فشارهای آمریکا بر اعراب افزایش می‌یابد

همزمان با ادامه تلاش های دیپلماتیک آمریکا در خاور میانه، دولت باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا فشارهای خود بر کشورهای عربی برای تلاش بیشتر در جهت احیای روند صلح را افزایش داده است.

این اقدام پس از ماهها فشار آمریکا بر اسرائیل برای تعلیق فعالیت های شهرک سازی صورت می گیرد.

دولت اوباما از عدم پیشرفت در تمام زمینه های روند صلح خاورمیانه سرخورده است اما به طور مدام ناامیدی خود را از اینکه کشورهای عربی چقدر کم مایل به انجام کاری یا تعهد به انجام آن هستند، بیان کرده است.

موضع رسمی اعراب با توجه به تجربیات حاصل از مذاکرات قبلی این است که "اول به ما عملا حسن نیت خود را نشان دهید، سپس ما مذاکره می کنیم."

بک فعال مسایل اعراب در واشنگتن که ارتباطات نزدیکی با دولت آمریکا و طرف های مرتبط در خاورمیانه دارد می گوید: " طی چند روز گذشته، اوضاع شاید اندکی تفاوت کرده باشد اما این مساله، یکی از سرخوردگی های بزرگ دولت اوباما است."

یک مقام رسمی دولت آمریکا نیز می گوید نشست ماه مه باراک اوباما و ملک عبدالله، پادشاه عربستان در ریاض آنچنان که انتظار می رفت، نبود.

او که در جریان مذاکرات قرار گرفته می گوید: "باراک اوباما به عربستان سعودی رفت اما چیزی به دست نیاورد."

تعهدات انجام نشده

طبق گزارش ها دولت آمریکا از دست کشورهای عربی از جمله عربستان سعودی دلخور است. علت این است که این کشورها پشتیبانی مالی کافی از تشکیلات خودگردان فلسطینی نکرده اند و کمک های مالی را که دو سال پیش متعهد به پرداخت آن شده بودند را پرداخت نکرده اند.

آمریکا روز جمعه اعلام کرد که 200 میلیون دلاری را که در ماه مارس گفته بود در اختیار تشکیلات خودگردان قرار می دهد،به حساب آنها منتقل کرده و از دیگر کشورها خواست تا چنین رویه ای را دنبال کنند.

تشکیلات خودگردان فلسطینی برای رفع مشکلات مالی خود طی سه ماه گذشته، مجبور شده تا از بانک های خصوصی وام بگیرد.

جورج میچل، فرستاده ویژه رئیس جمهور آمریکا که تقریبا از تمام کشورهای عربی بازدید کرده در سفر اخیر خود به منطقه از مصر، سوریه و بحرین دیدار کرده است.

Image caption شهرک های غیرقانونی اسرائیل مانعی در روند صلح به شمار می رود

طبق گزارش ها او بر کشورهای عربی فشار وارد کرده تا با برخی اقدامات اعتماد سازی موافقت کنند که این اقدامات به موازات تعهد اسرائیل برای تعلیق شهرک سازی ها خواهد بود.

آمریکا امید دارد تا با چنین اقدامی، روند صلح خاورمیانه آغاز و این منجر به یک کنفرانس صلح منطقه ای در تابستان امسال شود.

اسرائیل تا کنون مواضع خود را در برابر تعلیق شهرک سازی ها تغییر نداده است.

دولت آمریکا به همین خاطر دنبال آن است تا از طریق درخواست های خود از کشورهای عربی، موضع اسرائیل را تغییر دهد. اگرچه هیچ کدام از طرفین نمی خواهند از موضع خود کوتاه بیایند و به همین جهت استراتژی بر اقدامات همزمان اعراب و اسرائیلی ها متمرکز شده است.

قدم های دشوار

فرستاده ویژه باراک اوباما به دنبال دیدارهای خود در کرانه غربی گفت به منظور دستیابی به اهداف، باراک اوباما از تمام طرفین درگیر در این مساله درخواست کرده تا با برداشتن قدم هایی، امکان بازگشت به مذاکرات هدفمند را مهیا کنند.

این به معنای آن است که همه باید قدم هایی بردارند، قدم هایی گاه دشوار و گاه مناقشه آمیز.

یک مقام وزارت خارجه آمریکا خبر ارسال نامه از سوی باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا به سران برخی کشورهای عربی را تائید کرده است. در این نامه ها آقای اوباما از سران این کشورها می خواهد تا در چارچوب اقدامات معنی دار اسرائیل نسبت به روند صلح، به برداشتن قدم هایی به سوی اسرائیل متعهد شوند و حمایت های خود را از تشکیلات خودگردان فلسطینی افزایش دهند.

گفت و گو در باره اعتمادسازی برای کشورهای عربی موضوعی حساس به شمار می رود و اتفاقات روی داده در جریان سفر اوباما به ریاض را تا حدی توجیه می کند.

سفر رئیس جمهوری آمریکا به عربستان دیرهنگام به سفر او افزوده شد و پیش از سخنرانی آقای اوباما در قاهره مصر روی داد.

به نظر می رسد تدارک چندانی برای این سفر دیده نشده بود و پادشاه عربستان انتظار درخواست های مطرح شده از سوی اوباما را در این سفر نداشت. رئیس جمهور آمریکا هم انتظار نداشت تا دست خالی از این دیدار خارج شود.

آنچه در کل، میان طرفین و نه لزوما در این دیدار مطرح شد شامل اجازه پرواز هواپیماهای اسرائیلی از آسمان کشورهای عربی و افتتاح دفاتر تجاری اسرائیل در کشورهای عربی بود.

اما ملک عبدالله، پادشاه عربستان سعودی،خادم حرمین شریفین و رهبر یک قدرت منطقه ای حاضر نبود تا اعتبار خود را بنا بر تحربیات گذشته مانند مذاکرات شرم الشیخ در 2003 که منجر به ارائه رسمی نقشه راه شد، فدا کند.

مروان معشر، وزیر امور خارجه پیشین اردن در کتاب خود به نام "میانه روی عرب" در باره تلاش های جورج بوش برای متقاعد کردن اعراب برای واگذاری امتیاز برای رسیدن به صلح نوشته و می گوید: " جورج بوش به این رهبران گفت اگر بر این گمان نبودم که ما می توانیم این کار را انجام دهیم، به این جا نمی آمدم."

تقریبا شش سال پس از آن موضوع و بدون چشم انداز تشکیل کشور مستقل فلسطینی، ملک عبدالله احتمالا در این فکر بوده که چرا باید به اطمینان خاطرهای یک رئیس جمهور دیگر آمریکا در زمینه صلح باور کند.

درخواست یاری

باراک اوباما به طور آشکار و روشن در این زمینه سراغ جهان عرب رفته است. در میان این کشورها تمایل برای همکاری دیده می شود اما نه آنقدر که مصداق "آش نخورده و دهن سوخته شود."

به همین جهت، در زمان فعلی بحرین که کشوری شیخ نشین حامی غرب به شمار می رود در این زمینه پیشگام شده و گزارش ها هم از حمایت همراه با سکوت ضمنی عربستان برخوردار است.

Image caption ولیعهد بحرین موافق گفت و گوی اعراب با اسرائیل است

اوائل ماه جاری میلادی، شیخ سلمان بن حامد آل خلیفه، ولیعهد بحرین در روزنامه واشنگتن پست مقاله ای نوشت که در آن خاطرنشان شده بود کشورهای عربی باید با اسرائیلی ها گفت و گو کنند.

او در این یادداشت خود نوشت که بزرگ ترین خطا در مذاکرات صلح این است که این باور به وجود آید که ایجاد صلح مانند عوض کردن یک لامپ است و اعراب تا کنون اقدامات کافی برای ارتباط مستقیم با مردم اسرائیل انجام نداده اند.

شاهزاده سلمان همچنین در روزنامه واشنگتن پست نوشت: "ما باید این بازی را که طرفین درگیر منتظر گام اول طرف مقابل هستند، متوقف کنیم."

"ما باید فراتر از آن باشیم. تمام طرفین اگر خواهان دستیابی به صلح هستند، باید همزمان اقداماتی همراه با حسن نیت انجام دهند."

مطالب مرتبط