لبنان؛ در انتظار روزهای بحرانی؟

جوزف بایدن معاون رئیس جمهور آمریکا در دیداری کوتاه از بیروت، ادامه کمک‌های نظامی به ارتش لبنان را به ترکیب دولت آینده این کشور پیوند داد.

قرار است ۷ ژوئن (۱۷ خرداد) در لبنان انتخابات پارلمانی برگزار شود و دولت بعدی لبنان در کنترل جناحی خواهد بود که اکثریت کرسی‌های پارلمان را به دست آورد.

دو جناح عمده سیاسی در لبنان یکی تحت عنوان ائتلاف ۱۴ مارس متشکل از گروههای مخالف سوریه و دیگری به نام ۸ مارس شامل گروههای لبنانی متحد سوریه به رهبری حزب‌الله، برای کسب اکثریت کرسی‌های مجلس با هم رقابت می‌کنند.

هر دو جناح بر این باورند که طرف پیروز انتخابات آینده خواهند بود، اما منابع بی‌طرف در باره ادعای هر یک از آنها اطمینان ندارند.

در حال حاضر دو جناح رقیب در لبنان، دولت ائتلاف ملی تشکیل داده‌اند به طوری که اکثریت کابینه در اختیار ائتلاف ۱۴ مارس است، اما ائتلاف ۸ مارس نیز از حق وتوی مصوبات دولت برخوردار است.

اعضای ائتلاف ۱۴ مارس دولت وحدت ملی کنونی را به علت حق وتوی جناح اقلیت، کارآمد نمی‌دانند و سعد حریری رئیس فراکسیون این ائتلاف در مجلس لبنان بارها تاکید کرده است که اگر جناح متبوعش حائز اکثریت کرسی‌های مجلس آینده نشود، برای تشکیل دولت با جناح رقیب ائتلاف نخواهد کرد.

در مقابل، حسن نصرالله رهبر حزب‌الله با ابراز اطمینان از پیروزی جناح ۸ مارس در انتخابات آینده اعلام کرده است برای تشکیل دولت، خواهان ائتلاف با جناح ۱۴ مارس خواهد شد.

در واقع، نتیجه انتخابات مجلس لبنان امری بسیار خطیر برای سرنوشت این کشور و حتی روند صلح درخاورمیانه است و از همین رو، قدرت‌های بزرگ جهانی و کشورهای منطقه خود را برای روبرو شدن با گزینه‌های مختلف در لبنان آماده می‌کنند.

سفر جوزف بایدن به لبنان که دیدار بلندپایه ترین مقام دولت آمریکا در ۲۶ سال گذشته از لبنان محسوب می‌شود، در حقیقت، نوعی آمادگی از جانب دولت آمریکا برای مواجهه شدن با سناریوهای مختلف در لبنان است.

آقای بایدن در دیدار با رهبران لبنان اعلام کرد که برای حمایت از یکی از جناح‌های سیاسی به بیروت سفر نکرده است، اما وی تاکید کرد که تجهیز ارتش لبنان به نتیجه انتخابات مجلس و ترکیب دولت آینده این کشور بستگی خواهد داشت.

تقریبا روشن است که دولت آمریکا از پیروزی احتمالی جناح ۸ مارس به رهبری حزب‌الله در انتخابات مجلس لبنان بیمناک است و ظاهرا در پی ایجاد تمهیداتی برای کاهش پیامدهای چنین رویدادی است.

اگر ائتلاف تحت رهبری حزب‌الله بتواند در انتخابات مجلس به اکثریت کرسی‌های آن دست یابد، در آن صورت دولت آینده لبنان تحت رهبری این ائتلاف شکل خواهد گرفت.

از نگاه آمریکا، به قدرت رسیدن دوباره نیروهای طرفدار سوریه در لبنان، به معنای احیای نفوذ سیاسی سوریه در آن کشور و به خطر افتادن استقلال لبنان است.

قاعدتا اگر سوریه نفوذ پیشین خود را در لبنان به دست آورد، در مذاکرات صلح با اسرائیل از موضع قوی‌تری برخوردار خواهد شد. این مساله برای آمریکا که خواهان محدود کردن نفوذ منطقه‌ای سوریه و وادار کردن آن به تغییر سیاست‌های آن است، دردسر آفرین خواهد شد.

مشکلی به همین اندازه اما در ارتباط با ایران پیش خواهد آمد. دولت آمریکا که در پی کاهش نفوذ ایران بخصوص در لبنان است، با به قدرت رسیدن حزب‌الله و متحدانش در بیروت، لبنان را کشوری بیش از پیش متحد ایران خواهد یافت.

طبعا این تحولات تاثیر عمیقی بر روابط لبنان و اسرائیل خواهد گذاشت. اسرائیل نسبت به امنیت مرزهای شمالی خود کاملا حساس است و به قدرت رسیدن ائتلاف تحت رهبری حزب‌الله در لبنان و افزایش نفوذ ایران و سوریه بر آن کشور، از نگاه رهبران تل‌آویو می‌تواند بسیار تهدید کننده باشد.

در این میان به نظر می‌رسد که دولت آمریکا به نقش ویژه میشل سلیمان رئیس جمهور لبنان در تحولات آتی لبنان چشم دوخته است.

آقای سلیمان که رئیس جمهور مورد توافق دو جناح عمده رقیب در لبنان است، تا کنون از ورود علنی به نزاع‌های سیاسی این دو جناح پرهیز کرده است، اما اگر ائتلاف ۸ مارس موفق به کسب اکثریت کرسی‌های محلس شود، وی احتمالا برای ایجاد توازن سیاسی و تداوم ثبات نسبی در لبنان، نقش خود را بازتعریف خواهد کرد.

مسلما برای جلوگیری از احیای نفوذ قبلی سوریه در لبنان و کاستن از پیامدهای به قدرت رسیدن ائتلاف ۸ مارس، میشل سلیمان نقشی تعیین کننده خواهد یافت. به هر حال، لبنان پس از پشت سرگذاشتن یک دوره کوتاه از آرامش نسبی، بار دیگر شرایطی توفانی در پیش خواهد داشت.

مطالب مرتبط