صلح اسرائيل و سوريه؛ آرزويی محال يا واقعيتی ناگزير؟

بلندی های جولان

شهر "کی نترا"، در مرز سوریه محلی بسیار عجیب و در عین حال دلگیر است. زمانی، 50 هزار نفر در این شهر زندگی می کردند، اما در حال حاضر بیشتر ساختمان های شهر ویران شده اند. از سال 1973 که نیروهای اسراییلی از این شهر عقب نشینی کردند، اين شهر تبدیل به شهر ارواح شده است.

اسرائیل هنوز هم بلندی های مهم و استراتژیک جولان را در تصرف خود دارد. در واقع دو کشور سوریه و اسراییل، هنوز هم به نوعی با هم در جنگ هستند.

در حال حاضر تنها کسانی که از طریق این مرز رفت و آمد می کنند، نیروهای چند ملیتی سازمان ملل متحد هستند که در ناحیه تخلیه شده از نیروهای نظامی گشت زنی می کنند.

بلندی های جولان نه فقط از لحاظ نظامی، بلکه به لحاظ منابع آبی و کشاورزی هم از اهمیتی استراتژیک برخوردارست.

اسراییل آمادگی آن را دارد تا از این منطقه که وسعت آن بیش از یک هزار کیلومتر مربع است دفاع کند.

هلیکوپترهای نظامی که برفراز بخش اسراییلی مرز در پروازند، این موضوع را تایید می کنند.

اما سوریه معتقد است که این سرزمین ها متعلق به این کشور است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که صلح بین سوریه و اسراییل، از جمله مساله بلندی های جولان تنها زمانی قابل حل است که صلحی فراگیرتر در منطقه ایجاد شده باشد.

دمشق، پایتخت سوریه، نمونه کامل و تمام عیار همه چیزهايی است که در سوریه وجود دارد: مکانی تاریخی، اما پرجنب و جوش و در مرکز چندین گذرگاه.

سوریه کشوری پرانگیزه است که مایل است بار دیگر خود را با جامعه بین الملل همراه کند. در عین حال این کشور با حزب الله، حماس و ایران ارتباطی بسیار قوی دارد وجورج بوش، رییس جمهوری آمریکا سوریه را به عنوان یک کشور حامی تروریسم معرفی کرده است.

در سوریه، مردم دیدگاه های متفاوتی در مورد آینده ارتباط با اسراییل دارند.

Image caption بلندی های جولان

در حالی که گفت وگوهای غیرمستقیم با میانجیگری ترکیه به حال تعلیق درآمده، گروه هایی که به دلیل جنگ از هم جدا شده اند، همچنان با هم بی ارتباطند.

من از طریق کشور سومی به آن سوی مرز رفتم. یعنی بخشی از بلندی های جولان که تحت تصرف اسراییلی ها قرار دارد. در این مسیر بود که با کسانی مثل سلمان فاخرالدین آشنا شدم.

او که در زمینه حقوق بشر فعال است، به هیچ عنوان دولت سوریه، و پرونده ضعیف این کشور در زمینه حقوق بشر را تایید نمی کند. اما او در نهایت خود را یکی از شهروندان سوریه می داند که بیش از 40 سال برای بازگردادن این روستاها به قلمرو سوریه تلاش کرده است.

سلمان فاخرالدين می گويد:"این یعنی اشغال توسط نیروهای خارجی. این نمونه ای از استعمار است که باید به آن پایان داد. نه فقط برای ما، بلکه حتی به نفع خود اسراییلی هاست که به جای افزایش تنش در این منطقه، به صلح دست یابند. اسراییلی ها بدون ما و بدون دستیابی به صلح هیچ آینده ای در اینجا نخواهد داشت."

گری بلک، مدیر دومین مزرعه بزرگ اسراییلی در بلندی های جولان است. او یکی از هزاران مزرعه داری ست که در حال حاضر در زمین های حاصلخیز جولان زندگی می کنند. او مایل نیست این منطقه را ترک کند، اما در عین حال می پذیرد که ممکن است نهایتا مجبور به انجام چنين کاری شود.

Image caption سلمان فاخرالدين می گويد:" اسراییلی ها بدون ما و بدون دستیابی به صلح هیچ آینده ای در اینجا نخواهد داشت."

گری بلک می گويد:" این موضوع نوعی کلنجار بین دل و منطق آدم است. شما اصلا مایل نیستید زمینی را که 40 سال روی آن زحمت کشیده اید، از دست بدهید. اما از طرفی، منطق حکم می کند که اگر می خواهیم با سوریه یعنی با دشمنانمان به صلح برسیم، این، تنها راه پیش روی ماست."

منافع حاصل از دستیابی به قرارداد صلح برای هر دو طرف بسیار روشن است.

سوریه به بلندی های جولان باز خواهد گشت و اسراییل عادی سازی روابطش را با کشوری آغاز خواهد کرد که هنوز به عنوان دشمنی بزرگ تلقی می شود.

این موضوع تا به حال چند بار آزمایش شده و با شکست روبه رو شده است. برای رسیدن به نتیجه ی نهایی هنوز موانع زیادی پیش روست.