چین و آمریکا: جنگ تجاری چیست و چه اثری بر زندگی شما دارد؟

ترامپ روی جلد مجله چینی حق نشر عکس AFP

چین و آمریکا وارد یک رویارویی تجاری تمام عیار شده‌اند. سلاح این دو قدرت اقتصادی جهان در این جنگ، تعرفه یا مالیات بر واردات کالاهای تولیدی یکدیگر است.

اما این جنگ از کجا آغاز شد؟ چه ابعادی دارد و چه آثاری بر زندگی شما خواهد داشت؟ در ادامه این گزارش تلاش شده به این سوالات و ابعاد مختلف این رویارویی پاسخ داده شود.

بیشتر بخوانید:

جنگ تجاری چیست؟

حق نشر عکس Getty Images
Image caption بندر لس آنجلس در آمریکا

کشورها معمولا برای محافظت از تولید کننده‌های داخلی، محدودیت‌هایی برای واردات کالا وضع می‌کنند. این محدودیت می‌تواند به صورت مالیات یا به صورت مشخص کردن حجم یا تعداد واردات یک کالا باشد تا به تولید کننده داخلی امکان فعالیت داده شود.

برای نمونه در ایران بر واردات خودرو تعرفه‌های سنگینی بسته می‌شود تا تولید کننده‌های داخلی در بازار دست بالا را داشته باشند.

اگر یک کشور، ناگهان تصمیم بگیرد برای حمایت از تولید کننده‌های داخلی، محدودیت‌های شدیدی بر واردات کالا از یک یا چند کشور وضع کند، طرف یا طرف‌های مقابل وادار به واکنش می‌شوند. چون این اقدام به معنی بی‌کار شدن تولید کننده‌ها در کشور صادر کننده است.

کشور صادر کننده هم برای فشار بر طرف مقابل، محدودیت‌هایی برای واردات کالا از آن کشور وضع می‌کند و اینجاست که جنگ تجاری آغاز می‌شود.

چرا چین و آمریکا وارد جنگ تجاری شدند؟

آمریکا و چین بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان هستند. اما آمریکا بیشتر از اینکه به چین کالا صادر کند، وارد می‌کند. بیشتر بودن واردات از صادرات باعث می‌شود که جمع جبری آنها منفی شود. و این به معنی کسری تراز تجاری آمریکا با چین است.

حق نشر عکس AFP
Image caption تولید پرچم آمریکا در کارگاهی در چین

در اقتصاد، لزوما داشتن تراز تجاری منفی (بیشتر بودن واردات از صادرات) به معنی ضعف نیست.

یکی از دلایلش هم این است که آمریکا، مانند بیشتر کشورهای توسعه یافته، در دهه‌های اخیر به صادرات خدمات روی آورده است.

برای مثال آمریکا از سرمایه گذاری، گردشگری، دانشجویان خارجی و فعالیت‌های بخش مالی خود پول هنگفتی به دست می‌آورد.

اما دونالد ترامپ که به اعتقاد مخالفانش، می‌خواهد کشور را مثل یک تجارت خانه اداره کند، حساسیت زیادی روی کسری تراز تجاری کالاهای تولیدی دارد. او می‌خواهد تولید کننده‌های آمریکایی محصولاتشان را در خاک آمریکا تولید کنند تا اشتغال ایجاد شود.

حجم تجارت کالای چین و آمریکا چقدر است؟

در این جنگ تجاری صحبت از کسری تراز تجاری ۳۷۵ میلیارد دلاری آمریکا با چین است.

درحالی که آمریکا در سال ۲۰۱۷ میلادی ۱۳۰ میلیارد دلار کالا به چین صادر کرده است، در همین مدت ۵۰۶ میلیارد دلار کالا از چین وارد کرده است.

البته تنها چین نیست، آمریکا در مجموع پارسال ۵۶۶ میلیارد دلار کسری تراز تجاری داشته است. اما چین بزرگترین شریک تجاری آمریکا است و البته بیشتری کسری هم در تجارت با چین است.

هدف ترامپ از جنگ تجاری با چین چیست؟

رئیس جمهوری آمریکا در دوران تبلیغات انتخاباتی، تاکید زیادی بر ایجاد اشتغال داشت.

به اعتقاد او کسری بالای تجارت با چین و با دیگر کشورها، تاثیر منفی بر بازار کار آمریکا داشته است.

به این دلیل که شرکت‌های آمریکایی، برای آنکه هزینه تولیدشان را کم کنند، تولید را در خارج از کشور انجام می‌دهند و محصولات را دوباره به آمریکا وارد می‌کنند.

شرکت اپل یک نمونه است. این شرکت بزرگ آمریکایی، محصولاتش را در چین تولید می‌کند تا با کم کردن هزینه تولید، محصول نهایی ارزانتر تمام شود.

دونالد ترامپ مخالف این سیاست است. او از شرکت‌های آمریکایی و حتی از اپل خواسته، محصولاتش را در خاک آمریکا تولید کند.

آیا ترامپ مخالف بازار آزاد است؟

آنطور که از سیاست‌های رئیس جمهوری آمریکا برمی‌آید او علاقه چندانی به تجارت آزاد جهانی ندارد. البته این خلاف تفکر جمهوری‌خواهان آمریکا است.

آنچه آقای ترامپ می‌خواهد نزدیک به سیاست‌های "حمایت‌گرایی" یا (Protectionism) است. این سیاست‌ها مربوط به قبل از دوران جنگ جهانی دوم است که کشورها به دنبال محافظت از تولیدات داخلی و قبل از آن ایجاد مستعمره‌ها و بلوک‌های تجاری بودند.

حق نشر عکس NurPhoto

جنگ تجاری چه اثری بر زندگی شما دارد؟

با آنکه به نظر می‌رسد جنگ تجاری چین و آمریکا بیشتر مربوط به مردم این دو کشور است اما ابعاد اقتصاد این دو قدرت، می‌تواند این تنش دو طرفه را به مردم جهان منتقل کند.

دنیایی که امروز در آن زندگی می‌کنیم، برپایه تجارت آزاد شکل گرفته است. محصولاتی که ما استفاده می‌کنیم، یعنی کالاهایی که توان خریدشان را داریم، به این دلیل به دستمان رسیده که توان خریدشان را داریم.

اگر تجارت آزاد نبود، بسیاری از کالاهایی که امروز در دست ماست، در آرزوهایمان یا پشت ویترین مغازه‌ها بود.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption بیشتر محصولات الکترونیکی اطراف ما در چین تولید می‌شوند

یک نمونه ساده، کامپیوتر و موبایل‌های هوشمند است. این محصولات با استفاده از کارگر ارزان در چین و کشورهای دیگری که اجرت کارگران ارزان بوده ساخته شده‌اند. اپل اعلام کرده اگر جنگ تجاری با چین بالا بگیرد و تعرفه‌ها بالا برود مجبور خواهد شد محصولاتش را گرانتر بفروشد تا هزینه مالیات را در بیاورد.

و به این صورت مصرف کنندگان سراسر جهان باید هزینه جنگ تجاری میان دو قدرت جهان را از جیب خود بدهند.

سوالی که هنوز پاسخی قطعی ندارد آن است که آیا ادامه جنگ تجاری در جهان، به بازگشت تولید به کشورهای مختلف، کاهش فقر و از بین رفتن بی‌عدالتی می‌انجامد؟ یا آنکه حاصل جنگ بیهوده‌ای است که دود آتشش به چشم مصرف کنندگان می‌رود.

برای پاسخ به این سوال باید دید جنگ تا کجا پیش خواهد رفت.