16:14 گرينويچ - دوشنبه 02 فوريه 2009 - 14 بهمن 1387

بحران در روابط تاجیکستان و روسیه

در حالی که ابهاماتی در مورد لغو سفر امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان به مسکو، وجود دارد، تحلیلگران می گویند که روابط تاجیکستان و روسیه هم اکنون وارد مرحله ای بحرانی شده است.

قرار است سران کشورهای عضو انجمن اقتصادی اروآسیا و سازمان پیمان امنیت دسته جمعی کشورهای همسود روز چهارشنبه، 4 فوریه، در مسکو گرد هم آیند، ولی شرکت آقای رحمان در این دو جلسه مورد تردید قرار گرفته است.

منابع ریاست جمهوری تاجیکستان از ابراز نظر در این باره خودداری می کنند، ولی دو روز پیش دولت نذری، سخنگوی وزارت امور خارجه این کشور گفته است که آقای رحمان "به دلیل بحران انرژی در کشور" در این جلسات شرکت نخواهد کرد.

با این حال، به گفته منابع وزارت امور خارجه تاجیکستان، قرار است آقای رحمان روزهای 10 و 11 فوریه سال جاری در نشست کمیسیون اروپایی در بروکسل شرکت کند و سپس از کشورهای لتوانی، لتونی، استونی و کرواسی دیدارهای رسمی انجام دهد.

تنشها با روسیه

تحلیلگران می گویند که سخنان اخیر دمیتری مدودف، رئیس جمهوری روسیه، در حمایت از موضع ازبکستان در قبال طرح های انرژی تاجیکستان به تنش هایی بین تاجیکستان و روسیه دامن زده است.

در ارتباط با اظهارات آقای مدودف در تاشکند، وزارت امور خارجه تاجیکستان قبلا نامه ای به جانب روسیه ارائه داد و سفر کاری آقای رحمان نیز که قرار بود 2 فوریه برگزار شود، لغو شد.

در صورتی که آقای رحمان در جلسات آینده سازمان پیمان امنیت دسته جمعی و انجمن اقتصاد اروآسیا، دو سازمان بانفوذ منطقه ای که روسیه در آنها نفوذ بلامنازعی دارد، شرکت نکند، چنین تصمیمی بی سابقه خواهد بود.

گفته می شود، از زمان کسب مقام ریاست جمهوری در اوایل دهه 1990 تا به حال آقای رحمان از هیچ یک جلسه سران ممالک مستقل همسود، انجمن اقتصادی اروآسیا، سازمان پیمان امنیت دسته جمعی و گروه شانگهای صرف نظر نکرده است.

هرچند برخی از تحلیلگران از سردی روابط تاجیکستان و روسیه سخن می گویند، ولی عثمان صالح، یک مسئول حزب حاکم خلق دموکرات تاجیکستان، معتقد است که لغو سفر آقای رحمان به مسکو بیامدهای جدی در روابط دو کشور نخواهد داشت.

به گفته آقای صالح، رئيس جمهوری تاجيکستان نه به دلایل سیاسی، بلکه به علت بحران شدید انرژی در تاجیکستان که به بد شدن وضع اقتصادی و اجتماعی این کشور منجر شده است، از این سفر خودداری کرده است.

ولی به گفته شاکرجان مختارف، صاحب نظر در مسائل سیاسی، بحران انرژی در تاجیکستان در زمستان سال گذشته بمراتب شدیدتر بود، ولی رئیس جمهوری تاجیکستان در ماه فوریه سال 2008 برای شرکت در ملاقات غیررسمی سران کشورهای همسود به مسکو سفر کرد.

به اعتقاد آقای حکیمف، ممکن است رئیس جمهوری تاجیکستان به این وسیله می خواهد تاکید کند که روسیه تنها شریک تاجیکستان نیست و آمریکا، اروپا و ممالک اسلامی نیز به این منطقه توجه زیادی دارند.

منافع متقابل

اما دولت عثمان، وزیر پیشین رشد اقتصاد و تجارت تاجیکستان، معتقد است که روسیه با صرف نظر کردن از تعهدات خود در قبال تاجیکستان مقامات این کشور را به چنین عکس العملی وادار کرده است.

آقای عثمان گفت که از زمان کسب استقلال تاجیکستان در دهه 1990 تا به حال میان روسیه و تاجیکستان در زمینه های مختلف بیش از 100 سند همکاری امضا شده ولی تعداد اندکی از این توافقات اجرا شده است.

افزون بر این، به گفته دولت عثمان که زمانی وزارت اقتصاد را به عهده داشت، همکاری های قوی سیاسی و نظامی دوشنبه و مسکو از توسعه روابط تاجیکستان با کشورهای غربی و اسلامی مانع شده است.

آقای عثمان می گوید که "بهتر بود اگر پرزیدنت رحمان به مسکو سفر کند و در صحبت رو در رو با روسای جمهوری ازبکستان و روسيه مسائل مورد بحث طرفین را مطرح کند."

در همین حال، کارشناسان در شدت گرفتن اختلافات میان تاجیکستان و روسیه ابراز تردید کرده و می گویند که این دو کشور به دلیل منافع متقابل به سردی روابط با همدیگر علاقه مند نیستند.

تاجیکستان میزبان یکی از بزرگ ترین پایگاه های نظامی روسیه در قلمرو خود است و صدها هزار نفر از مهاجران کاری تاجیک نیز در روسیه کار و زندگی می کنند.

گفته می شود، در صورت فشار بر مهاجران تاجیک از سوی مقامات روسیه مقامات تاجیک نیز ممکن است در مورد حضور نظامیان روس در این کشور و دیدبانگاه فضایی "اکنو" که در جنوب تاجیکستان واقع است، تجدید نظر کند.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.