تلاش برای کمک به داغ دیدگان غزه

Image caption هلای هفت ساله بعد از کشته شدن برادرش زبانش بند آمده و هر وقت نام او آورده می شود سرش را زیر پتو پنهان می کند

'امسیات' دوازده ساله عصبی و پرخاشگر شده، 'هلا'ی هفت ساله زبانش بند آمده و 'سبحی' یازده ساله با شمع اسباب بازی هایش را سوزانده است.

رویا همام، پرستار متخصص روان درمانی، روی تشکی نازک روی زمین چادری در شمال غزه نشسته و همانطور که به درد دل مادر این بچه ها گوش می کند سرش را مرتب بالا و پایین می برد؛ او می خواهد با حرکت سرش به او اطمینان بدهد که به گفته هایش اهمیت می دهد.

وفا می گوید بچه هایش بعد از کشته شدن برادرشان در حملات اخیر اسرائیل به غزه به این روز افتاده اند.

خانواده وفا می گویند ابراهیم، که 9 سال داشته، روز چهارم ژانویه در پیش روی چشمان خواهرها و برادرهای خود، به ضرب گلوله اسرائیلی ها کشته شده است. والدین مجروحش هم بی حس و حال در گوشه ای دیگر افتاده بودند.

جسد ابراهیم چهار روز در حیاط خانه آنها افتاده بود چون همسایه ها باید صبر می کردند از شدت حملات اسرائیل کاسته شود تا آنها بتوانند جسد را با الاغ از این مکان منتقل کنند.

اسرائیل تلفات غیر نظامی در غزه را به گردن پیکارجویان فلسطینی انداخته است. اسرائیل می گوید در جریان سه ساعت آتش بس روزانه که نیروهای نظامی این کشور به طور یک جانبه به اجرا در می آورده اند، پیکارجویان فلسطینی عمدا از مناطق پرازدحام به سمت اسرائیلیان شلیک می کرده اند.

اسرائیل ظاهرا هر روز سه ساعت آتش بس را به اجرا در می آورده است تا امدادرسانان بتوانند به مجروحان و کشته شدگان دسترسی داشته باشند.

Image caption وقتی از سحی در باره مرگ برادرش سوال می شود سرش را پایین می اندازد و به یک اسباب بازی ور می رود

صدها تن از 1300 فلسطینی که در حملات 22 روزه اسرائیل در غزه کشته شدند، کودک بوده اند. برخی موارد مرگ و میر غیرنظامیان در این درگیری موضوع ارتکاب به جنایت جنگی را مطرح ساخته است.

پرستار همام می گوید بعد از مرگ ابراهیم، سبحی شروع کرده به ادای برادرش را درآوردن. مثل او حرف می زد، می نشست، می خوابید، راه می رفت و از همه خواسته بود او را ابراهیم صدا کنند.

وقتی از او پرسیدم "مدرسه چطور است؟" جواب داد: "خوبه. من درس ریاضی را دوست دارم." اما بعد سرش را پایین انداخت و اشک هایش روانه شد.

مادرش می گوید که او شاگرد اول کلاسش بوده اما بعد از این حادثه به سختی درس می خواند.

خانم همام می گوید هلا با شنیدن اسم ابراهیم سرش را زیر پتو می برد و دیای سه ساله هم کله عروسکی که به او هدیه داده شده، کنده است.

به خاطر فرزندانم

پرستار همام عضوی از کادر روان درمانگران نوار غزه است که می گویند بعد از حملات اخیر اسرائیل، تعداد مراجعین آنها در حدی بالا رفته است که نمی توانند به همه آنها رسیدگی کنند.

او بارها به دیدن خانواده وفا، که در چادری در شمال غزه زندگی می کنند، رفته و برای فرزاندان او اسباب بازی برده است. او در این دیدارها تلاش داشته که بچه ها را ترغیب کند احساسات خود را ابراز کنند و همچنین به آنها یاد داده است که چگونه با تنفس عمیق اضطراب های خود را کنترل کنند.

وفا در حالی که لبخند می زند و سر به سر دخترهایش می گذارد، موهای آنها را شانه می کند و کمک می کند که برای مدرسه آماده شوند. او روپوش مدرسه آنها را از میان آوار خانه اشان پیدا کرده است.

چادری که اکنون آنها در آن زندگی می کنند پر است از حشرات بزرگ سیاه رنگ.

Image caption صحنه ای از برخورد راکت پیکارجویان فلسطینی به شهرک سدروت در جنوب اسرائیل

از مادر بچه ها می پرسم چه طور با این شرایط کنار می آید. در جوابم آه بلندی می کشد و بعد از آن اشک می ریزد.

او می گوید: "شاید ببینید که من با مردم می گم و می خندم اما این کار را فقط برای بچه هام می کنم."

وفا می گوید هر وقت سری به خانه ویران شده اش می زند در محلی که جسد ابراهیم افتاده بود، می ایستد، اشک می ریزد و اشک می ریزد.

متخصصان بهداشتی غزه بدون وقفه در تلاش بوده اند، در مدارس، مهد کودک ها، درمانگاه ها، خانه ها و چادرها به افرادی که تجربیات مشابهی با خانواده وفا داشته اند، کمک کنند.

مسئولان مرکز بهداشت روانی غزه می گویند که زیر بار کار درمانده شده اند: "برخی اوقات احساس می کنیم تلاش ما بیهوده است. چیزی نخواهد گذشت که اشغالی دیگر، جنگی دیگر و حمله ای دیگر رخ خواهد داد. احساس می کنیم که آنها تمام زحمتی که ما کشیده ایم را دیر یا زود به باد خواهند داد."

ضربه های عاطفی ادامه دار همچنین دامنگیر ساکنان جنوب اسرائیل بوده است چون آنها دائما با خطر راکت های فلسطینی مواجه هستند. از سال 2001 تا کنون بالغ بر هشت هزار راکت دست ساز از غزه به سمت شهرک های مرز جنوب اسرائیل پرتاب شده است.

دست کم هجده نفر در این مدت جان خود را از دست داده اند و کودکان زیر هشت سال ساکن این نواحی خاطره ای جز اضطراب ندارند.

Image caption وفا جلوی چادرهایی که برای آوارگان برپا شده ایستاده است

حتی بعد از عملیات گسترده نظامی اسرائیل در غزه که گفته است هدف از اجرای آن متوقف کردن راکت پرانی های پیکارجویان فلسطینی بوده است، آتش خمپاره و راکت از سمت غزه همچنان ادامه دارد.

اما در حالی که پرسنل بهداشت روانی در دو طرف مرز می گویند که دست کم 20 تا 30 درصد از جمعیت این مناطق با ضربه های عاطفی دسته به گریبانند، اسرائیلی ها در مقایسه با ساکنان غزه برای مقابله با این مشکل مجهزترند. در سراسر غزه فقط پنج روانپزشک بالینی با استاندارد های بین المللی فعالیت می کنند و روان درمانگری در غزه وجود ندارد.

این در حالی است که سازمان بهداشت جهانی می گوید که در اراضی فلسطینی داروهای آرامبخش و ضد افسردگی هم کالاهایی نایاب است.

"نیازهای ابتدایی زندگی"

جان جنکینز، مسئول دفتر سازمان بهداشت جهانی در کرانه باختری رود اردن می گوید زمان ارزیابی ابعاد مشکلات روانی ناشی از درگیری های اخیر در غزه فرا نرسیده است چون آثار سوء ضربات عاطفی ممکن است با فاصله زمانی خود را ابراز کند.

اما او گفت: "بشر موجودی مقاوم است و توانایی زیادی برای مقابله با تنش دارد. اغلب مردم به درمان های تخصصی نیاز پیدا نمی کنند."

آقای جنکینز در ادامه گفت: "آنچه مردم واقعا به آن نیاز دارند بر طرف شدن ابتدایی ترین نیازهای زندگی است. مثل ذخیره مناسبی از مواد غذایی، جایی امن برای زندگی و امید به داشتن کار برای امرار معاش. این ها همان نیازهایی است که باید حتما در صدر اولویت های امداد رسانی قرار بگیرد."

پرستار همام در حالی که از جلوی ردیف طولانی چادرهای موقتی که برای فلسطینیان آواره بر پا شده، عبور می کند، می گوید: "برای کودکانی مثل فرزندان وفا، شرایط جدید زندگی باعث می شود که آنها دیرتر به تعادل روانی خود برگردند. قبلا یک روز عادی برای آنها شامل رفتن به مدرسه، بازگشت به خانه، تماشای تلویزیون و انجام تکالیف می شد اما اکنون زندگی در این چادر خیلی دشوار است."

پرستار همام سرش را با غم تکان می دهد و می افزاید: "خیلی طول خواهد کشید تا آنها بهبود یابند."

مطالب مرتبط