ماهیت تشنج بی‌سابقه میان حزب الله لبنان و مصر

Image caption در جریان جنگ غزه، آقای نصرالله از مردم و ارتش مصر خواست که با تحرکات خود، دولت حسنی مبارک را مجبور به بازگشایی مرز رفح برای کمک به حماس کنند

مقام‌های امنیتی مصر می‌گویند در جستجوی ده تن از افراد مرتبط با حزب‌الله لبنان در بین بادیه نشینان صحرای سینا هستند. به گفته این مقام‌ها، افراد تحت تعقیب احتمالا لبنانی و بخشی از گروهی هستند که هفته گذشته دادستانی مصر از بازداشت آنها خبر داد.

دادستانی مصر هفته گذشته با متهم کردن حزب‌الله لبنان به تلاش برای بی‌ثبات کردن مصر، از بازداشت گروه ۴۹ نفره‌ای خبر داد که به ادعای آن، با دستور گرفتن از سید حسن نصرالله دبیر کل حزب‌الله لبنان، علیه امنیت مصر فعالیت می‌کردند.

آقای نصرالله در واکنش به این خبر، جمعه گذشته در مصاحبه با شبکه تلویزیونی المنار تائید کرد که یکی از بازداشت شدگان به نام سامی شهاب، عضو حزب‌الله لبنان است، اما او هر گونه برنامه برای آسیب رساندن به امنیت و ثبات مصر را تکذیب کرد.

به گفته دبیر کل حزب‌الله، سامی شهاب به قصد کمک به گروه فلسطینی حماس و رساندن سلاح به نوار غزه از طریق مرز رفح، در مصر فعالیت می‌کرده و حداکثر با ده نفر در تماس بوده است.

مقام‌های مصری اظهارات آقای نصرالله را به معنای اعتراف او به دخالت در امور داخلی مصر تلقی و اعلام کردند که به حزب‌الله اجازه نمی‌دهند مصر را نیز مانند لبنان بی‌ثبات سازد.

در پی این تحولات، رسانه‌های دولتی مصر موجی از حملات لفظی بی‌سابقه علیه حسن نصرالله به راه انداختند و او را از اسرائیل خطرناکتر توصیف کردند.

در واقع تشنج علنی بین حزب‌الله لبنان و دولت حسنی مبارک رئیس جمهور مصر در جریان جنگ ۲۲ روزه اسرائیل در نوار غزه آغاز شد.

در جریان جنگ، آقای نصرالله از مردم و ارتش مصر خواست که با تحرکات خود، دولت حسنی مبارک را مجبور به بازگشایی مرز رفح برای کمک به حماس کنند.

مقام‌های مصری سخنان نصرالله را تشویق ارتش مصر به شورش علیه دولت تلقی و آن را محکوم کردند.

دبیر کل حزب‌الله، فراخوان ارتش مصر به شورش علیه دولت را تفسیر نادرستی از سخنان خود دانست و تاکید کرد که منظور او، ترغیب به بازگشایی مرز رفح به روی فلسطینی‌ها بوده است.

در هر صورت، با بازداشت گروه ۴۹ نفره و تایید ارتباط بخشی از آنها با حزب الله از سوی دبیر کل این گروه، روابط مصر و حزب‌الله به وخیم‌ترین حالت خود در طول تاریخ روابط دو طرف رسیده است.

حزب‌الله با آنکه خود را گروهی صرفا لبنانی می‌داند و تاکید می‌کند که در خارج از لبنان شاخه‌ای ندارد و مایل به بی‌ثباتی هیچکدام از کشورهای عرب نیست، اما در مورد آنچه که به مقابله این گروه با اسرائیل و کمک به گروههای اسلامگرای فلسطینی است، ظاهرا مرز سیاسی خاصی را به رسمیت نمی‌شناسد.

از گفته‌های آقای نصرالله چنین برداشت می‌شود که حزب‌الله فعالیت در خاک مصر به منظور کمک به حماس و مقابله با اسرائیل را حتی بدون اجازه و اطلاع دولت مصر حق مشروع خود می‌داند و از اینکه دولت حسنی مبارک با این فعالیت به مقابله برخاسته متعجب است.

بر این مبنا، حزب‌الله را می‌توان از نقطه نظر ایدئولوژیک، گروهی با گرایش انترناسیونالیستی نامید، گرایشی که برای تحقق اهداف ایدئولوژیک خود، چندان اصالتی برای مرزهای سیاسی کشورهای عرب و مسلمان قائل نیست.

در واقع همین نگاه انترناسیونالیستی است که حزب‌الله را بیش از حد معمول به جمهوری اسلامی ایران نزدیک کرده و در مقابل برخی از کشورهای عرب قرار داده است.

Image caption تشنج علنی بین حزب‌الله لبنان و دولت حسنی مبارک رئیس جمهور مصر در جریان جنگ ۲۲ روزه اسرائیل در نوار غزه آغاز شد

کشورهای میانه رو و محافظه کار عرب که مایل‌ هستند بر مبنای اصول و قواعد بین‌الملل با اسرائیل برخورد کنند، از اینکه حزب‌الله، مقابله با اسرائیل را زمینه‌ای برای تضعیف نظام‌های آنها و برانگیختن افکار عمومی توده‌های مردم علیه آنان قرار داده به شدت نگرانند و استراتژی حزب‌الله در این مورد را به هم زدن ثبات کشورهای خود در جهت کمک به بسط نفوذ ایران در خاورمیانه تلقی می‌کنند.

در این میان حزب‌الله نیز که هر نوع سازش با اسرائیل را نفی می‌کند، خواهان مشارکت همه کشورهای عرب در برنامه‌های ضد اسرائیلی خود است و چون اعراب در این موضوع با آن همسو نمی‌شوند، بنابراین به سمت نادیده گرفتن اراده آنها و یا متهم کردن آنان به همراهی با اسرائیل حرکت می‌کند.

از این رو، برخورد و اصطکاک بین حزب الله و کشورهای میانه‌رو عرب در حال تبدیل شدن به امری اجتناب ناپذیر است، اما این برخوردها تا به کجا می‌تواند ادامه داشته باشد؟

حزب‌الله اکنون فقط یک حزب سیاسی و شبه نظامی نیست، بلکه بخشی از دولت وحدت ملی لبنان است. این مساله خواه ناخواه رابطه مصر با دولت ائتلافی لبنان از یک سو و رابطه دو ائتلاف عمده در لبنان را پیچیده و سخت می‌کند.

این پیچیدگی‌ها قاعدتا تا انتخابات پارلمانی ۱۷ خرداد لبنان ادامه می‌یابد و از آن پس ممکن است ساده تر و یا حتی بغرنجتر شود.

احتمالا به همین علت است که گروههای لبنانی مخالف حزب‌الله تا کنون از موضع گیری نسبت به تشنج بین حزب الله و مصر خودداری کرده و یا با احتیاط بسیار موضع گرفته‌اند.

ایران نیز در مجموع خود را از این رویداد دور نگه داشته و علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران با بیان اینکه اتهام‌های مصر علیه حزب‌الله فقط برای تاثیرگذاری بر نتیجه انتخابات لبنان است، از کنار ماجرا عبور کرده است.

اما تردیدی نیست که اگر تشنج میان حزب‌الله و مصر بالا بگیرد، ایران ناگزیر به دخالت در آن است، نکته‌ای که شاید هدف اصلی اما پنهان این تشنج باشد.

مطالب مرتبط