمان آنرا مطلقا منع کرده و نه تنها جرم بوده و خیلی جدی و به سرعت با مجازات روبرو می‌شود بلکه پرداختن به آن از لحاظ افکار عمومی یک سرافکندی به شمار می‌رود.

نقش احزاب راست در پارلمان برای تضعیف قانون اساسی و گشودن راه افراط‌گرایی با هدف کسب اکثریت و برتری بر نیروهای دمکراسی‌خواه کم نیستند دولتمردان مسئولی که تظاهرات چندروزه در کمنیتس را صرفا راهپیمایی‌های اعتراضی ارزیابی نمی‌کنند. این دولتمردان می‌گویند حتی تظاهرات خارجی‌ستیزی به بهانه عمل خلاف یک یا دو خارجی پناهجو در چند سال اخیر و اکنون در اوج آن در کمنیتس به خوبی نشان‌دهنده این هستند که یک تندروی راست خزنده دست در کار است تا از احساسات به جای مردم سوء استفاده شود و رفته رفته احترام و ارزش قانون نادیده گرفته شود تا بتوان زمینه طرح شعارهای غیرمعمول و خلاف قانون را بدون واهمه باردیگر آماده کرد.

این سیاستمداران می‌گویند وقایع کمنیتس به خوبی نشان می‌دهد که نئونازی‌ها و هولیگن‌ها به اضافه گروه‌های هرج و مرج طلب دیگر، چگونه وبدون بهانه متوسل به تهدید افراد بی‌گناه و حتی آرامش معمول یک شهر می‌شوند تا این تصور به‌وجود آید که امنیت از آلمان رخت بربسته است و باید چاره‌اندیشی شود.

حق نشر عکس AFP

حزب آلترناتیو برای آلمان در پشت ماجراها؟

اکنون شماری از زنان و مردان ردیف اول احزاب سیاسی و حتی ائتلاف دولتی پرده‌ها را کنارزده و بیم و هراس خود را از حزب راست و تندرو "آلترناتیو برای آلمان" آشکار کردند، حزبی که با طرح شعارهای تند راستگرایی در مدتی کوتاه موفق شد تا ۲۵ در صد آراء پارلمانی را به خود اختصاص دهد و با تکیه به مثلا ۹۰ نماینده در مجلس و استفاده از صلاحیت و مصونیت پارلمانی قابل توجه، فضای سیاسی را برای راهپیمایی‌های مطلوب گروه‌های راست و هوادارخود هموار کند تا جایی که بدون واهمه از قانون، شعارهای "هایل هیتلر" نیز مطرح شود، یا تحت عنوان "دفاع از خود" بی آنکه مورد تعرض قرارگرفته باشند خارجیان را مورد حمله قرار دهند تا تدریجا فضایی را نظیر دوران نازی‌ها به وجود آورند و عرصه را برای تاخت و تازهای بعدی خود آماده کنند.

این روزها پرسش این است که این کشور دچار چه وضعی خواهد شد اگر نیروهای راست با کسب اکثریت پارلمانی حاکمیت را به دست آورند.

در حوادث کمنیتس و نقاط دیگر به خوبی روشن شد که گروه‌های کوچک و بزرگ راست بویژه هواداران جنبش موسوم به "پگیدا" که اهداف روشن ضد خارجی و اسلام‌ستیزی را در اروپا دنبال می‌کنند، دست‌شان با "حزب آلترناتیو برای آلمان" به اصطلاح در یک کاسه است.

توجه به نقش رو به تزاید حزب آلترناتیو برای آلمان رهبران حزبی و مسئولان را برآن داشته تا موضوع قراردادن این حزب را در زیر چتر امنیتی سازمان امنیت داخلی آلمان بطور علنی و جدی مطرح کنند.

سنجش افکار نیز نشان می‌دهد که این حزب درپی نابودی نظام دمکراسی و باز گرداندن آلمان به رویکردهایی است که در تاریخ بارها منجر به شکست و ویرانی این کشور شد. تا حدود ۶۶ درصد خواهان اجازه دادن به اداره حفظ قانون اساسی یا امنیت داخلی آلمان است تا حرکات و رفتار این حزب را زیر نظر داشته باشد.

لارس کلینگبل، دبیرکل حزب سوسیال دمکرات در یک گفتگوی مطبوعاتی خواهان آن شد که همه دمکرات ها با صدای بلند و به طور مصمم در مقابل جریان‌های پوپولیستی این حزب بایستند و اداره امنیت داخلی هم وظایف خود را در مورد حزب آلترناتیو برای آلمان برعهده گرفته و اوضاع را دقیقا زیر نظر داشته باشد. رهبران و سخنگویان حزب سبزها خواهان آن شدند تا اداره امنت داخلی با برقراری کنترل دقیق اطلاعات روشنی از حرکات این گروه و مجموعه وابسته به آن و به ویژه منابع مالی آترناتیو برای آلمان را حاصل کند. شخصیت های حزبی و سیاسی دیگری، حزب آلترناتیو یا جانشین برای المان را تلاشی برای بازگشت به ناسیونالیسم و احیای نازیسم می‌دانند.

نیروهای راست و چپ آلمان در راه رویارویی‌های بیشتر و جدی تر تجهیز می‌شوند

بررسی آنچه در کمنیتس اتفاق افتاد و در این دوسال اخیر نظیر آن در نقاط دیگر هم مشاهده شده، این بار گذشته از دولتمردان و سیاستمداران از هر جناح، توجه جامعه‌شناسان را نیز بیش از گذشته جلب کرده است . نکته مهم این توجهات این است که کار به این وقایع محدود نمی‌شود.

تحلیل‌های جامعه‌شناسی نشان می‌دهد که آلمان آبستن حوادث بزرگی است و به همین دلیل به‌ویژه محافل دولت و احزاب سنتی با یک سردرگمی دست به‌گریبانند.

متن جامعه نیز با هوشیاری و در حد توانایی خود به هشدارها واکنش نشان می‌دهد. در شهر کوچک کمنیتس (نام این شهر تا پایان رژیم کمونیستی آلمان شرقی و فروپاشی دیوار برلین " کارل مارکس" بوده وتاریخ وسابقه خودش رادارد) حدود ۷۰ گروه چپ و راست میانه و درمقابل آن همه گروه‌ها و جنبش‌های راستگرایانه و ملی‌گرای افراطی، علیه یکدیگر تظاهرات کردند .

حق نشر عکس Getty Images
Image caption دختری ازگروه فعالان ضد نازیسم با خود پرچمی حمل می کرد که روی آن نوشته شده بود "نازیسم؟ نه! متشکریم"

بنا بر بررسی‌ها، کمنیتس نقطه تولد صف آرایی‌های جدید چپ و راست است و آلمان به‌زودی شاهد برخوردهایی خواهد بود که در تاریخ بعد از جنگ و بعد از شورش‌های چپگرایانه ۱۹۶۷ سابقه نداشته است.

نفرت‌پراکنی روزافزون نئونازی‌ها درمورد خارجیان و حتی احزاب میانه رو راست وچپ سنتی در کشور و دامن زدن به نژادپرستی از یک طرف و مخالفان گسترش راست تند رو از سوی دیگر سبب شده تا نیروهای چپ و چپ افراطی باردیگر بخود آیند و برای مبارزه با راستگراها که تدریجا سنگرهای پارلمانی را اشغال می کنند خود را آماده سازند.

چند انتخابات ایالتی در باواریا و استان‌های واقع در آلمان شرقی و در سال آینده انتخابات پارلمانی اتحادیه اروپا می‌تواند بهانه و صحنه رشته‌ای از برخوردهای جدی شود . نگرانی بزرگ این است که دولت و قوای انتظامی در موارد حساسی دیگر قادر به کنترول اوضاع نباشند.

در این روزها حتی معلوم شده که در میان پلیس و نیروهای انتظامی نیز همفکری و اتحاد نظر با این یا آن گروه می‌واند خطرناک باشد ومواردی از آن در حوادث اخیر دیده شده است.

فراخوانی وزیر خارجه آلمان برای مبارزه با نژادپرستی و بیگانه ستیزی یک نشانه آشکار از جدی بودن بحران خزنده در آلمان است.

هایکو ماس، وزیرامورخارجه آلمان و از رهبران حزب سوسیال دمکرات این کشور درمصاحبه با "بیلدام زونتاگ " پرتیراژترین روزنامه آلمان نشان داد که حوادث اخیر تا چه اندازه دولت را نگران کرده است.

آقای ماس، هشدار داد که موضوع پراهمیت است و طلب می‌کند تا شهروندان از آزادی و امنیت خود دفاع کنند و میدان را برای جریان های نژادپرستی و بیگانه ستیزی خالی نگذارند.

او تاکید دارد که این جریان‌ها به اعتبار آلمان در جهان شدیدا لطمه وارد کرده و اصولا موقعیت کشور در خطر است.

وزیر خارجه آلمان هشدار می‌‍دهد که ادامه سکوت آلمان‌ها در برابر خارجی ستیزی بسیار خطرناک است و از مردمی که ده‌ها سال درپناه قانون و آزادی زندگی کردند خواست تا به‌پا خیزند و از این ارزش‌ها دفاع کنند.

"ما باید به دنیا ثابت کنیم که مدافعان دمکراسی در اکثریت قراردارند وبیگانه‌ستیزان اقلیتی بیش نیستند ولی اگر این اکثریت سکوت اختیار کند، صدای اقلیت هر آن بلندتر می‌شود" او افزود، زمان آن فرا رسیده تا "راحتی را کناربگذاریم و از حاکمیت قانون و آزادی‌ها دفاع کنیم".

وزیر خارجه آلمان بر فوریت و لزوم مقابله با تندروهای راست و ایده‌های خارجی‌ستیزی ویهودی‌ستیزی و نازی‌ها تاکید کرد.

در این میان آقای شوستر نماینده پارلمان (بوندستاگ) و رئیس انجمن یهودیان آلمان نیز هشدار داد که یهودی‌ستیزی روبه افزایش است و اصولا نباید در برابر خارجی ستیزی و اسلام‌ستیزی سکوت کرد بلکه دانست جریان‌های راست افراطی به اهداف شوم گسترده تری نظر دارند.

موضوعات مرتبط