تغییر آب و هوا و طرحهای انرژی تاجیکستان

تغییر اقلیم بر بخش انرژی تاجیکستان اثرات نامطلوبی بر جای خواهد گذاشت.

برخی از کارشناسان ادعا دارند که به این دلیل تاجیکستان باید از ساختن آب انبارهای بزرگ خودداری کند زیرا احتمال خراب شدن آنها در پی آبشویی شدید یخچالها (سیل ناشی از آب شدن یخچال ها) وجود دارد.

ولی عده ای دیگر از کارشناسان اظهار می دارند که محض (وجود) این آب انبارها می تواند پیامدهای تغییر اقلیم در منطقه را کاهش دهد.

این مطالب روز چهارشنبه 14 اکتبر در یک همایش کارشناسان و مقامات تاجیکستان در شهر دوشنبه مطرح شد. این گردهمایی به ابتکار بانک جهانی برگزار شد که قصد دارد در طرحهایی در این زمینه در تاجیکستان سرمایه گذاری کند.

کارشناسان برخی از سازمانهای بین المللی، از جمله بانک اروپایی تجدید (بازسازی) و توسعه اظهار داشتند که در پی گرمشوی (افزایش دمای) آب و هوا و آبشوی یخچالها، خطر خراب شدن سدهای آب انبارهای بزرگ وجود خواهد داشت و به این دلیل قبل از ساختن چنین تاسیساتی، باید امنیت آنها را تحقیق کرد.

همچنین کارشناسان می گویند که پر کردن چنین آب انبارها در پی کاهش بارشها و کم شدن حجم یخچالها دشوار می گردد و باید بیشتر به ساختمان نیروگاههای کوچک و بادی و خورشیدی توجه کرد.

ولی به گفته سلطان رحیمف، رئیس بخش محیط زیست در دفتر ریاست جمهوری تاجیکستان این آب انبارها برعکس می توانند خسارات وارده از خشکسالی ها در منطقه را تا اندازه ای جبران کنند.

وی معتقد است که این آب انبارهای بزرگ می توانند آب را برای چند سال ذخیره کنند و به این ترتیب کشورهای منطقه با کم آبی در زمان خشکسالیها روبرو نخواهند شد.

هرچند تا سال 2012 در تاجیکستان ساختن 66 نیروگاه کوچک در نظر گرفته شده است، ولی آقای رحیمف به فعالیت موثر آنها در آینده چندان اعتماد ندارد.

به گفته وی در پی تغییر آب و هوا "قبل از همه میزان آب در رودخانه های کوچک کاهش خواهد یافت و به این ترتیب فعالیت چنین نیروگاهها موثر نخواهد شد."

هرچند منابع رسمی می گویند که در چند سال اخیر حجم یخچال ها در تاجیکستان حدود سی درصد کاهش یافته است، ولی کارشناسان دفتر بانک آسیایی توسعه در همایش امروز اعلام داشتند که حالا این رقم به 50 درصد رسیده است. ولی دلیل این گفته ها ارائه نشد.

در همین حال، جمشید قیومف، پژوهشگر مسائل تغییر آب و هوا در تاجیکستان، می گوید که تغییر آب و هوا بر فعالیت بخش انرژی کشور تاثیر خواهد گذاشت.

او گفت: "ما نمی دانیم که این تاثیر چگونه خواهد بود، زیرا از سال 1957 به این سو در مورد وضع یخچال های تاجیکستان تحقیق نشده است. کلیه اطلاعات در این زمینه "سطحی" بوده و بر پایه پژوهش ویژه ای به دست نامده است."

آقای قیومف از سازمانهای مالی بین المللی دعوت کرد که در این زمینه به تاجیکستان کمک کنند، زیرا دولت به دلیل مشکلات اقتصادی نمی تواند اجرای چنین برنامه هایی را سرمایه گذاری کند.

ران خوفر، نماینده بانک جهانی در امور زیست محیطی می گوید که یکی از اهداف برگزاری این همایش مشخص کردن نیازهای تاجیکستان به سرمایه گذاری در طرح هایی می باشد که برای جلوگیری از پیامدهای تغییر آب و هوا ربط دارند.

وی خبر داد که تاجیکستان به فهرست 11 کشور در حال توسعه جهان پیوسته است که بانک جهانی در اجرای طرحهای زیست محیطی آنها سرمایه گذاری خواهد کرد.

این طرحها باید قبل از همه به پژوهش وضع پیریخها و امکان تغییر آب و هوا در منطقه ربط داشته باشند. همچنین در طرح هایی سرمایه گذاری خواهد شد که نحوه مدیریت موثر استفاده از منابع آب و زمین در شرایط تغییر هوا را در نظر داشته باشند.

به گفته آقای خوفر، انتظار می رود این نهاد به مبلغ سی تا شصت میلیون دلار در تاجیکستان سرمایه گذارد که بخش بیشتر آن را کمک بی بازگشت تشکیل خواهد داد.