حزب اسلامی تاجیکستان: "بر عمومیت فارسی و تاجیکی تاکید شود"

Image caption حزب نهضت اسلامی تاجیکستان از مدعیان عمده واحد بودن اصطلاحات زبان تاجیکی و فارسی است

شورای سیاسی حزب نهضت اسلامی تاجیکستان به مجلس نمایندگان یا مجلس سفلی این کشور پیشنهاد کرد که هنگام بررسی طرح جدید قانون زبان، بر عمومیت تاجیکی و فارسی در متن دیباچه یا یکی از مواد قانون تاکید شود.

در این نامه آمده است: "در تمام سرچشمه ها، تا پیش از تبدلات کمونیستی سالهای 20 عصر گذشته یا به اصطلاح انقلاب اکتبر، زبان کارگزاری و علمی ملت تاجیک را فارسی می گفتند."

این حزب می افزاید: "اگر ما خویش را میراثبر فرهنگ بای و پرغناوت گذشتگانمان می دانیم و به آن احترام می گذاریم، بدون ذکر قانونی این مساله حق معنوی استفاده از آن را از دست می دهیم."

در پیشنهاد این حزب که از احزاب عمده مخالف و تنها حزب رسمی متکی بر عقاید مذهبی در تاجیکستان است، تاکید شده که در غیر این صورت "دعوی آن که شاهنامه ابوالقاسم فردوسی، مثنوی معنوی مولانای روم و دیگر نوشته های سرامدان فرهنگ و ادب فارسی نیز مال ماست، بی پایه خواهد ماند."

بحثها بر سر نام زبان رسمی در تاجیکستان از اواخر دهه 1980 تا به حال گرم بوده است.

در ماه ژوئن سال 1989، به هنگام تصویب قانون فعلی زبان در شورای عالی تاجیکستان نام زبان دولتی در تاجیکستان در پی درخواستهای مکرر فرهنگیان و روشنفکران "تاجیکی" و در قوسین "فارسی"، یعنی به گونه "تاجیکی (فارسی)" ثبت شده بود.

اما در سال 1994 پارلمان تاجیکستان ضمن اصلاح قانون زبان، واژه فارسی را از متن قانون بر انداخت. بعضی ها معتقدند این اقدام که مورد نکوهش بسیاری از فرهنگیان و روشنفکران قرار گرفت، تحت فشار عوامل خارجی، بویژه روسیه صورت گرفته است.

طرفداران ذکر نام "فارسی" در قانون زبان بر این باورند که این نام ارتباط تاجیکان با میراث فرهنگی گذشته را آن گونه که مقامات همواره بر افتخار در مورد آنها تاکید می کنند، به طور مشخص و روشن منعکس خواهد کرد.

اما مخالفان واژه "فارسی" ادعا دارند که اصطلاح "تاجیکی" با نام رسمی دولتی تاجیکستان نزدیک بوده و بیانگر هویت سیاسی و فرهنگی کشوری مستقل محسوب می شود.

به نظر می رسد که اکنون، در آستانه تصویب طرح قانونی جدید در باره زبان، مباحثات بر سر نام زبان رسمی تاجیکستان داغتر شده است.

قرار است طرح جدید قانون زبان که دولت تاجیکستان برای بررسی به مجلس نمایندگان ارائه کرده است، در آینده نزدیک مورد بررسی پارلمان قرار بگیرد.

این طرح حدود یک ماه پیش به بحثها و نگرانیهای مختلفی در رسانه های روسیه در مورد احتمال کمرنگ شدن موقع زبان روسی در تاجیکستان دامن زده بود.

مطالب مرتبط