آغاز ۶۱ سالگی اسرائیل؛ قومی همچنان سرگردان؟

باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا شصت و یکمین سال تاسیس اسرائیل را به مردم این کشور تبریک گفت و وعده داد که کشورش به تلاش خود برای دستیابی اسرائیل و فلسطینی‌ها به صلح فراگیر ادامه می‌دهد.

آقای اوباما با تاکید بر اینکه امنیت اسرائیل باید به عنوان بخشی از روند صلح مورد توجه قرار گیرد، تعهد آمریکا به اسرائیل را گسست ناپذیر تر از هر زمانی دانست.

اسرائیل در ۱۴ ماه مه ۱۹۴۸ هنگامی که بریتانیا به قیمومیت خود بر فلسطین پایان داد، اعلام موجودیت کرد.

اعراب ۱۴ ماه مه را به نام «یوم النکبه» به معنای روز فاجعه نامگذاری کرده‌اند، اما یهودیان بر مبنای تقویم عبری، سالگرد تاسیس اسرائیل را جشن می گیرند.

رهبران اسرائیل در سخنان خود به مناسبت جشن استقلال، با تاکید بر آنچه «تهدید علیه موجودیت» خود می دانند، اتهام‌های خود را علیه ایران تکرار کردند.

بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در این مورد گفت: «متاسفانه اسرائیل همچنان مورد تهدید است. رژیم ایران که با جدیت در پی سلاح هسته‌ای است، بی‌شرمانه خواستار نابودی اسرائیل است. سازمان‌های تروریستی هم در شمال و جنوب ما روز به روز قوی‌تر می‌شوند.»

شیمون پرز رئیس جمهور اسرائیل و گابی اشکنازی رئیس ستاد ارتش این کشور نیز اتهام‌های مشابهی علیه ایران مطرح کردند.

آقای اشکنازی به خانواده‌هایی که در کنار دیوار ندبه گردهم آمده بودند، گفت: اسرائیل باید با افراطی‌ها از سرزمین‌های فلسطینی تا ایران روبرو شود. او تاکید کرد که تهدید علیه اسرائیل در شصت و یکمین سال استقلال آن متوقف یا کند نشده است.

مساله عجیب اما این است که مقام‌های ارشد اسرائیلی در مراسم سالگرد اعلام موجودیت این کشور، به خلاف آقای اوباما، در باره صلح با فلسطینی‌ها نکته خاصی نگفتند.

تنها آقای نتانیاهو در پیام خود گفت که دست ما برای صلح به سوی همه همسایگان دراز است، اما وی بلافاصله اضافه کرد که دشمنان ما نباید دچار سوء تفاهم شوند زیرا اسرائیل هرگز بر سر امنیت خود مصالحه نخواهد کرد.

برخی از تحلیل‌گران، تمرکز بی‌سابقه دولت اسرائیل بر آنچه را که این دولت تهدید ایران علیه موجودیت خود می داند، بهانه‌ای برای طفره رفتن از صلح با فلسطینی‌ها می‌دانند.

طبق گزارش‌های مختلف، بنیامین نتانیاهو از آمریکا می خواهد که ابتدا برنامه هسته‌ای ایران خنثی شود و سپس مذاکرات صلح بین اسرائیل و فلسطینی ها آغاز شود.

ایجاد پیوند بین برنامه هسته‌ای ایران و مذاکره صلح با فلسطینی‌ها، هر چند که ممکن است بخشی از تلاش دولت آقای نتانیاهو برای افزایش فشار ایالات متحده بر جمهوری اسلامی باشد، اما بدون شک کمکی به روند صلح نخواهد کرد.

البته برخی از کشورهای عرب هم از پیوند دادن برنامه هسته‌ای ایران با مذاکرات صلح ناراضی نیستند، اما هدف آنها از چنین پیوندی، مغایر هدف آقای نتانیاهوست.

در واقع بنیامین نتانیاهو با درخواست حل بحران هسته‌ای ایران پیش از آغاز مذاکرات صلح با اعراب در صدد است که از توازن قوای جدیدی که پس از حل احتمالی بحران هسته‌ای ایران در خاورمیانه ظهور می‌کند، برای نشان دادن سرسختی بیشتر در برابر واگذاری کرانه باختری و بیت المقدس شرقی به فلسطینی ها بهره ببرد، اما اعراب بر خلاف وی، مایلند تا از طریق ایجاد پیوند بین برنامه هسته‌ای ایران و روند صلح، دولت اسرائیل را به ارائه امتیاز به فلسطینی‌ها در ازای تشکیل جبهه‌ای مشترک در برابر ایران ترغیب کنند.

مساله مهم اما در این میان موضع دولت آقای اوباماست که با پیوند بین بحران هسته‌ای ایران و روند صلح موافقت نکرده و می‌کوشد تا ضمن حل مساله هسته‌ای ایران، اسرائیل را به پذیرش رسمی فرمول دو کشوری برای حل بحران خاورمیانه متقاعد کند.

با این حال، در این روزها، صداهایی که از سوی مقام‌های اسرائیلی چه در مورد روند صلح و چه در باره تهدید ایران شنیده می‌شود، هماهنگ به نظر نمی‌رسد.

اهود باراک وزیر دفاع اسرائیل همزمان با جشن‌های سالگرد اعلام موجودیت اسرائیل بر لزوم امضای پیمان صلح نهایی با فلسطینی‌ها در سه سال آینده بر مبنای راه حل دو کشوری تاکید کرد و در باره برنامه هسته‌ای ایران نیز متفاوت از سایر رهبران اسرائیل سخن گفت.

آیا این زبان متفاوت نوعی تقسیم کار و «عملیات فریب» است و یا اینکه یهودیان اسرائیل با گذشت بیش از شصت سال از تاسیس کشورشان، هنوز قومی سرگردان به شمار می‌روند؟

مطالب مرتبط