روسیه و اتحادیه اروپا راه حل اختلافات خود را بررسی می کنند

اجلاس سران روسیه و اتحادیه اروپا
Image caption اجلاس خابارووسک با هدف کاهش تنش و گسترش روابط برگزار شده است

رهبران روسیه و اتحادیه اروپا به مذاکرات خود برای حل اختلافات و گسترش همکاری های دو طرف ادامه می دهند.

روز جمعه، 22 مه (1 خرداد)، دومین روز از اجلاس سران روسیه و اتحادیه اروپا با شرکت هیات هایی از مقامات ارشد و کارشناسان دو طرف در شهر خابارووسک، واقع در شش هزار کیلومتری مسکو و نزدیک مرز این کشور با چین، برگزار و دستور کار آن یافتن راه هایی برای گسترش مناسبات روسیه و اروپاییان و رفع اختلاف نظر آنان عنوان شده است.

ریاست هیات روسی را دمیتری مدودف، رئیس جمهوری، بر عهده دارد و سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه، و شماری از مقامات دیگر این کشور از جمله نماینده روسیه در اتحادیه اروپا در آن عضویت دارند.

مذاکره کنندگان اتحادیه اروپایی به سرپرستی واتسلاو کلوس، رئیس جمهوری چک و رئیس دوره ای اتحادیه، در این مذاکرات شرکت کرده اند و مانوئل باروسو، رئیس کمیسیون اروپا، و خاویر سولانا، نماینده عالی اتحادیه در سیاست مشترک خارجی و امنیتی، او را همراهی می کنند.

این مذاکرات در حالی برگزار می شود که در سال های اخیر، روابط روسیه و اتحادیه اروپا، که از جمله بزرگترین شرکای تجاری یکدیگر محسوب می شوند، دستخوش تنش و تشنج بوده است.

اخیرا دولت روسیه اتحادیه اروپا و بیست و هفت کشور عضو آن را متهم کرد که با تلاش برای تحکیم روابط با شش جمهوری سابق اتحاد شوروی می کوشد قاره اروپا را به دو بخش متخاصم تقسیم کند.

در مقابل، اتحادیه اروپا، که مصرف کننده عمده گاز صادراتی روسیه است، برخی از اقدامات این کشور در زمینه تامین گاز کشورهای اروپایی را نشانه ای از تلاش دولت روسیه در بهره برداری سیاسی از روابط اقتصادی دانسته و نسبت به نتایج این اقدامات ابراز نگرانی کرده است.

همچنین، اروپاییان تصمیم دولت روسیه در افزایش عوارض گمرکی بر برخی از کالاهای صادراتی اروپا را ناقض تعهدات آن کشور در اجلاس گروه 20 برای مقابله با بحران اقتصاد جهانی می دانند که از جمله شامل خودداری از حمایت از محصولات داخلی از طریق وضع محدودیت های وارداتی بود.

در عین حال، هر دو طرف تاکید داشته اند که ادامه اختلافات موجود را برای صلح و امنیت اروپا زیانبار می دانند و خواهان بازگشت به شرایط دوران جنگ سرد در این قاره نیستند.

ساختار جدید امنیتی

به گفته ناظران، اتحادیه اروپا برای روابط اقتصادی و تجاری با روسیه، به خصوص کسب اطمینان از دسترسی بدون اختلال به منابع انرژی، الویت قائل است اما از نظر روسیه، مسایل سیاسی و امنیتی، به ویژه خودداری غرب از تاثیرگذاری سیاسی بر کشورهایی که دولت روسیه آنها را "حوزه نفوذ" خود محسوب می کند بیشترین اهمیت را دارد.

Image caption آیا اجلاس رهبران اروپا و روسیه سوء ظن متقابل آنان را مرتفع خواهد کرد؟

رئیس جمهوری روسیه در سخنانی در دومین روز از اجلاس خابارووسک گفت که دستور کار این نشست "مذاکره در باره بحران مالی در جهان و همچنین شرایط بخش انرژی و تدوین ساختار جدیدی برای امنیت اروپاست."

آقای مدودوف به انتخاب خابارووسک به عنوان محل برگزاری جلسه، که مستلزم یک سفر طولانی هوایی برای هیات اروپایی بوده، نیز اشاره کرد و گفت که اجلاس سران را به این دلیل در این شهر برگزار کرده است که اختلاف زمانی زیادی با اروپا ندارد و فرصتی نیز به شرکت کنندگان می دهد تا "روسیه را بهتر بشناسند."

برخی از ناظران غربی گفته بودند که روسیه با انتخاب محلی در فاصله شصت کیلومتری از مرز با چین برای برگزاری اجلاسی با اروپاییان در صدد بوده به طرف مقابل هشدار دهد که به سادگی می تواند چین را به عنوان شریک عمده تجاری خود جایگزین اتحادیه اروپا کند.

پس از یک دوره گرمی روابط بین روسیه و غرب، و به ویژه اتحادیه اروپا، چند سال اخیر شاهد تنش در این روابط بوده که در مواردی، از جمله موافقت جمهوری چک با استقرار شبکه دفاع موشکی آمریکا در این کشور، اظهارات تند مقامات روسی در مورد احتمال آغاز رقابت تسلیحاتی و به راه افتادن جنگ سرد را در پی آورد.

روسیه همچنین از موضعگیری اروپائیان در مورد تحولات سیاسی چند سال اخیر در اوکراین و گرجستان، که به قدرت گرفتن دولت های طرفدار غرب به جای حامیان روسیه منجر شد، و محکومیت عملیات نظامی روسیه علیه گرجستان خشمگین بوده در حالیکه اتحادیه اروپا اقداماتی مانند اختلال در صدور گاز روسیه به اوکراین را با نگرانی تلقی کرده و پرونده حقوق بشری روسیه و جنبه هایی از سیاست داخلی دولت این کشور را هدف انتقاد قرار داده است.

یک سال پیش و با انتخاب دمیتری مدودف به ریاست جمهوری روسیه، اروپائیان در انتظار بروز نرمش در سیاست خارجی روسیه بودند اما این انتظار تحقق نیافته است.

به گفته ناظران، بهبود روابط دو طرف مستلزم تغییرات گسترده تری از جمله درسیاست خارجی ایالات متحده، به عنوان رهبر جهان غرب است و انتظار نمی رود که اجلاس خابارووسک بتواند تمامی اختلافات موجود را از میان بردارد هر چند ممکن است باعث کاهش سوء ظن متقابل شود و زمینه را برای بهبود تدریجی مناسبات هموار سازد.

مطالب مرتبط