گاردین: افزایش نفوذ اسلام گرایان در پاکستان

پاکستان

روزنامه بریتانیایی گاردین با انتشار گزارشی وضعیت پاکستان را بحران زده توصیف کرده و نوشته است حملات نظامیان آمریکایی در مناطق قبایلی پاکستان و حمایت دولت آن کشور از برخی گروه های جهادی، سبب آن شده که امنیت کل منطقه جنوب آسیا به خطر افتد.

گاردین روز چهارشنبه ۴ مارس (۱۴ اسفند)، یک روز پس از حمله خونین به اعضای تیم کریکت سری لانکا در پاکستان، می نویسد دولت آصف علی زرداری در طول یک سال گذشته به دلیل ناکارآمدی سیاسی، کنترل بخش های زیادی از ایالت سرحد شمالی پاکستان را عملا از دست داده است.

مناطق وسیعی از ایالت سرحد اکنون تحت کنترل قبایل سنتگرا و "طالبان پاکستانی" هستند.

ایالت سرحد یک پنجم از مساحت پاکستان را شامل می شود و در طول یک سالی که آقای زرداری دولت پاکستان را در دست گرفته، پیش از ۱۴۰ مدرسه دخترانه درآن ایالت تخریب شده اند، زنان برای پوشیدن برقع تحت فشار قرار گرفته اند و سلمانی هایی که اقدام به تراشیدن ریش مردان می کنند مورد تهدید قرار گرفته اند.

اما اکنون، به نوشته گاردین، نا امنی از ایالت سرحد شمالی به دیگر مناطق پاکستان، از جمله به لاهور و کراچی سرایت کرده است.

این روزنامه به نقل از احمد رشید، تحلیلگر مسایل جنوب آسیا می نویسد که هشت سال سیاست خارجی نو محافظه کاران آمریکایی در دوره ریاست جمهوری جرج بوش به منافع آمریکا در جهان اسلام ضربه ای اساسی زده است؛ جنبش حماس در فلسطین و حزب الله در لبنان تقویت شده اند، زیر ساخت های اجتماعی عراق نابود شده اند، توان ایران در منطقه افزایش یافته و خطرناکتر از همه، افغانستان و پاکستان از درون دچار بحران جدی امنیتی هستند.

گاردین وضع کنونی پاکستان را ناشی از "غرور بیجا و جهل" دولت آمریکا از یک سو و اقدامات سوال برانگیز سازمان استخبارات پاکستان از سوی دیگر می داند.

سازمان استخبارات پاکستان، موسوم به آی.اس.آی، توسط ارتش اداره می شود و در طول چند دهه گذشته گروه های سنتگرا و اسلامگرا مانند جیش محمد و لشگر طیبه را تقویت کرده است.

به نوشته گاردین، سران ارتش که در پاکستان همواره قدرتمند بوده اند، گروه های "جهادی" را ابزارهایی برای کنترل و افزایش نفوذ در افغانستان و همچنین ابزاری برای مقابله با ارتش هند در کشمیر می دانسته اند و در استفاده از آنها برای پیشبرد اهداف پاکستان در منطقه موفق بوده اند. اما اکنون گروه هایی که تا حد زیادی پرورش یافته ارتش بوده اند، علیه ارتش و نهادهای دولتی پاکستان شوریده اند.

مشکل دیگر، به نوشته گاردین، یافتن راهی برای مقابله با وهابیت در پاکستان است. وهابیت با حمایت مالی عربستان سعودی و توسعه مدارس علمی در پاکستان گسترش یافته و سبب افزایش برخی افراطگرایی ها در آن کشور شده است.

در معادلات قدرت در پاکستان، رییس جمهور زرداری و ژنرال اشفق کیانی، رییس ستاد ارتش، در وضعیت نا مناسبی قرار دارند. ژنرال کیانی که با قبایل سنت گرا در ایالت سرحد شمالی درگیر است، نمی تواند جبهه دومی را درایالت پنجاب علیه "جهادی ها" باز کند. آقای زرداری نیز که می خواهد بر لشکر طیبه و افراط گرایان پنجابی فایق آید، نمی تواند با اقدام قاطع علیه آنها در قبال هند ضعف نشان دهد.

با این حال، گاردین می نویسد که اگر دولت پاکستان نتواند علیه گروه هایی چون جیش محمد، لشکر طیبه و گسترش وهابیت اقدام کند؛ همراه با نابودی تدریجی پاکستان، منافع غرب در منطقه هم با مخاطرات بسیار جدی روبرو خواهند شد.