انتخابات ترکیه؛ چگونه کردها با استراتژی حزب اردوغان را کنار زدند

رجب طیب اردوغان قبول کرده که حزبش نتیجه دلخواه را به دست نیاورده اما قول داد برای به دست آوردن اعتماد مردم تلاش کند حق نشر عکس EPA
Image caption رجب طیب اردوغان قبول کرده که حزبش نتیجه دلخواه را به دست نیاورده اما قول داد برای به دست آوردن اعتماد مردم تلاش کند

با مشخص شدن نتایج انتخابات شوراها در ترکیه، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری این کشور برای اولین بار در عمر سیاسی خود طعم شکست را چشید.

حزب عدالت و توسعه به رهبری آقای اردوغان در انتخابات محلی روز یکشنبه (یازدهم فروردین) بیشترین رای را در کل این کشور کسب کرد، اما در شهرهای کلیدی پیروز نبود.

در انتخابات اخیر، کردهای ترکیه نقشی اصلی در بیرون کشیدن کلید کلان شهرهای ترکیه از جمله آنکارا از دست حزب حاکم داشتند.

رئیس جمهور ترکیه پیشتر البته گفته بود هر کسی در استانبول برنده شود، برنده این انتخابات است.

آقای اردوغان ابتدا شهردار استانبول بود و سپس قدرت را در ترکیه بدست گرفت. نتیجه رای‌گیری اخیر بسیاری از مخالفان آقای اردوغان را امیدوار کرده است.

مصطفی آکیول یکی از نویسندگان ترکیه نتیجه انتخابات محلی را نشانه استحکام دمکراسی در ترکیه دانسته و گفته مردم در پای صندوق‌های رای به "خودکامگی" نه گفته‌اند.

حزب لائیک جمهوری خلق (ج ه پ) بزرگترین حزب مخالف توانست رای شهرداریهای کلان شهرهای آنکارا، پایتخت ترکیه و ازمیر را به دست آورد و در استانبول قلب اقتصاد ترکیه پیشتاز شد.

حق نشر عکس AFP
Image caption شادی هواداران حزب جمهوری‌خواه خلق، مهمترین حزب مخالف دولت در استانبول

از ۱۰ شهر بزرگ ترکیه حزب عدالت و توسعه تنها توانسته شهرداریهای سه شهر بزرگ را به دست آورد؛ در حالی که حزب جمهوری خلق توانسته شهرداریهای مرکزی شش شهر بزرگ را قبضه کند.

حزب دمکراتیک خلق‌ها (ه د پ) ، حزب طرفدار حقوق کردها توانست در شهر دیاربکر یکی از ۱۰ شهر بزرگ ترکیه پیروز شود؛ این حزب در چندین شهر کردستان ترکیه پیروز شد.

پس از کودتای نافرجام سال سه سال پیش (۲۰۱۶) دولت ترکیه با وضع قانون وضعیت اضطراری اکثر این شهرداریها را از کنترل کردها در آورد؛ در مقایسه با دوره قبل رای "ه د پ" کاهش یافت.

از آن پس، رهبران و ۹۰ شهردار و هزاران عضو فعال این حزب زندانی شدند؛ فعالیتهای انتخاباتی آنها محدود شد و رسانه‌های ملی و اکثر رسانه‌های خصوصی ترکیه به نفع رجب طیب اردوغان تبلیغ می‌کردند.

نتایج این انتخابات نشان داد کردها می توانند مهره کلیدی در ساختار قدرت ترکیه باشند.

پیروزی های خیره کننده حزب لائیک (ج ه پ) در این انتخابات بدون کمک کردها میسر نبود؛ این در حالی بود که حزب "ه د پ" در یک حرکت تاکتیکی در هفت کلان شهر ترکیه نامزد معرفی نکرد.

این یعنی سرازیر شدن صدها هزار رای کردها و چپ های ترک طرفدار این حزب به نفع "ج ه پ"؛ این حزب توانست پنج شهرداری از این هفت شهر را از آن خود کند.

در آنکار و استانبول نامزدهای حزب "ج ه پ" با چندین هزار رای پیش افتادند.

برخی از فعالان سیاسی کرد از این سیاست "ه د پ" انتقاد کردند و می‌گویند هنگامی که این حزب در قدرت بود مبارزات کردها را سرکوب کرده بود؛ اما رهبران "ج ه پ" می‌گویند به هر قیمتی شده باید راه آقای اردوغان را سد کرد و مانع نابودی دمکراسی در ترکیه شد.

حق نشر عکس EPA
Image caption اکرم امام‌اوغلو، نامزد حزب جمهوری‌خواه خلق ترکیه در استانبول پیش افتاد

در مبارزات انتخاباتی ائتلاف حزب حاکم "ج ه پ" را متهم کرد که با "ه د پ" حزب وابسته به حزب کارگران کردستان (پ ک ک) ائتلاف کرده‌اند و آنان را "تروریست" خواند؛ اما نتیجه انتخابات نشان داد که استراتژی "ه د پ" و "ج ه پ" نتیجه بخش بوده.

در انتخابات محلی امسال گرچه حزب عدالت و توسعه بیش از ۴۰ درصد کل آرا را کسب کرده؛ اما این نتیجه برای حزب حاکم شکست تلقی می شود.

تورم و مشکلات اقتصادی چند سال گذشته نقش اساسی در شکست حزب حاکم در کلان شهرهای ترکیه داشته است.

بن‌علی یلدریم، نخست وزیر سابق ترکیه و مرد شماره یک آقای اردوغان که نامزد شهرداری استانبول بود به نتیجه انتخابات این شهر اعتراض کرده و از رقیب عقب افتاده است.

در این انتخابات آقای اردوغان روزانه در هشت تجمع انتخاباتی شرکت کرد؛ او گفت که آینده ترکیه به نتیجه این انتخابات بستگی دارد و مخالفان خود را "تروریست" خواند.

اما در عوض حزب مخالف قول داد اگر پیروز شود مشکلات اقتصادی را بر طرف کند و وضعیت معیشتی شهروندان این کشور را بهبود بخشد.

رجب طیب اردوغان قبول کرده که حزبش نتیجه دلخواه را به دست نیاورده اما قول داد از روز پس از انتخابات برای به دست آوردن اعتماد مردم تلاش کند.

این در حالی است که ترکیه با چالش‌هایی نظیر شکاف عمیق سیاسی و بحران اقتصادی روبرست.

موضوعات مرتبط