لحن شدید حریری و نرمش بریتانیا در مقابل حزب الله

Image caption حسن نصرالله دبیر کل حزبالله لبنان جمعه گذشته پیش شرطهای آمریکا را برای مذاکره با گروه تحت رهبری اش رد کرد.

سعد حریری رئیس فراکسیون ۱۴ مارس در مجلس لبنان می‌گوید اگر جناح سیاسی متبوع وی در انتخابات پارلمانی ۱۷ خرداد سال آینده پیروز شود، از ائتلاف رقیب خود به رهبری حزب‌الله دعوت می کند که به دولت بپیوندد، اما اگر جناح مقابل در انتخابات به پیروزی برسد، وی در دولت تحت رهبری آنها شرکت نخواهد کرد. در حال حاضر، یک دولت وحدت ملی با حضور دو ائتلاف ۱۴ مارس و ۸ مارس در لبنان بر سر کار است، اما به علت آنکه جناح اقلیت از حق وتوی مصوبات کابینه برخوردار است، آقای حریری دولت را ناکارآمد می‌داند.

به گفته سعد حریری، حق وتوی اقلیت، در درون کابینه تشنج ایجاد کرده و هیچکس قادر به انجام هیچ کاری نیست به طوری که تصویب بودجه، قوانین و یا انجام اصلاحات امکان ندارد.

از همین رو، آقای حریری بر این باور است که در صورت پیروزی ائتلاف ۱۴ مارس در انتخابات پارلمانی، از ائتلاف ۸ مارس برای مشارکت در دولت دعوت خواهد شد، اما به آنان حق وتو داده نخواهد شد.

سعید حریری که با خبرگزاری فرانسه مصاحبه کرده است، می‌گوید: برنامه ائتلاف ۱۴ مارس عدالت، استقلال، آزادی، حاکمیت و از همه مهمتر ترجیح لبنان بر دیگر کشورهاست، اما در طرف مقابل (ائتلاف ۸ مارس) این مسائل، مورد ندارد.

ائتلاف ۱۴ مارس بعضا ائتلاف ۸ مارس به رهبری حزب‌الله را به ترجیح دادن منافع ایران و سوریه بر منافع لبنان متهم می‌کند، در حالی که حزب‌الله نیز به نوبه خود رهبران ائتلاف ۱۴ مارس را به تبعیت از غرب و متحدان آنها در منطقه بخصوص عربستان سعودی متهم می‌کند.

در واقع رقابت شدید بین دو جناح حاکم بر لبنان که عملا این کشور کوچک را از نظر سیاسی به دو پاره تقسیم کرده، انتخابات پارلمانی بهار آینده لبنان را مورد توجه خاص کشورهای منطقه و جهان قرار داده است.

آقای حریری در آستانه انتخابات در حالی لحن خود را نسبت به ائتلاف تحت رهبری حزب‌الله تند کرده است، که به نظر می‌رسد برخی کشورهای اروپایی از جمله بریتانیا در صدد ملایمتر کردن موضع خود در برابر حزب‌الله هستند.

در روزهای گذشته، دولت بریتانیا از آمادگی خود برای گفتگو با مقام های سطح پایین حزب‌الله خبر داده، اما طبق گزارش رسانه‌ها، وزارت خارجه آمریکا از این مساله ابراز ناخرسندی کرده است.

حزب‌الله در فهرست گروههای تروریستی آمریکا قرار دارد، اما اتحادیه اروپا از گنجاندن این گروه در فهرست تروریستی خاص خود پرهیز کرده است. از این رو، تماس کشورهای اروپایی با رهبران حزب الله مانع قانونی ندارد، اما علاقه آنها به هماهنگ کردن سیاست خاورمیانه‌ای خود با آمریکا، آنان را از گفتگو با حزب‌الله باز داشته است.

در واقع، امتناع آمریکا و کشورهای اروپایی از گفتگو با مقام‌های حزب‌الله در کنار تمایل آنان به توانمند سازی و تقویت دولت لبنان، نوعی تناقض ایجاد کرده است. حزب‌الله ضمن آنکه یک سازمان شبه نظامی است، بخشی از دولت لبنان است و پرهیز از مذاکره با آن، شرایط بغرنجی برای آمریکا و اروپا از یک طرف و دولت لبنان و حزب‌الله از طرف دیگر، به وجود آورده است.

در حقیقت، خودداری مقام‌های آمریکایی و اروپایی از گفتگو با آن دسته از وزیران کابینه فواد سینیوره نخست وزیر لبنان که وابسته به حزب‌الله یا ائتلاف ۸ مارس هستند، چندین بار به جنجال سیاسی در جامعه لبنان تبدیل شده است.

ظاهرا بریتانیا با در نظر گرفتن این نکته که به احتمال زیاد حزب‌الله پس از انتخابات پارلمانی خرداد ماه آینده لبنان همچنان به عنوان یک نیروی سیاسی موثر و یا بخشی از دولت لبنان باقی خواهد ماند، در صدد است تا از طریق باز کردن راه گفتگو با این گروه، آن را به رها کردن نقش نظامی و ورود کامل به فعالیت‌های سیاسی ترغیب کند. آنچه احتمالا سبب دلگرمی بریتانیا نسبت به احتمال تغییر روش حزب الله شده، رفتار به شدت محتاطانه این گروه در برابر اسرائیل پس از جنگ ۳۳ روزه تابستان سال ۲۰۰۶ است.

در دوره پس از جنگ ۳۳ روزه، حزب‌الله از مرزهای جنوبی لبنان اقدامی نظامی علیه اسرائیل انجام نداده و حتی در طول جنگ ۲۲ روزه در نوار غزه، سیاست خویشتن‌داری بی‌سابقه‌ای از خود به نمایش گذاشته است.

فراتر از این، حزب‌الله حتی از عملی کردن تهدید خود مبنی بر انتقامگیری از قتل عماد مغنیه رهبر عملیاتی خود که آن را به اسرائیل نسبت می‌دهد، خودداری کرده و با گذشت بیش از یک سال از آن قتل اسرارآمیز، همچنان وعده انتقام را به زمان و مکانی مناسب موکول می‌کند.

سیاست احتیاط آمیز و خویشتن دارانه حزب‌الله در مقابل اسرائیل سبب شده است که برخی ناظران، امنیت مرز لبنان با اسرائیل را امری بی‌سابقه نسبت به دهه های گذشته قلمداد کنند.

در کنار این مسائل، تلاش کشورهای اروپایی، آمریکا و اعراب متحد آن در خاورمیانه برای خارج کردن سوریه از محور متحدان ایران و پیوستن آن به آنچه محور میانه روی نامیده می‌شود، قاعدتا بر نگاه آنان به حزب‌الله هم تاثیر می‌گذارد.

یکی از شرایط عادی سازی روابط آمریکا با سوریه و کمک به مذاکرات این کشور با اسرائیل، قطع حمایت دمشق از حزب‌الله است. قاعدتا قطع حمایت از حزب‌الله برای سوریه امری دشوار است، اما اگر حزب‌الله از خط مشی نظامی خود فاصله بگیرد و به صورت حزبی کاملا سیاسی در آید، در آن صورت نیازی به قطع حمایت سوریه از این گروه به عنوان شرط عادی سازی رابطه آمریکا با سوریه نخواهد بود.

از این رو، مذاکره بریتانیا با حزب‌الله در واقع کمک به پیوستن سوریه به محور میانه‌روی در خاورمیانه است و اگر به واقع حزب‌الله برای تبدیل شدن به یک حزب کاملا سیاسی آمادگی پیدا کند، این مساله نه فقط کار سوریه را برای تغییر جهت سیاسی آسانتر می‌کند، بلکه بر مذاکرات احتمالی بین ایران و آمریکا نیز تاثیر مثبت می‌گذارد.

Image caption به گفته سعد حریری، حق وتوی اقلیت، در درون کابینه تشنج ایجاد کرده و هیچکس قادر به انجام هیچ کاری نیست به طوری که تصویب بودجه، قوانین و یا انجام اصلاحات امکان ندارد.

با این همه، هنوز نشانه‌ای از نرمش آمریکا در برابر حزب‌الله دیده نمی‌شود. البته باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا در مبارزات انتخاباتی اش وعده داده بود که با دولت ها و گروههای مخالف آمریکا مذاکره کند، اما اکنون که به قدرت رسیده با سوریه وارد مذاکره شده، برای مذاکره بی قید و شرط با ایران نیز اعلام آمادگی کرده، اما برای گفتگو با حماس و حزب‌الله شرط تعیین کرده است که مهمترین آن، به رسمیت شناختن اسرائیل است.

حسن نصرالله دبیر کل حزب‌الله لبنان جمعه گذشته پیش شرطهای آمریکا را برای مذاکره با گروه تحت رهبری اش رد کرد.

آقای نصرالله در این باره گفت: ما احساس می‌کنیم که موضع دولت جدید آمریکا گفتگو با حزب‌الله و حماس بر پایه دو شرط به رسیمت شناختن اسرائیل و تقبیح خشونت است. وی گفت: اما حزب‌الله نیز شرط خود را دارد و آن اینکه هرگز اسرائیل را به رسمیت نخواهد شناخت.

آقای نصرالله تمایل آمریکا به گفتگو با حزب‌الله را به معنای شکست برنامه آمریکا در خاورمیانه دانست و گفت: به رغم آنکه حزب‌الله در فهرست تروریستی آمریکاست، اما آماده گفتگو با ما و بخشیدن ماست، فقط به شرط آنکه ما اسرائیل را به رسمیت بشناسیم.

به هر حال، آنچه فعلا قطعی به نظر می‌رسد ادامه مخالفت حزب‌الله با پیش شرط آمریکا مبنی بر به رسیمت شناختن اسرائیل برای آغاز گفتگو با این گروه است، اما این مساله واقعیتی با نام حزب‌الله و متحدانش را در صحنه داخلی لبنان محو نمی‌کند.

حزب‌الله در هر حال بخشی از واقعیت جامعه لبنان است و آقای سعد حریری نیز با تند کردن لحن خود در برابر این گروه، در حقیقت می‌خواهد به رای دهندگان لبنانی هشدار دهد که در صورت فرستادن نمایندگان وابسته به ائتلاف ۸ مارس به مجلس، باید در انتظار دولتی تحت رهبری حزب‌الله باشند و تمام عواقب آن را هم تحمل کنند.

مطالب مرتبط