عفو بین الملل: گورستان خاوران را حفظ کنید

گورستان خاوران

سازمان عفو بین الملل از مقامات ایران خواسته است فورا به تخریب گورهای بی نام و نشان انفرادی و دسته جمعی در گورستان خاوران پایان دهند.

این سازمان مدافع حقوق بشر، روز سه شنبه اول بهمن (۲۰ ژانویه) با انتشار بیانیه ای از دولت ایران خواست گورستان خاوران را حفظ کند و مقدمات تحقیقاتی جنایی را در این محل فراهم آورد.

به گفته عفو بین الملل، این تحقیقات به عنوان بخشی از یک بررسی کامل، بی طرفانه، و مستقل در باره اعدام های دست جمعی سال ۱۳۶۷ ضرورت دارد.

دروری دایک، مسئول میز ایران در سازمان عفو بین الملل به بی بی سی فارسی گفت: در این گورستان غیر رسمی اعدام شدگانی دفن شده اند که محاکمه آنها مطابق معیارهای بین المللی نبوده است.

به گفته او شرایط این محاکمه ها باعث شده محل دفن اعدام شدگان، "صحنه جرم" تلقی شود و بنابراین نباید آن را به هم زد.

عده ای از اعضای خانواده های دفن شدگان در گورستان خاوران، اخیرا از خاکبرداری گسترده با بولدوزر و کاشت درخت در محوطه گورستان خبر داده اند.

جعفر به کیش که چهار خواهر و برادر خود را در جریان اعدام های سیاسی دهه شصت از دست داده است، به بی بی سی فارسی گفت: "به نظر می رسد بین ۲۰ تا ۲۷ دی ماه زمین گورستان را با بولدوزر تغییر داده اند. تمام منطقه گورهای انفرادی که محل دفن اعدام شدگان خرداد ۱۳۶۰ تا تابستان ۱۳۶۷ است و همین طور محل گورهای دست جمعی مربوط به اعدام های تابستان ۱۳۶۷ را خاک ریزی و درخت کاری کرده اند".

به گفته آقای به کیش که در کانادا زندگی می کند، چهره گورستان خاوران پس از این عملیات به طور کامل عوض شده و تمام آثار و نشانه هایی که خانواده ها در طول سال ها ایجاد کرده بودند، از بین رفته است.

رینالدو گالیندوپل که در سال ۱۳۶۷نماینده ویژه حقوق بشر سازمان ملل در باره ایران بود، تعداد اعدام شدگان سیاسی این سال را ۱۸۷۹ تن اعلام کرد، اما گروه های سیاسی مخالف دولت جمهوری اسلامی می گویند تعداد اعدام ها چند برابر این رقم بوده است.

گفته می شود نامه اعتراض آمیز آیت الله حسینعلی منتظری به آیت الله خمینی در باره این اعدام ها، از جمله مهم ترین دلایل عزل او از مقام جانشینی رهبری جمهوری اسلامی بوده است.

در سال های اخیر تجمع خانواده های اعدام شدگان سیاسی ایران در گورستان خاوران حساسیت هایی برانگیخته و در مواردی با واکنش نیروهای انتظامی و امنیتی این کشور روبرو شده است.

به گفته جعفر به کیش، موضوع تغییر شرایط گورستان خاوران از سه یا چهار سال قبل از سوی کسانی که خود را نماینده سازمان بهشت زهرا معرفی می کردند، مطرح شده بود، اما اعضای خانواده های اعدام شدگان با آن مخالفت کرده بودند.

آقای به کیش در باره علت این مخالفت می گوید که محل دقیق دفن افراد، به ویژه کسانی که در گورهای دسته جمعی دفن شده اند، مشخص نیست. نگرانی خانواده ها این است که با از بین رفتن آثاری که آنجا وجود دارد، امکان شناسایی گورها برای همیشه از بین برود.