راست افراطی سوئد معادله‌ها را به هم می‌زند؟

حق نشر عکس Reuters/Getty Images
Image caption سه حزب بزرگ سوئد بر اساس نظرسنجی‌ها: سوسیال دموکرات‌ها به رهبری استفان لوون (وسط)، حزب میانه‌رو به رهبری اولف کریسترسون (چپ) و حزب دموکرات‌های سوئد به رهبری جیمی آکسون (راست)

سوئد برای مدت طولانی در جهان به میانه‌روی و تعادل شهرت داشته است. اما انتظار می‌رود با برگزاری رقابتی‌ترین انتخابات این کشور در چند دهه اخیر، صحنه سیاسی آن به طرز قابل توجهی دچار تغییر و تحول شود.

انتظار می‌رود حزب ضد مهاجرت دموکرات‌های سوئد پس از هفته‌ها تبلیغات روی مهاجرت و مشکلات ادغام مهاجران، به دومین حزب بزرگ سوئد تبدیل شود.

ساندرا سانداستروم ۱۸ ساله که برای اولین بار رای می‌دهد، جلوی غرفه حزب در شهر اوربرو می‌گوید: "آنها [دموکرات‌های سوئد] سیاست‌هایی دارند که برای من بهتر است. آنها برای سوئدی‌ها هستند."

تا همین اواخر سوئد یکی از بازترین و گشاده‌دست‌ترین سیستم‌های پذیرش مهاجر و پناهجو را در جهان داشت و رای‌دهندگان سوئدی هم از آن حمایت می‌کردند.

اما اوضاع با بحران پناهجویان در سال ۲۰۱۵ تغییر کرد و سوئد ۱۶۳ هزار پناهجو قبول کرد که به تناسب جمعیتش، حتی بیشتر از آلمان بود.

این حجم از ورود پناهجویان روی مساله اسکان، بهداشت و خدمات اجتماعی اثر گذاشت، تا جایی که دولت چپ میانه کنترل مرزها را از سر گرفت و مقررات مربوط به پناهجویی و ورود اعضای خانواده‌ها را سفت و سخت‌تر کرد.

در شهر کوچک اوربرو در مرکز سوئد، اهالی دو تکه شده‌اند.

Image caption ساندرا بیکار است و می‌گوید حزب دست راستی دموکرات‌های سوئد برای سوئدی‌ها فعالیت می‌کند

ساندرا که بیکار است، می‌گوید بیشتر احزاب می‌خواهند مردمانی از سایر کشورها به اینجا بیایند و درنتیجه، سوئدی‌ها دیگر نمی‌توانند کاری را که می‌خواهند داشته باشند.

نرخ بیکاری در سوئد ۶.۸ درصد است که با متوسط نرخ بیکاری در اتحادیه اروپا برابری می کند، اما میزان بیکاری شهروندان متولد خارج به ۱۶.۲ درصد می رسد.

اینک تمامی احزاب سنتی سوئد مواضع خود تندتر کرده‌اند تا نگرانی‌های موجود در باره مساله ادغام مهاجران، تیراندازی‌ها، پرتاب نارنجک‌های دستی و آتش زدن خودروها را -در مناطقی که درصد بیشتری از پناهجویان مستقرند- بازتاب دهند.

از حزب دموکرات‌های سوئد چه می‌دانیم؟

این حزب میزان آرای خود را از سال ۲۰۱۴ دو برابر کرده است و طبق تازه‌ترین نظرسنجی‌ها انتظار می‌رود رای حدود یک پنجم سوئدی‌ها را به خود اختصاص دهد.

برای حزب ملی‌گرایی که سال‌ها با نئونازی‌ها و گروه‌های راست افراطی ارتباط داشته، چنین جایگاهی قطعا یک موفقیت قابل توجه به شمار می‌رود. این حزب تنها از سال ۲۰۱۰ به این سو در مجلس سوئد حضور داشته است.

در همین مدت، حمایت از حزب چپ میانه سوسیال دموکرات و بزرگ‌ترین حزب مخالف یعنی حزب راست میانه "میانه‌روها" کاهش یافته است.

موضع رسمی حزب دموکرات‌های سوئد این است که از حامیانی با هر پیشینه‌ استقبال می‌کند، اما این حزب درگیر رسوایی‌های نژادپرستانه‌ بوده است.

به نوشته روزنامه آفتونبلادت، چندی پیش یک کاندیدای شهرداری این حزب در فیسبوک خود نوشته بود: "سوئدی‌ها سفیدپوست هستند و کشور مال ماست."

در عین حال، رئیس حزب دموکرات سوئد در شهر اوربرو سوئد می‌گوید: "هیچ هوادار نازی در حزب ما وجود ندارد."

او می‌افزاید: "اگر به رای‌دهندگان ما و اعضایمان نگاه کنید، همه افراد عادی هستند."

قشر کارگر حامی اصلی این حزب است، اما به‌تدریج زنان و تحصیلکردگان و رای‌دهندگان با درآمد بالا هم جذب این حزب و مواضع سرسختانه آن می‌شوند.

بدبینی مضاعف؟

اولا کارلسون، رهبر حزب میانه‌رو در این بخش از سوئد می‌گوید: "فکر می‌کنم رای‌دهندگان خسته شده‌اند، آنها می‌خواهند نه اهانت‌‎آمیزی به احزاب بزرگ بگویند."

او می‌گوید "کار راحتی است که بگوییم باید قبلا فکرش را می‌کردیم و در سیاست‌مان تغییر می‌دادیم."

تحلیلگران در این مورد توافق دارند که احزاب سیاسی در زمینه تغییر مواضع خود در باره مهاجرت کند عمل کرده‌اند. اما آنا کاترین کریستیانسن، استاد علوم سیاسی دانشگاه اوربرو معتقد است این احزاب نتوانسته اند در مواجهه با"تصویر تیره و تاری" که حزب دموکرات‌های سوئد ترسیم کرده بودند، کاری بکنند.

اقتصاد سوئد در وضعیت رونق است و دولت سوئد همچنان حمایت های اقتصادی - اجتماعی گسترده ای را برای شهروندانش فراهم می‌کند.

آنا کاترین کریستیانسن می‌گوید در برخی مناطق شهری مشکلاتی وجود دارد و هیچ حزبی این مشکلات را انکار نمی‌کند، اما سوئد کشور ثروتمندی است و می‌تواند شهروندانش را به خوبی تامین کند. او می‌پرسد: "چرا احزاب بزرگ نتوانسته‌اند تصویر روشن‌تر و بهتری را به رای‌دهندگان منتقل کنند؟"

''یک تابستان سخت''

با وجود همه اینها، تمام بحث‌ها در سوئد در باره مهاجران نیست. تغییرات آب و هوایی هم دغدغه مهمی برای رای‌دهندگان است.

سوئد مانند سایر کشورهای اروپایی، به‌تازگی چند ماه داغ را سپری کرده که برای این کشور کم‌سابقه بوده است.

Image caption آدام آرنسون ۲۸ ساله از خشکسالی امسال به شدت آسیب خورد و می‌گوید ممکن است به حزب سبز رای دهد

نزدیک به ۲۵ هزار هکتار از جنگل‌های سوئد در آتش‌سوزی‌ها از بین رفته و بسیاری از کشاورزان پس از آنکه چراگاه‌هایشان از بین رفته، دام‌هایشان را معدوم کرده اند.

آدام آرنسون ۲۸ ساله که مزرعه‌ای را در خارج از شهر اوربرو اداره می‌کند و معمولا به یکی از احزاب کوچ‌تر راست میانه رای می‌دهد می‌گوید: "بیشتر در باره رای دادن به حزب سبز فکر می‌کنم، چون آنها تنها حزبی هستند که تغییرات اقلیمی را در کانون توجه قرار داده‌اند."

حمایت از حزب سبز که به دنبال چندین رسوایی داخلی در بحران بود، در سراسر سوئد افزایش یافته است.

حزب چپ هم از وضعیت جدید بی‌نصیب نمانده است. هم در عرصه محیط زیستی نتوانسته رای‌دهندگان را جذب کند و هم رای‌دهندگانی از چپ میانه، از موضع احزاب عمده در قبال مهاجرت راضی نیستند.

حق نشر عکس AFP
Image caption تابستان امسال بخش وسیعی از جنگل‌های سوئد آتش گرفت

شماری از تحلیلگران می‌گویند موج گرمای تابستان امسال می‌تواند از حمایت رای‌دهندگان از دموکرات‌های سوئد بکاهد. این حزب در مناطق روستایی محبوب است اما تغییرات اقلیمی برای آنها اولویت ندارد.

در نهایت، هنوز بیشتر رای‌دهندگان در اوربرو مردد هستند.

سالمون کیدان که ۲۰ سال دارد می‌گوید: "من به دموکرات‌های سوئد رای نمی‌دهم، از این قطعا مطمئنم."

روت ۷۰ ساله هم، از این موضوع خشنود نیست که سوئد در حال از دست دادن جایگاه ویژه خود به عنوان ملتی است که همیشه درهایش باز بوده.

او می‌گوید: "متاسفم از این که چنین رویکردهای پوپولیستی وارد اروپا شده و فکر می‌کنم سوئد نیز به چنین وضعی دچار شده که من آن را نمی‌پسندم."

عده کمی فکر می‌کنند دموکرات‌های سوئد وارد دولت این کشور می‌شوند. آنها به قدری از برنامه‌های احزاب سنتی دور هستند که حتی نمی‌توانند برای تشکیل یک دولت ائتلافی مذاکره کنند.

اما آنا کاترین کریستیانسن، استاد علوم سیاسی دانشگاه اوربرو می‌گوید این ملی‌گرایان می‌توانند "نقشه سیاسی سوئد را از نو بنویسند" و ممکن است سیاست‌ورزی به رویه قدیم و معمول سوئد به پایان خود برسد.

موضوعات مرتبط