روز 8 مارس و مشکلات زنان تاجیک

Image caption در تاجیکستان روز هشتم مارس را با اجرای برنامه های ویژه فرهنگی و هنری جشن می گیرند.

روز جمعه، ششم مارس امام علی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، با صدورفرمانی هشتم مارس را "روز مادر" اعلام کرد. وی با استناد به روایتی از ابوریحان بیرونی آورده است که "تجلیل از روز جهانی زن سابقه ای تقریبا صدساله دارد، ولی ما سه هزار پیش روز زنان و مادران را جشن می گرفتیم و آن "مژده گیران" نام داشته است."

در تاجیکستان روز هشتم مارس را با اجرای برنامه های ویژه فرهنگی و هنری جشن می گیرند. نصف جمعیت بیش از هفت میلیون نفری این کشور زنان هستند. تجلیل از روز آزادی زنان در این کشور آسیای میانه از دوران شوروی به میراث مانده است. در این روز به زنان و دختران گل، کارت تبریک و هدایای دیگر می دهند.

هر سال در آستانه هشتم مارس با شرکت مقامات دولتی برنامه ویژه بزرگداشت این روز برگزار می شود. معمولا بیشتر سخنرانان در این نشست به اهمیت جایگاه زنان در جامعه تاکید می کنند. ولی تصوری که از این صحبتها حاصل می شود، با وضع واقعی تفاوت زیادی دارد.

مشرفه قاسماوا، هنرمند تئانر و سینما است. وی 90 سال دارد. تجلیل از هشتم مارس در تاجیکستان درست پس از انقلاب بولشویکی در حدود 90 سال پیش رایج شد. مشرفه قاسماوا می گوید که پیش از آغاز جنگ جهانی دوم این روز را در تاجیکستان در سطح دولت باشکوه جشن می گرفتند.

وی می افزاید: "یادم هست که آن سالها مسئولان شهر دوشنبه جشن هشتم مارس را در بنای تئاتر روسی مایاکوفسکی برگزار می کردند. پس از تبریک زنان کنسرتی اجرا می شد. در یکی از این برنامه ها من رقصی را اجرا کردم که آن را غفار ولمت زاده تهیه کرده بود. در این رقص رنج و عذاب زنهای تاجیک نشان داده می شد."

در تاجیکستان سه چهارم جمعیت در مناطق روستایی زندگی می کنند. مشرفه قاسماوا اکنون بیشتر نگران وضعیت زنان روستایی کشورش است و می گوید: "برق نیست، گاز نیست. من حیرانم که زنان خانه دار با بچه هایشان در خانه های سرد و مرطوب چه طور زندگی می کنند و چه حالی دارند؟ "

مخالفان تجلیل از جشن هشتم مارس در تاجیکستان می گویند که این روز میراث کمونیستهاست و این روز سبب شده است که فرهنگ اروپایی بر زنان مسلمان آسیای میانه، از جمله زنان تاجیک، تحمیل شود و آنها روسری یا حجاب خود را کنار گذاشته اند.

مکرمه قیوموا، طراح لباس، بیشتر به تهیه لباسهای ملی توجه دارد. او رئیس بنیاد بین المللی صنایع دستی "هفت پیکر" است. به گفته وی، در 10 سال فعالیت این سازمان، کارشناسان آن به پنج هزار زن و دختر هنرهای مردمی را آموزش داده اند. وی معتقد است که گسترش هنرهای مردمی می تواند زنان تاجیک را تا اندازه ای از ورته بیکاری رها کند.

خانم قیوموا می گوید: "زن تاجیک باید پیش از همه شغلی داشته باشد که هم با تربیت کودکانش مشغول شود و هم در وقت فارغ از این کار شغل دیگری را انجام دهد. این تنها هنرهای مردمی است."

مکرمه قیوموا هشتم مارس را یک روز خاطره انگیز برای زنان تاجیک می داند: "در این روز زنهای تاجیک منتظر مهربانیها از طرف خویشان و پیوندان، فرزندان، حکومت می شوند و چنین مهربانی را می بینند."

دو سال پیش با کمک مالی دولت اولین شماره مجله ویژه زنان با نام "بانوان تاجیکستان" به چاپ رسید. هدف از تاسیس این مجله بازتاب بهتر مشکلات زنان عنوان می شود.

حورالنسا علیزاده، سردبیر مجله "بانوان تاجیکستان" می گوید: "اکثر زنان در روستاها زندگی می کنند. آنها با مشکلات زیادی به مثل نرسیدن جای کار، ناکافی بودن معاش، خشونت خانوادگی و در کنار ماندن دختران از تحصیل در مکتب روبرو هستند."

ازیه صفراو، از ساکنان شهر دوشنبه، 26 سال است که به رفتگری و تمیز کردن خیابانهای شهر مشغول است. دستمزد ماهانه این زن 150 سامانی یا معادل 40 دلار آمریکایی است.

وی می گوید: "این حقوقی که ما می گیریم، ناچیز است. ولی ما به این قناعت می کنیم. من سپاسگزار می شوم اگر رهبران به قدر کار ما بیشتر برسند. زیرا کار ما بسیار سنگین است. در فصل سرما، تابستان و در روزهای بارانی ما همیشه سر کار هستیم."