سفر به بزرگترین تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای-۴

یکشنبه، دوشنبه، ۷ و ۸ دسامبر:

یکشنبه به تدوین گزارش در تلویزیون دولتی چونگ چینگ که تنها تلویزیون این شهر است، گذشت. مثل همه تلویزیون ها، برای ورود به اینجا هم باید مجوز صادر می شد، اما ما چون سوار ماشین بودیم، تنها برای ماشین مجوز صادر کردند و ما بدون مشکل وارد شدیم. اما وقتی از نهار برگشتیم و باید پیاده از جلوی نگهبانی می گذشتیم راهمان ندادند. مشکل اصلی هم من بودم که خارجی بودم. نگهبان می گفت یکبار یکی از همکارانش یک خارجی را راه داده و ۳۰ یوان، که تقریبا بیست سنت می شود، جریمه شده و گفت نمی تواند من را راه بدهد. بعد از مدتی دلش به رحم آمد و به فیلمبردارمان، که کارمند تلویزیون هم هست گفت ما می توانیم در صورتی که سوار ماشین باشیم، وارد بشویم. به همین دلیل هم فیلمبردار ماشینش را بیرون آورد، ما را سوار کرد و به داخل برد. از من خواست کلاه سرم کنم و صورتم را بپوشانم. شانسی که آوردیم این بود که یکشنبه بود و اکثر بخشهای اداری تعطیل بود و کسی ما را ندید.

اتفاقی که این سالها در چین افتاده، این است که سرعت پیشرفت اقتصادی، بسیار سریعتر از اصلاحات سیاسی بوده است. رسانه های چین به شدت تحت کنترل دولت هستند. با بیش از یک میلیارد بیننده، تلویزیون یکی از بهترین وسیله هایی است که کاملا در اختیار دولت است. مردم اجازه دیدن تلویزیون های ماهواره ای را ندارند، و دولت با ارسال پارازیت مانع دیدن و شنیدن شبکه های ماهواره ای از جمله رادیو بی بی سی می شود. روزنامه ها کم و بیش درباره فساد سیاستمداران و ناکارآمدی مسئولان مقاله هایی می نویسند، اما رسانه ها به طور کلی، از حزب کمونیست و عملکردش انتقاد نمی کنند.

سازمان گزارشگران بدون مرز، چین را به عنوان بزرگترین زندان روزنامه نگارها توصیف می کند. یولی، دختر بیست و شش هفت ساله ای است که به تازگی در دفتر بی بی سی در پکن استخدام شده . از یولی که متولد یکی از روستاهای اطراف چونگ چینگ است پرسیدم حتما پدر و مادرش به او خیلی افتخار می کنند. جواب داد نه، آنها بیشتر نگرانند. کار کردن برای رسانه های خارجی در چین خطرناک است. یولی گفت که دولت به کسانی که با خارجی ها کار می کنند بدبین است و بعضی وقتها پیش آمده که بعضی از چینی ها، تنها به همین دلیل بازداشت شده اند. یولی گفت که گروهی از چینی هایی که برای شبکه های خارجی کار می کنند برای امنیتشان گروهی تشکیل داده اند که بتواند از آنها در مقابل دولت محافظت کند. تلویزیون دولتی هم آنقدر روی مردم تاثیر دارد که بسیاری از مردم واقعا باورشان شده که هر کسی که با شبکه های خارجی کار می کند دشمن چین است و مخالف منافع ملی. اما از قرار وضعیت خبرنگاران خارجی بهتر است و اگر مشکلی پیش بیاید، دولت بیرونشان می کند، و کمتر بازداشت می شوند.

به هر حال امیدوارم کار کردن با ما، چه برای یولی و چه برای فیلمبردار چینی، دردسرساز نشود.

دوشنبه، ۱۶ آذر

امروز هم اجلاس کپنهاگ افتتاح شد و هم در ایران راهپیمایی های دانشجویان مخالف دولت برگزار می شد و من در کشوری بودم که نه به یوتیوب دسترسی داشتم و نه به فیس بوک و توییتر. فیلتر شکن ها هم که همه چینی بودند و من نمی دانستم چطوری از آنها استفاده کنم. عصبانی بودم و بی قرار. از طرفی سرعت اینترنت پایین تر از همیشه بود و حتی نمی توانستم وب سایت های فیلتر نشده را به راحتی ببینم.

عصبانی از هتل بیرون زدم تا گشتی در اطراف هتل بزنم. تقریبا در همه خیابان های اطراف هتل سایت های ساختمان سازی دیده می شود. طبق برنامه ریزی های دولت، تا سال ۲۰۲۵، نیمی از برج های دنیا در چین خواهند بود. رشدی که احتمالا در سالهای آینده سرعت بیشتری پیدا خواهد کرد و به همان میزان، گازهای گلخانه ای بیشتری تولید خواهد کرد. بر اساس میانگین رشد اقتصادی سالانه ۸%، چین در ده سال آینده، دست کم هفته ای یک کارخانه سیمان افتتاح خواهد کرد. ماده ای که تولیدش دی اکسید کربن و گرمای فراوانی ایجاد می کند.

حدود نیمی از سیمان مصرفی دنیا در چین تولید می شود و خود این کشور بزرگترین مصرف کننده اش است. البته بعضی از کارخانه های چونگ چینگ امکاناتی دارند که می توانند با بازیافت بخار و دی اکسید کربنی که برای تولید محصولاتشان ایجاد می شود، دوباره برق تولید کنند اما تعداد این کارخانه ها به نسبت کارخانه هایی که این امکانات را ندارد بسیار کم است و دولت می گوید برای ایجاد چنین امکاناتی، به کمک کشورهای ثروتمند نیاز دارد.

امروز، با کوئنیتن سامرویل، خبرنگار بخش انگلیسی صحبت می کردم. کوئنتین می گفت وعده ۴۰ تا ۴۵ % کاهش تراکم دی اکسید کربن، خبر چندان خوشحال کننده ای نیست، چون چین در ۱۵ سال گذشته و به نسبت معیار های سال ۱۹۹۰ حدود ۴۷% از تراکم را کاهش داده. به گفته کوئنتین، وعده دولت، با توجه به میزان رشدش اصلا چشمگیر نیست و با کمی بهبود وضعیت مصرف انرژی کارخانه ها و جلوگیری از هدر رفتن انرژی در ساختمان ها عملی می شود. این کشور علاوه براین وعده داده که تا ده سال دیگر دست کم ۱۴ میلیون هکتار فضای سبز ایجاد کند و ۱۵% از سوختهای فسیلیش را با سوختهای خورشیدی و یا هسته ای جایگزین کند. اما کوئنتین می گوید چین برای مقابله با گرمایش زمین باید قدم های بزرگتری بردارد. قدمهایی که فعلا به نظر نمی آید قصد برداشتنش را داشته باشد.

من اما گفتم به هر حال دولت نسبت به مردمش مسئول است.نمی توان توقع داشت دولت آسایش مردمش را فدای گرمایش زمین کند. در چین از هر ۱۰۰۰ نفر ۴۰ نفر ماشین دارند در حالی که در آمریکا از هر ۱۰۰۰ نفر، ۸۰۰ نفر ماشین دارند. مگر خون آمریکایی ها از چینی ها رنگین تر است؟

کوئنتین گفت بر اساس گفته بعضی از کارشناسان، رشد اقتصادی زمانی که بالا تر از ۸% می رود، تولید دی اکسید کربن ناگهان چند برابر می شود. اگر چین به جای ۹ یا ۱۰% رشد، بپزیرد که زیر ۸% بماند، تولید گازهای گلخانه ایش خیلی کمتر می شود و واقعیت این است که در دهه گذشته رشد این کشور در اکثر سالها بیشتر از ۸% بوده. من اما هنوز معتقدم که نمی شود از کشوری خواست رشدش را کاهش بدهد، اما می شود به این کشور تکنولوژی داد که بتواند کمتر به زمین آسیب برساند.

بعد از گشتی کوتاه، به هتل برگشتم و با خبر شدم که سرعت اینترنت هنوز پایین است و احتمالا کیفیت گزارش زنده پایین خواهد بود. کیفیت گزارش های کوئنتین که تعریفی نداشت. وضعیت گزارش من هم همینطور بود. در نهایت تنها موفق شدیم برای یک بخش خبری گزارش بدهیم و بعد از ساعتها تلاش یک دقیقه گزارش هم ارسال کنیم. کاری که تا دو صبح طول کشید.