از سرگیری گفت و گوهای اجلاس تغییرات اقلیمی

درگیری در اطراف اجلاس کپنهاگ
Image caption درگیری روز چهارشنبه باعث جراحت پلیس و تظاهرکنندگان شد

مذاکرات رسمی در اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل در کپنهاگ پس از توقفی نه ساعته بار دیگر از سر گرفته شده است.

این توقف ناشی از کشمکشی بر سر این بود که کدام سند باید مبنای گفت و گوها قرار گیرد.

ریشه مناقشه، این اتهام کشورهای درحال توسعه بود که می گویند میزبانان دانمارکی سعی دارند نگرانی های آنها را به حاشیه برانند.

همزمان قول اعطای منابع مالی جدیدی به خصوص از سوی ژاپن - به میزان سالانه پنج میلیارد دلار - جهت کمک به کشورهای فقیر در صورت رسیدن به یک توافق نهایی، داده شده است.

پیشتر پلیس با تظاهرکنندگانی که به موانع اطراف "مرکز بلا"، محل برگزاری اجلاس، یورش بردند درگیر شد.

فعالان از نبود پیشرفت کافی به سوی یک موافقتنامه اقلیمی خشمگین هستند. آنها همچنین از محدودیت ها در زمینه دسترسی به گفت و گوها شکایت دارند.

اما قول ژاپن مبلغ موجود در صندوقی موسوم به "شروع سریع" را به طور چشمگیری افزایش می دهد.

قول پرداخت سالانه پنج میلیارد دلار از سوی این کشور - که از 2010 تا 2012 پرداخت خواهد شد - اضافه بر سه و نیم میلیارد یورویی در سال است که رهبران اتحادیه اروپا هفته گذشته در اجلاس بروکسل قولش را داده بودند.

اما این پول تنها به شرطی پرداخت خواهد شد که "یک پیمان سیاسی موثر حاصل شود ... یعنی چارچوبی منصفانه و موثر با مشارکت کلیه کشورهای تولید کننده عمده گازهای گلخانه ای و توافقی در مورد بلندپروازانه ترین اهداف آنها."

ژاپن به خصوص مصر بوده است که مهار گازهای گلخانه ای کشورهای درحال توسعه باید به لحاظ قانونی الزام آور باشد.

چین، رقیب بزرگ اقتصادی ژاپن در آسیا، شدیدا با این خواسته مخالف است.

یک گروه دیگر شش عضوی - شامل استرالیا، فرانسه، ژاپن، نروژ، بریتانیا و آمریکا - نیز قول داده است طی سه سال، سه و نیم میلیارد دلار صرف مبارزه با جنگل زدایی کند، البته در این مورد هم "در بستر یک دستاورد بلندپروازانه و جامع در کپنهاگ."

تاخیرها

مذاکرات رسمی که قرار بود ساعت یک بعد از ظهر به وقت محلی شروع شود بالاخره در ساعت 10 شب شروع شد.

دانمارک به هیات های نمایندگی گفت که مباحثات با تکیه بر متن تازه ای که این کشور تنظیم کرده است انجام خواهد شد، مساله ای که کشورهای درحال توسعه را خشمگین کرد.

این کشورها با رد طرح دانمارک درخواست کردند که مذاکرات براساس متنی انجام شود که در گفت و گوهای پراکنده یک سال اخیر تهیه شده است

Image caption تعدادی از رهبران جهان روز چهارشنبه در کنفرانس سخنرانی کردند

متن دانمارک به چند هیات معدود و بانفوذ نمایندگی نشان داده و ظاهرا فورا رد شد.

در ساعت هفت بعد از ظهر به وقت محلی، هیات های نمایندگی هنوز در سالن نشسته بودند بی آنکه بدانند چه خبر است.

این مساله نشان دهنده اختلافی است که کشورهای غنی و فقیر را از یکدیگر جدا می کند، و کشورهای درحال توسعه مکررا دانمارکی ها را متهم کردند که قصد دارند وضعیتی را بر اجلاس حاکم کنند که به نتیجه مورد دلخواه کشورهای توسعه یافته بیانجامد.

پلیس در طول روز بیش از 240 تظاهرکننده را در جریان درگیری ها بازداشت کرد، درگیری هایی که باعث جراحاتی در هر دو سو شد.

علاوه بر مذاکرات جاری در محل اجلاس، صفی از رؤسای جمهوری و نخست وزیران کشورها روز چهارشنبه در تالار اصلی کنفرانس سخنرانی کردند.

ملس زناوی، نخست وزیر اتیوپی، در سخنان خود بعضی از جزئیات پیشنهادی که با مشارکت گسترده فرانسه تهیه شده و هدف آن شکستن بن بست در اجلاس است را ارائه کرد.

او گفت: "تک تک ما می دانیم که آفریقا تقریبا هیچ نقشی در گرمایش زمین نداشته است اما بیش و پیش از همه از آن آسیب دیده است."

"اما ما به عنوان قربانیان سابق اینجا نیامده ایم... تا بتوانیم آینده ای بهتر و منصفانه تر برای همه بسازیم."

آقای زناوی بعضی از عناصر پیشنهادش را علنی کرد، از جمله اینکه مبلغ 50 میلیارد دلار سالانه تا سال 2015 و 100 میلیارد دلار سالانه تا سال 2020 باید از طریق "سازوکارهای مالی مبتکرانه" مانند مالیات بر معاملات بازرگانی و سوخت هواپیماها، برای کشورهای فقیرتر جمع آوری شود.

او گفت می داند که پیشنهادش "آن گروه از آفریقایی هایی را، که از نقطه نظر انصاف و عدالت، خواستار دریافت غرامت کامل به خاطر خسارت وارده به چشم انداز توسعه خود هستند، مایوس خواهد کرد."

این پیشنهاد مسلما باعث خشم گروهی از مذاکره کنندگان آفریقایی شد، زیرا همچنین بر مواضعی مهر تایید زد که اکثر کشورهای آفریقایی با آن مخالفند؛ از جمله هدفی برای جلوگیری از افزایش دما به میزان بیش از دو درجه سانتیگراد (هدف گروه 8 و اتحادیه اروپا)، درحالی که اکثر دولت های آفریقایی به یک و نیم درجه تعهد داده اند.

با این حال هنوز معلوم نیست آیا پیشنهاد او از حمایت سایر رهبران آفریقایی یا حتی سایر کشورهای فقیر و آسیب پذیر مانند جزایر کوچک برخوردار است یا نه.

'بدترین عواقب'

سایر سخنرانی ها خطوط گسله ای که در این فرآیند شکاف انداخته است را فاش کرد.

درحالی که نمایندگان اتحادیه اروپا از دستیابی به هدف محدود کردن افزایش دما به دو درجه سانتیگراد در صورت "آمادگی همه برای فائق آمدن بر موانع آیین نامه ای" سخن گفتند، کشورهای درحال توسعه ابهامی باقی نگذاشتند که آنها ادامه هرج و مرج بر سر متن مذاکرات را نه یک اختلاف آینن نامه ای، بلکه اصولی می دانند.

مارکوس استفان، رئیس جمهور نائورو، خواستار مذاکرات حقوقی صحیح در مورد هدف پایین تر دمایی شد.

او گفت: "تحقیقات علمی به ما می گوید که باید افزایش دمای کره را به خیلی کمتر از یک و نیم درجه سانتیگراد محدود کنیم، تا شانسی برای پرهیز از بدترین عواقب تغییرات اقلیمی داشته باشیم."

"پذیرش هر چیزی غیر از این به معنی نابودی اکوسیستم های دریایی ما، کمبود آب و غذا، و جابجایی سکونت گاه های انسانی است. خواهش می کنم بگویید، این چگونه عملی است؟".

گوردون براون نخست وزیر بریتانیا پیشتر اذعان کرد که دستیابی به توافق در کپنهاگ ممکن است عملی نباشد.

اما او افزود: "اگر این هفته به توافقی نرسیدیم، مردم خواهند پرسید آیا هرگز قادر به توافق هستیم؟".

مطالب مرتبط