'شکنجه در تاجیکستان امری معمولیست'

سازمان حقوق بشر تاجیکستان می گوید که ماموران انتظامی این کشور برای واداشتن مظنونان به اقرار، از شکنجه و زور به طور گسترده استفاده می کنند.

این نهاد غیردولتی در گزارش سالانه خود که به تازگی انتشار داده است، می نویسد که استفاده از شوک برقی، برهنه سازی، گرسنه نگه داشتن، در سقف آویزان کردن، ضرب و شتم و تجاوز به ناموس از رایجترین انواع شکنجه در بازداشتگاههای تاجیکستان است.

در همین حال، کمیته حقوق بشر سازمان ملل متحد در سال گذشته شکایت هفت نفر را که ادعا کرده اند مورد شکنجه قرار گرفته اند، بررسی کرده و از دولت تاجیکستان خواسته است به این افراد غرامت بپردازد.

به نوشته مسئولان اداره حقوق بشر، هرچند آمار دقیقی در باره موارد شکنجه در زندانها و بازداشتگاههای تاجیکستان وجود ندارد، ولی درخواستهای مکرر شهروندان از مدافعان حقوق بشر حاکیست که کاربرد شکنجه در نهادهای انتظامی این کشور به مشکل حادی تبدیل شده است.

تحلیلگران این سازمان بر مبنای اطلاعات فراهم شده از افراد مظنون و زندانیان می گویند که ماموران انتظامی تاجیکستان معمولا با استفاده از الکتروشوک، لت و کوب، منزوی کردن و گرسنه نگاه داشتن بازداشت شدگان را وادار به ارائه شواهدی می کنند که از آنها خواسته می شود و بدین وسیله آنها را مجبور به اذعان ارتکاب جرم میکنند.

این سازمان همچنین از موارد بسیار بی رحمانه شکنجه، نظیر آویختن مظنونان و متهمان در سقف، برهنه سازی آنها، تجاوز به ناموس مردان در بازداشتگاهها و زندانهای تاجیکستان خبر داده است.

از جمله پنج ساکن ناحیه حصار که به اتهام سرقت محکوم شده اند، در شکایتی به کمیته حقوق بشر سازمان ملل نوشته اند، که ماموران انتظامی نسبت به آنها از الکتروشوک استفاده کرده و آنها را تا سه روز گرسنه نگاه داشته اند.

همچنین ماموران آنها را تحت فشار روانی قرار داده و تهدید کرده اند که پیوندانشان را مورد خشونت قرار خواهند داد. این پنج نفر می گویند که در چنین شرایطی ناچار شده اند به جرایمی که مرتکب نشده اند، اقرار کنند.

بی اعتمادی به دادگاهها

به اعتقاد مولفان این گزارش، افرادی که مورد شکنجه قرار می گیرند، معمولا به دادستانی یا دادگاه مراجعه نمی کنند، زیرا به بررسی منصفانه این قضایا اعتماد ندارند.

اداره حقوق بشر تاجیکستان همچنین می گوید که قربانیان شکنجه همچنین از بردن شکایت به نهادهای ذیربط خودداری می کنند، زیرا هراس دارند که دوباره مورد اذیت ماموران انتظامی قرار خواهند گرفت.

از سوی دیگر، این سازمان می گوید که افراد آسیب دیده از شکنجه از خدمات پزشکی برخوردار نمی شوند و هیچ تلاشی برای مشخص کردن آثار شکنجه در اندام آنها صورت نمی گیرد.

پیام فروغی، یک مسئول مرکز سازمان امنیت و همکاری اروپا در تاجیکستان، می گوید که سازمانهای امدادی، از جمله صلیب سرخ به بازداشتگاهها و زندانهای این کشور دسترسی ندارند و نمی توانند به آسیب دیدگان از شکنجه کمک کنند.

وی افزود که سال 2004 رئیس جمهور تاجیکستان به صلیب سرخ اجازه داد که در زندانها و بازداشتگاهها فعالیت خود را راه اندازی کند، ولی بعد از چند ماه این تصمیم لغو شده است.

"سوءاستفاده از مقام"

این در حالیست که باباجان باباخانف، دادستان کل تاجیکستان، اخیرا در یک نشست خبر داد که در سال گذشته در این کشور هیچ مورد شکنجه افراد بازداشت شده آشکار نشده است.

با این حال، طبق اطلاع وی، در سال 2008 تنها 41 نفر مامور پلیس به جرم سوءاستفاده از مقام خدمتی به دادگاه کشیده شده اند.

پیشتر طاهر نارمتف، یک مسئول وزارت کشور تاجیکستان، در یک همایش وجود شکنجه در بازداشتگاهها و زندانهای این کشور را تایید کرده بود.

وی گفته بود "متاسفانه، در صفهای پلیس کشور هنوز افرادی هستند که به جای عقل تنها توسط کتک وظایف خدمتی خود را انجام می دهند." آقای نارمتف افزود که همه ساله تا 30 تن از ماموران پلیس برای ارتکاب جنین جرایمی مجازات می شوند.

با توجه به این، مدافعان حقوق بشر می گویند که در بسیاری از موارد دادگاههای تاجیکستان افرادی را که در شکنجه دست دارند، تنها به جرم سوءاستفاده از مقام خدمتی مجازات می کنند و از جرم شکنجه صرف نظر می شود.

متیو پرینگل، یک مسئول انجمن جلوگیری از شکنجه که در ژنو واقع است، می گوید که تاجیکستان باید پروتوکول الحاقی به کنوانسیون جلوگیری از شکنجه را تصویب کند.

به گفته آقای پرینگل، تنها در چنین صورتی شرایط برای تاسیس یک نهاد مستقل ناظر بر فعالیت زندانها و بازداشتگاهها در تاجیکستان فراهم خواهد شد.

مطالب مرتبط