حکایت ترور ناموفق پاپ

سوء قصد به پاپ
Image caption انگیزه آقجا همچنان مرموز است

عصر روز 13 مه 1981 کاریزماتیک ترین پاپ دوران معاصر در اتومبیل ویژه خود (که به پاپموبیل معروف است) در میان طرفداران خود در میدان سن پیترز حرکت می کرد و برای سخنرانی هفتگی خود آماده می شد.

پاپموبیل در آن زمان وسیله نقلیه بدون سقفی بود که حفاظتهای امنیتی چندانی نداشت. کسی فکر نمی کرد پاپ نیاز به محافظت بیشتر داشته باشد.

پاپ ژان پل دوم با جمعیت دست می داد و بچه های کوچک را بغل می کرد و می بوسید.

چند صدای شلیک آمد. پاپ ایستاد، مبهوت بنظر می رسید، لحظاتی بعد بدن خونینش به روی دست دستیارش افتاد.

او به سرعت به بیمارستان برده شد و پس از پنج ساعت جراحی و از دست دادن سه چهارم خون بدنش معجزه وار زنده ماند.

عکسی که از لحظه حادثه به جا ماند فرد اسلحه بدستی را نشان می داد که بسوی پاپ نشانه رفته است.

ضارب به سرعت در محل دستگیر شد. یک جوان خوش قیافه ترک بنام محمد علی آقجا.

بیست و نه سال بعد آقجا که اکنون موهایی سفید دارد از زندان آنکارا که چهار سال گذشته را در آن سپری کرده رها شد.

آقجا مطابق قانون ترکیه باید در ارتش خدمت کند. صرفنظر از این موضوع او اکنون آزاد است. اما انگیزه او در شلیک به پاپ هنوز مرموز باقی مانده است.

ناسیونالیست افراطی

بررسی های اولیه پلیس ایتالیا نشان می داد که او متعلق به گروه ناسیونالیست افراطی "گرگهای خاکستری" است. درگیری های این گروه با چپ های ترکیه در دهه هفتاد هزاران کشته بر جای گذاشت.

آقجا در نوامبر 1979 به اتهام قتل سردبیر یک روزنامه لیبرال محبوس و در حال محاکمه بود. اما او از زندان استانبول گریخت. دادگاه نیز او را بطور غیابی به مرگ محکوم کرد.

وی به کشورهای مختلف اروپایی رفت و سرانجام سه روز پیش از حمله به پاپ وارد ایتالیا شد. از اینجا به بعد است که جزئیات جای خود را به تئوری های توطئه می دهند.

او در بازجویی های اولیه گفت با گروه های فلسطینی مرتبط است. اما بعد سرویس جاسوسی بلغارستان و کا گ ب سازمان جاسوسی شوروی سابق را مقصر نامید.

این تئوری قابل باوری بود. پاپ ژان پل دوم منتقد صریح کمونیسم و الهام بخش جنبش همبستگی در کشور خود یعنی لهستان بود.

این اظهارات منجر به تعقیب سه شهروند بلغارستان و چهار تبعه ترکیه شد.

اما ادعاهای عجیب آقجا از جمله اینکه او حضرت عیسی است سایر اظهاراتش را زیر سوال بود و سرانجام این هفت تن در سال 1986 تبرئه شدند.

وی در سال 1981 به حبس ابد محکوم شد.

عفو پاپ

پاپ ضارب خود را زود بخشید. او در سال 1983 به زندان رفت و به مدت 20 دقیقه با آقجا گفتگو کرد. اصرار ورزید که این مکالمه محرمانه باقی بماند.

پاپ بعدها گفت که آقجا آموزش دیده بوده و به تنهایی عمل نکرده است. اما معتقد بود که هم سوء قصد و هم زنده ماندن او به اراده خدا بوده است.

او گلوله ای را که از بدنش خارج شده بوده به عبادتگاه فاطمه در پرتغال اهدا کرد زیرا معتقد بود حضرت مریم در سال 1917 به سه دختر در منطقه خبر داده بود چنین حادثه ای واقع می شود.

آقجا نیز در هنگام محاکمه خود به این پیشگویی اشاره کرد.

اصرار پاپ موجب بخشش آقجا در سال 2000 شد. او به ترکیه بازگردانده شد و حکم مرگش نیز به دهسال تقلیل یافت.

آقجا یکبار در سال 2006 آزاد شد اما مجددا به فرمان دادگاه عالی ترکیه دستگیر شد و بقیه دوران محکومیت خود را سپری کرد.

او همچنان به ادعاهای عجیب خود ادامه می دهد و خود را مسیح می خواند و خبر از پایان جهان می دهد.

شبکه های زیرزمینی

آیا آقجا خیالاتی است؟ کسانی که با او ملاقات کرده اند می گویند خیر. محمد علی بیراند خبرنگاری است که سه بار با او در زندان ملاقات کرده است.

"او شخص متعادلی است. کنترل اوضاع و خودش را بدست دارد. اما مملو از تئوریهای توطئه است."

"برداشت من این است که او تعمدا چنین [صحبتهایی] می کند. او دوست دارد با رسانه ها بازی کند. میخواهد پول به جیب بزند. معتقد است اگر به خاطر پاپ نبود محکومیتش آنقدر طولانی نمی شد."

پول به جیب زدن البته یکی از انگیزه های احتمالی او می تواند باشد. وکلای آقجا می گویند ناشران به او پیشنهاد کرده اند در قبال حق انحصاری داستانش حاضرند تا 3 میلیون دلار بپردازند. اما هنوز معلوم نیست که داستان او چقدر صحت و اعتبار داشته باشد.

مسئله مرموز دیگر در این قضیه ارتباطات او با ترکیه است.

گروه گرگهای خاکستری که آقجا در هنگام سوء قصد به پاپ با آنها مرتبط بود خود با گروه زیرزمینی دیگری بنام گلادیو ارتباط داشته است.

شبکه های گلادیو در دوران جنگ سرد و به کمک سازمان جاسوسی آمریکا به منظور مقابله با حمله احتمالی شوروی سابق تشکیل شد.

گفته می شود این گروه هم در ایتالیا و در هم ترکیه در پشت سوء قصدها و بمبگذاری های متعددی بوده است.

این شبکه در ایتالیا نابود شد اما گمان می رود در ترکیه همچنان فعال باشد و از حمایت برخی عناصر ارتش نیز برخوردار باشد.

محاکمه دهه ها نفر که متهم به دخالت در فعالیت های غیرقانونی مرتبط با این گروه هستند همچنان ادامه دارد.

آقجا در سال 1979 با کمک زندانبانان خود و برخی چهره های دست راستی شناخته شده زیرزمینی از بند گریخت. به او گذرنامه های تقلبی و پول کافی برای ماهها سفر به کشورهای مختلف اروپایی تا هنگام سوء قصد به جان پاپ داده شد.

این دوره از تاریخ ترکیه که به پیش از 1980 باز می گردد همچنان نامعلوم است. کشور در هرج و مرج بود و گروه های چپ و راست با دخالت مافیا و نیروهای امنیتی به جان هم افتاده بودند.

اگر همه اینها را همراه با ادعاهای عجیب آقجا در نظر بگیریم شاید بتوان گفت که حقیقت ماجرا هیچگاه روشن نخواهد شد. برای مردی که دشمنان خطرناک زیادی دارد این شاید خود بهترین محافظ نیز باشد.