جنجال نامقدس در کلیسای مقدس

صومعه دیرالسلطان در کلیسای مقبره مقدس
Image caption صومعه دیرالسلطان در کلیسای مقبره مقدس

جار و جنجالی نه چندان مقدس، یکی از متبرک ترین اماکن جهان مسیحیت را تهدید می کند.

کلیسای مقبره مقدس (یا کلیسای رستاخیز)، در بخش قدیمی شهر بیت المقدس بر فراز دره جلجتا قرار گرفته است. به باور مسیحیان، عیسی مسیح بر روی این تپه به صلیب کشیده شد.

سالانه صدها هزار زائر و گردشگر مسیحی از سراسر جهان به بیت المقدس سفر می کنند و از اماکن مقدس مسیحیان بازدید می کنند.

نتایج یک بررسی که اخیرا صورت گرفت نشان می دهد که بخشی از این کلیسا، یا دقیق تر یک صومعه که بر روی بخشی از سقف این کلیسا قرار دارد، نیازمند تعمیر فوری است.

اما مناقشات طویل المدت میان دو فرقه مسیحی که مدعی مالکیت این صومعه هستند مانع از انجام تعمیرات شده است.

در درون محوطه، راهبان سیاه پوش با ریش های دراز در حال خواندن سرودهای مذهبی و تاب دادن ظرف محتوی کندر در نمازخانه های کوچک و بزرگ داخل کلیسای اصلی هستند.

در این مکان، طی هزار و هفتصد سال گذشته همواره کلیسا وجود داشته است. طی دوران های مختلف، این کلیسا بارها تخریب شده اما برخی گوشه های کلیسا، بی شک خیلی قدیمی هستند.

خطر فروپاشی

شاخه های مختلف مسیحی مانند ارامنه، کاتولیک ها و ارتودوکس های شرق که هر یک قسمتی از این کلیسای مقدس را در اختیار دارند، همواره همراه با رشک و حسادت از بخش در اختیار خود دفاع و مراقبت کرده اند.

مناقشات میان شاخه های مسیحی در اینجا بی سابقه نیست و این امر به خصوص در مورد این مساله که چه کسی اختیار تعمیرات را دارد، نمود پیدا می کند.

Image caption پائین آوردن این نردبان چوبی از قرن نوزدهم مساله ساز شده است

به عنوان مثال، یک نردبان چوبی بر روی طاقچه ای بر بالای در ورودی اصلی از قرن نوزدهم تا کنون باقی مانده است، چون طرفین نمی توانند بر سر این مساله توافق کنند که چه کسی حق پائین آوردن این نردبان را دارد.

جدیدترین مناقشه در این زمینه بسیار جدی تر از مناقشه های پیشین است.

صومعه دیر السلطان هزار سال پیش بر روی بخشی از پشت بام کلیسای اصلی ساخته شد.

این صومعه شامل اتاق های کوچک ساده ای است که از سال ۱۸۰۸ توسط راهبان ارتودوکس اتیوپیایی اشغال شده است.

یک گزارش مهندسی توسط موسسه اسرائیلی که اخیرا منتشر شده نشان می دهد که صومعه و بخشی از سقف در شرایط مناسبی قرار ندارند و بخشی از بنا می تواند فرو بریزد که جان انسان ها را به خطر می اندازد.

مالکیت صومعه مورد مناقشه است. اتیوپیایی ها و مسیحیان قبطی مصر مدعی مالکیت بر صومعه هستند و این اختلاف مانع از انجام تعمیرات مورد نیاز شده است.

راهبان اتیوپیایی، پس از دست دادن بسیاری از حقوق خود در کلیسای اصلی، بیش از دویست سال در این صومعه زندگی کرده اند و مسیحیان قبطی مصر نیز روی هم رفته کنترل صومعه را در دست داشتند.

پدر آنتونیاس اورشالامی، دبیر کل کلیسای قبطی بیت المقدس می گوید: "اتیوپیایی ها همواره به عنوان مهمان ما در این صومعه بوده اند اما آنها به دنبال به دست گرفتن رتق و فتق صومعه بر آمدند."

اشاره او به شبی در سال ۱۹۷۰ است که راهبان قبطی در دعای نیمه شب در محوطه کلیسای اصلی قبر مقدس شرکت داشتند.

در آن شب با کمک پلیس اسرائیل، قفل های صومعه دیر السلطان عوض شد و کلیدهای آن به اتیوپیایی ها داده شد.

طی سال های اخیر، دادگاه های اسرائیل حکم داده اند که کنترل صومعه باید در اختیار قبطی ها باشد، اما حکم ها همواره نادیده گرفته شده اند که این باعث شده تا اسرائیل متهم به جانبداری سیاسی از اتیوپیایی ها در برابر مصری ها (قبطی ها) شود.

Image caption صومعه مورد مناقشه در سقف کلیسای سن هلن قرار دارد

فارغ از دعوی های سیاسی و مذهبی، هم اکنون اتیوپیایی ها کنترل این صومعه قدیمی را در دست دارند و از جای خود هم تکان نمی خورند.

آنها هر نوع پیشنهاد مبنی بر مشارکت قبطی ها در تعمیرات صومعه و پشت بام کلیسا را رد می کنند.

هیچ مقام کلیسای اتیوپی برای این گزارش حاضر به مصاحبه با بی بی سی نشد.

دعواهای مذهبی

راهبان قبطی و اتیوپیایی تا حد درگیری با یکدیگر هم پیش رفته اند اما آنها تنها کسانی نیستند که در این کلیسای مقدس تنش ایجاد کرده اند.

دعواهای راهبان مسیحی از فرقه های مختلف در کلیسای مقبره مقدس، امری غیر عادی نیستند و میزان احساسات و تعصب های مذهبی -به خصوص در ایام مقدس- بالا است.

پدر ژروم مورفی اوکانر، استاد دانشگاه مطالعات انجیلی در بیت المقدس می گوید: "این ماجراها، زشت و ماهیتی مغایر با تعالیم مسیحی دارد." این کشیش ایرلندی طی چهل سال گذشته انواع و اقسام درگیری ها و دعواهای شاخه های مسیحی حاضر در بیت المقدس را شاهد بوده است.

او با خنده می گوید: "من نه به صلح خاورمیانه و نه صلح در کلیسای مقبره مقدس خوش بین نیستم."

قدمت بنا و بازدید شمار زیادی گردشگر از پشت بام صومعه و کلیسای اصلی باعث بروز نگرانی هایی شده است.

به جز کلیسای اصلی که از نظر ساختاری محکم و قرص است، بسیاری از قسمت های کلیسا از جمله سقف ها نیازمند تعمیرات گسترده اند.

دولت اسرائیل می گوید هزینه این تعمیرات را در صورتی که قبطی ها و اتیوپیایی ها بتوانند اختلافات خود را حل و فصل کنند، می پردازد اما با گذشت دهها سال خصومت، هیچ یک از طرفین برای سازش عجله ای ندارد.

مطالب مرتبط