مذاکرات آشتی فتح و حماس در مصر آغاز می شود

عباس و هنیه
Image caption سرزمینهای فلسطینی به دو بخش تحت رهبری عباس و هنیه تجزیه شده است

مذاکرات آشتی دو گروه فلسطینی فتح و حماس در مصر آغاز می شود.

روز سه شنبه، 10 مارس (20 اسفند)، نمایندگان جنبش فتح، از گروه های اصلی فلسطینی به رهبری محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی مستقر در کرانه باختری رود اردن، و گروه اسلامگرای حماس، که بر نوار غزه مسلط است، در نخستین جلسه مذاکرات برای رفع اختلاف دو طرف شرکت می کنند.

هدف از این مذاکرات، که با میانجیگری مصر برگزار می شود، آشتی این دو گروه رقیب و فراهم کردن زمینه تشکیل دولت وحدت ملی در سرتاسر سرزمین های فلسطینی است که از ماه ژوئن سال 2007 تا کنون به طور جداگانه توسط این دو جناح اداره شده است.

قرار است مذاکرات آشتی برای ده روز ادامه داشته باشد و پنج کمیته متشکل از نمایندگان فتح و حماس به مسایل اصلی اختلاف برانگیز بین این دو گروه بپردازند.

در صورت موفقیت این مذاکرات، سازمان آزادیبخش فلسطین، که رهبری آن را محمود عباس، رهبر جناح فتح، برعهده دارد، تجدید سازمان خواهد یافت و حماس، که هرگز عضو این سازمان نبوده، به عضویت آن در خواهد آمد.

Image caption کناره گیری فیاض یکی از خواستهای جنبش حماس بوده است

روز شنبه این هفته، هیاتی از نمایندگان رهبران حماس مستقر در دمشق، پایتخت سوریه، وارد مصر شدند و قرار است سایر نمایندگان این گروه نیز با عبور از مرز مصر و نوار غزه در گذرگاه رفح، به آنان بپوندند و نمایندگان فتح نیز در حال حاضر مصر حضور دارند.

روز شنبه این هفته سلام فیاض، نخست وزیر تشکیلات خودگردان مستقر در کرانه باختری، از سمت خود کناره گیری کرد اما تا زمان تشکیل دولت وحدت ملی، در سمت خود باقی خواهد ماند.

کناره گیری آقای فیاض، که پس از اخراج نیروهای تشکیلات خودگردان از غزه به این سمت انتخاب شد، یکی از خواست ها جنبش حماس بوده که تشکیلات تحت رهبری اسماعیل هنیه مستقر در غزه را دولت مشروع فلسطینی و اسماعیل هنیه را نخست وزیر قانونی این دولت می داند.

لزوم آشتی

محمود عباس، که با وجود اینکه اداره امور نوار غزه را از دست داده همچنان از سوی اکثر کشورها و سازمان های جهانی رهبر قانونی تمامی فلسطینیان شناخته می شود، در سخنانی در روز یکشنبه گفت که لازم است مذاکرات آشتی به موفقیت منجر شود و به تجزیه سرزمین های فلسطینی خاتمه دهد.

وی افزودکه هدف از این مذاکرات دستیابی به توافق بر سر تشکیل یک دولت آشتی ملی است که خود را به تعهدات سازمان آزادیبخش فلسطین متعهد بداند.

Image caption توافقهای قبلی فتح و حماس مانع از درگیری خونین دو طرف نشد

در حالیکه سازمان آزادیبخش فلسطین و تشکیلات خودگردان موجودیت اسرائیل را به رسمیت شناخته و به تشکیل کشور مستقل فلسطینی از طریق مذاکره با اسرائیل متعهد اند، جنبش حماس، و گروه تندرو جهاد اسلامی که متحد آن است، همچنان از قبول موجودیت اسرائیل و نفی خشونت برای حل اختلاف با این کشور خودداری می ورزند و به همین دلیل نیز شماری از کشورهای غربی آنها را سازمان های تروریستی می دانند.

به گفته ناظران، دستیابی به توافق در مذاکرات مصر برای جنبش فتح از آن جهت اهمیت دارد که اقتدار تشکیلات خودگردان را به تمامی سرزمین های فلسطنی باز می گرداند و همچنین از افزایش گرایش فلسطینیان به حماس به دلیل عدم پیشرفت در مذاکرات صلح و اقدامات خشونت آمیز اسرائیل جلوگیری می کند.

در مقابل، جنبش حماس، که به دلیل قطع کمک های بین المللی و محاصره نوار غزه توسط اسرائیل با دشواری های اقتصادی جدی مواجه است، انتظار دارد با کسب توافق با فتح بار دیگر از کمک های بین المللی برخوردار شود و بتواند شرایط ناگوار معیشتی بسیاری از ساکنان غزه را بهبود بخشد و به بازسازی ویرانی های ناشی از حملات اخیر اسرائیل مبادرت ورزد.

با اینهمه، شماری از ناظران فلسطینی گفته اند که به دلیل تفاوت عمیق عقیدتی و رقابت ها و منافع گروهی و شخصی، هیچیک از دو طرف مایل به امتیازدهی به طرف دیگر نیست و نمی توان نسبت به موفقیت مذاکرات مصر چندان امیدوار بود.

این نخستین بار از زمان تشکیل کابینه به رهبری حماس در مارس 2006 و بروز اختلاف با رهبری تشکیلات خودگردان نیست که تلاش هایی برای سازش و همکاری بین این دو گروه اصلی فلسطینی صورت می گیرد.

تنها چند هفته پیش از درگیری خونین شبه نظامیان حماس و ماموران تشکیلات خودگردان در نوار غزه که به اخراج افراد وفادار به فتح از این بخش از سرزمین های فلسطینی در ماه ژوئن سال 2007 منجر شد، مذاکراتی بین این دو گروه از جمله با میانجیگری مصر و عربستان سعودی صورت گرفته و توافق هایی هم به دست آمده بود.