از کلیسای نوتردام و گنجینه داخل آن چه می‌دانیم؟

The Notre-Dame as seen in Paris before the fire حق نشر عکس Getty Images
Image caption کلیسای نوتردام هر سال ۱۳ میلیون بازدید کننده دارد

کلیسای نوتردام یکی از معروف‌ترین مکان‌های تاریخی جهان است و یکی از از جاذبه‌های توریستی پاریس از زمان ساخت آن در ۸۵۰ سال پیش. از این بنای تاریخی چه می‌دانیم و این کلیسا چه گنجینه‌هایی در دل خود جای داده است؟

نوتردام که معنای آن "بانوی ما" است نقشی کلیدی در خاطرات بسیاری از مردم دنیا بازی می‌کند. کافی است بدانیم که این بنا هر سال ۱۳ میلیون بازدید کننده دارد.

مهار کردن آتش‌ مهیبی که دوشنبه شب یکی از مشهورترین بناهای جهان را در بر گرفت حدود ۹ ساعت طول کشید. آتش، مناره و سقف کلیسا را خراب کرد.

آغاز بنا

ساخت این کلیسا سال ۱۱۶۳ در زمان لویی هفتم آغاز شد. اولین سنگ این بنای گوتیک را پاپ الکساندر سوم گذاشت اما بنا تا سال ۱۳۴۵ میلادی تمام نشد، یعنی بیش از ١٨٠ سال.

نکته‌های تاریخی

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ژاندارک در این کلیسا آمرزیده شد

این کلیسا شاهد حوادث تاریخی مختلفی بوده است.

سال ۱۴۳۱ هنری ششم پادشاه انگلستان داخل این کلیسا تاج را به پادشاه فرانسه بخشید.

این کلیسا همچنین در سال ۱۸۰۴ محل تاج‌گذاری ناپلئون بناپارت به عنوان امپراتور فرانسه بود.

ژاندارک در این کلیسا آمرزیده شد و رهبران جهان در این بنا در مراسم یادبود شارل دوگل و فرانسوا میتران، رئیس‌جمهوری‌های پیشین فرانسه شرکت کردند.

کلیسا قبلا هم آسیب دیده بود؟

این کلیسا در انقلاب فرانسه در دهه ۱۷۹۰ به سختی آسیب دید، زمانی که انقلابیون و اوباش مشغول غارت درون آن شدند. در آن زمان سر مجسمه‌های شخصیت‌های انجیل قطع شد.

رابرت تومز، تاریخ‌دان به بی‌بی‌سی گفت سال ۱۸۷۱ در دوران کمون پاریس گروهی از "ضد مذهب‌های تندرو" سعی کردند کلیسا را آتش بزنند اما مردم محلی جلویشان را گرفتند:

"با توجه به این که آتش‌نشانی موثری وجود نداشت، اگر ساختمان آتش می‌گرفت، بیشتر از الان صدمه می‌دید."

این کلیسا همچنین در دو جنگ جهانی از ویرانی در امان ماند.

جایگاه نوتردام در ادبیات

"گوژپشت نوتردام"، اثر ویکتور هوگو در سال ۱۸۳۱ این کلیسا را وارد فرهنگ مردم کرد. کتاب، که بعدها والت دیسنی آن را تبدیل به فیلم کرد، شرایط نامناسب کلیسا را برجسته کرد و همین کمک کرد تا نوتردام در قرن نوزدهم بازسازی شود.

معاون شهردار پاریس گفته این بنا "آسیبی عظیم" دیده است. دکوراسیون چوبی داخل کلیسا کاملا از بین رفته است. اما چه گنجینه‌های دیگری داخل این کلیسا وجود داشتند؟

پنجره‌های گل سرخ

حق نشر عکس Getty Images

این کلیسا سه پنجره گل سرخ دارد که قدمتشان به قرن ۱۳ می‌رسد و از معروف‌ترین گنجینه‌های نوتردام هستند.

اولین و کوچک‌ترین پنجره در غرب است و سال ۱۲۲۵ ساخت آن تمام شد. گل سرخ جنوبی حدود ۱۳ متر قطر دارد و از ۴۸ قطعه تشکیل شده است. البته شیشه‌های این پنجره در آتش‌سوزی قبلی آسیب ‌دیده و تغییر داده شده‌اند.

سخنگوی کلیسا گفته که پنجره‌ها تقریبا سالم هستند هرچند که به دلیل وضعیت بی‌ثبات ساختمان هنوز در خطر قرار دارند.

دو برج

حق نشر عکس AFP

بیشتر افرادی که به نوتردام رفته‌اند ازبه برج‌های سمت غربی کلیسا هم بازدید کرده‌اند.

کار روی بخش غربی کلیسا از سال ۱۲۰۰ شروع شد اما اولین برج (شمالی) تا ۴۰ سال بعد از آن کامل نشد. ۱۰ سال پس از آن یعنی در سال ۱۲۵۰ برج جنوبی کامل شد.

هر دو برج ۶۸ متر ارتفاع دارند و برای این که از بالای آن بتوانید منظره پاریس را ببینید ۳۸۷ پله پیش رو دارید. مقام‌های کلیسا می‌گویند که هر دو برج دست‌نخورده باقی مانده‌اند.

ناقوس‌ها

حق نشر عکس Getty Images
Image caption بزرگ‌ترین ناقوس نوتردام، امانوئل نام دارد و بیش از ۲۳ تن وزن

کلیسا ۱۰ ناقوس دارد. بزرگ‌ترین آن‌ها امانوئل نام دارد، سال ۱۹۸۵ در برج جنوبی آویزان شده و بیش از ۲۳ تن وزنش است.

در تولد ۸۵۰ سالگی نوتردام در سال ۲۰۱۳، کوچک‌ترین ناقوس در برج شمالی نصب شد.

ناقوس‌های اصلی در انقلاب فرانسه ذوب شدند و ناقوس‌های فعلی مشابه ناقوس‌های اصلی هستند و هر کدام نام یک قدیس را دارند.

کازیمودو، شخصیت اصلی کتاب گوژپشت نوتردام، نوشته ویکتور هوگو به دلیل زشتی موجب ترس مردم محلی بود. او به عنوان ناقوس‌زن در این کلیسا استخدام شده بود.

یادگارهای مقدس

حق نشر عکس Getty Images
Image caption تاج خار مسیح نجات یافته است

نوتردام محل نگهداری "یادگارهای مقدس" عیسی مسیح است، از جمله یک تکه صلیب، یک میخ و تاجی از خار که گفته می‌شود قبل از مصلوب شدن روی سر عیسی مسیح گذاشته شده بود.

آن ایدالگو، شهردار پاریس در توییتر نوشت که آتش‌نشان‌ها، ماموران پلیس و مردم زنجیره‌ای انسانی درست کردند تا قطعات فوق‌العاده ارزشمند داخل کلیسا ماند تاج و ردای لویی نهم را نجات دهند.

اما همکار بی‌بی‌سی در پاریس گفته که برخی از نقاشی‌هایی که داخل کلیسا به دیوار آویخته شده بودند، سنگین‌تر از آنی بودند که بتوان انتقال‌شان داد.

ارگ

حق نشر عکس Getty Images

کلیسا سه ارگ دارد. ارگ بزرگ ۸۰۰۰ لوله‌ صوتی دارد که در سال ۱۴۰۱ ساخته و در قرون ۱۸ و ۱۹ بازسازی شد.

تعدادی از لوله‌های صوتی این ارگ در قرون وسطی کار گذاشته شده‌اند. معاون شهردار پاریس گفته که این ارگ سالم مانده است.