"اسلامگراهايی که می توان با آنها گفت و گو کرد"

Image caption 'حماس چیزی بیش از ملی گرایی اسلامی فلسطینی ها نیست'

الیور روی، رئیس بخش تحقیقات در مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه و استاد مدرسه مطالعات عالی در علوم اجتماعی در مقاله ای در شماره روز پنج شنبه 22 ژانويه روزنامه هرالد تریبیون بين الملل، در نگاهی به سازمان های اسلامگرا در جهان، آنها را به دو دسته عمومی تقسیم کرده است: گروه هایی که می توان با آنها مذاکره کرد و گروه هایی که مذاکره پذیر نیستند.

الیور روی در مطلب خود با عنوان، "اسلامگراهايی که می توان با آنها گفت وگو کرد"، نوشته که دولت باراک اوباما، ريیس جمهوری جدید آمریکا، از غزه تا قندهار با دو دسته از نهضت های اسلامی مواجه است: یکی گروه هایی که برای خود ماموريت های جهانی قائلند مثل القاعده و گروه های مرتبط با آن و دیگری گروه هایی که در سطح ملی و کشور عمل می کنند مثل طالبان، حماس و بیشتر شورشیان عراقی.

الیور روی در مقاله خود در هرالد تربيون بين الملل می نویسد امکان و موضوعی برای مذاکره با اسلامگراهای نوع اول وجود ندارد، اما از گفت وگو با دسته دوم نباید به سادگی چشم پوشی و یا آنها را محکوم به سرکوب کرد.

به گفته این نویسنده، حماس چیزی بیش از ملی گرایی اسلامی فلسطینی ها نیست، همان گونه که گروه طالبان بیشتر از آنکه سازمانی جهانی باشد، در پی بارز کردن هويت پشتونی است.

از نگاه اليور روی، شورشیان عراقی نیز نه تنها خواهان سهم خود در قدرت در عراق هستند.

الیور روی می گوید جنگ عراق در طول سال های حکومت بوش مرزهای این تفکیک مهم را مبهم ساخت و تمام مخالفان مسلح آمریکا و دولت های متحد آن را تروریست نامید.

Image caption باید انگیزه های واقعی گروه های طالبان و حماس را بازشناسی کند و نه تصورات خیالی از چنین انگیزه هایی را.

به نوشته آقای روی، "ایده جنگ عليه تروريسم و طمع خام يک پيروزی نظامی مانع هرگونه برخورد سیاسی با منازعات شد."

به باور اين محقق فرانسوی، زمانی که برخورد سیاسی با یک قضیه شده، کارآمد بوده و در این مورد به موفقیت نسبی در کاهش خشونت ها در عراق اشاره می کند که به گفته او نتیجه رد دکترین رسمی جنگ عليه تروريسم بوده است؛ چرا که در این روند، شورشیان مسلح محلی به عنوان بازیگران سیاسی با هدفی مشروع شناخته شدند.

الیور روی در ادامه این پرسش را مطرح می کند که آیا چنین روشی را می توان در مورد طالبان و حماس نیز به کار بست؟

به نظر او انتصاب ژنرال پترایوس به عنوان فرمانده ارشد نیروهای آمریکایی در آسیا و خاورمیانه نشان می دهد که چنین طرحی برای افغانستان در نظر گرفته شده است؛ اما در مورد حماس، موضوع به رهبران اسراییل وابسته است و نه سیاستمداران واشنگتن.

این نویسنده فرانسوی در ادامه مطلب خود از پیچیدگی ساختار طالبان می گوید و خاطرنشان می سازد که طالبان در پی ملی گرایی افغانی نیستند بلکه در پی هویت پشتون هستند.

به گفته الیور روی، در طول چهل سال گذشته هویت پشتونی از طریق حرکت های غیر ملی ایدیولوژیک مثل حزب کمونیست خلق، و گروه های متعدد مجاهدین و حالا نیز طالبان، نمود يافته است.

بنابراین، به گفته الیور روی، اگر دولت باراک اوباما به راستی خواستار تغییر وضعیت در افغانستان و خاورمیانه است، باید انگیزه های واقعی گروه های طالبان و حماس را بازشناسی کند و نه تصورات خیالی از چنین انگیزه هایی را.

آقای روی در مقاله خود در روزنامه هرالد تريبيون بين الملل نتيجه می گيرد که چنین اقدامی، راه را برای گفت وگوی آمریکایی ها با طالبان، و یافتن راه حلی سیاسی و نه نظامی در افغانستان باز خواهد کرد.

این امر به گفته نویسنده منجر به خودداری آمریکا از تایید اين توهم در اسراییل خواهد شد که می توان حماس را با زور از بین برد، در حالی که چنين رويکردی مانع تشکيل کشور فلسطين می شود.