آنچه تونی بلر تاکنون در مورد جنگ عراق گفته است

تونی بلر
Image caption ورود به جنگ عراق را بسیاری از صاحبنظران مهم‌ترین تصمیم سیاست خارجی دوران نخست وزیری تونی بلر می‌دانند

تصمیم تونی بلر و دولت او برای همراهی با دولت آمریکا در آغاز جنگ با عراق در ماه مارس سال ۲۰۰۳، تصمیمی بحث برانگیز بود که مخالفت هایی جدی، حتی در میان اعضای کابینه او برانگیخت.

در مورد ورود دولت بریتانیا به این جنگ تا کنون چند دور تحقیق صورت گرفته است و هم اکنون هم دور تازه ای از تحقیقات در جریان است.

آقای بلر بارها در مورد این تصمیم و پیامدهای آن مورد پرسش قرار گرفته و اظهارنظر کرده است.

همزمان با حضور او در جلسه تحقیقات جنگ عراق، سخنان او را در این مورد از حدود یک سال پیش از آغاز جنگ تا کنون مرور می کنیم:

۱۰ آوریل ۲۰۰۲

حدود یازده ماه قبل از آغاز جنگ و در حالیکه تاثیر عواقب حملات انتحاری یازدهم سپتامبر همچنان بر صحنه سیاسی مشهود بود، آقای بلر در سخنانی در مجلس عوام گفت: "رژیم صدام حسین نفرت انگیز است و ما نمی توانیم او را بدون مراقبت به حال خود رها کنیم. صدام حسین برای مردم و برای منطقه، و اگر به او اجازه دستیابی به این تسلیحات را بدهیم، برای ما هم تهدیدی خطرناک محسوب می شود".

۲۴ سپتامبر ۲۰۰۲

اواخر همان سال، آقای بلر ادعای مشهور خود را در برابر نمایندگان مجلس عوام به این شرح مطرح ساخت: "آنها [سازمان های اطلاعاتی] به این نتیجه رسیده اند که عراق دارای جنگ افزارهای شیمیایی و میکروبی است، صدام حسین به تولید این نوع تسلیحات ادامه داده و دارای طرح های جاری و عملیاتی نظامی برای استفاده از اسلحه های شیمیایی و میکروبی است".

۴ ژوئن ۲۰۰۳

حدود سه ماه پس از اشغال خاک عراق، جستجو برای یافتن تسلیحات کشتار جمعی در این کشور به نتیجه نرسیده بود اما آقای بلر گفت که بازرسان "روشن ترین شواهد ممکن حاکی از جنگ افزارهای کشتار جمعی صدام حسین را خواهند یافت".

۸ ژوئیه ۲۰۰۳

در حالیکه جستجو برای کشف تسلیحات کشتار جمعی در عراق به نتیجه نرسیده بود، آقای بلر در برابر سئوالات کمیته رابط مجلس عوام، متشکل از رئیسان کمیته های مختلف مجلس، بار دیگر نسبت به یافتن این نوع جنگ افزارها در خاک عراق ابراز اطمینان کرد.

۱۶ دسامبر ۲۰۰۳

چند ماه بعد، لحن نخست وزیر اندکی ملایم تر شد و در مصاحبه ای با بخش عربی بی بی سی گفت: "فکر نمی کنم این وضعیت عجیب باشد؛ ما به جستجو برای یافتن آنها ادامه می دهیم."

۱۱ ژانویه ۲۰۰۴

با فرارسیدن سال جدید میلادی، آقای بلر در برنامه "صبحانه با فراست" که از تلویزیون بی بی سی پخش می شد، نخستین نشانه های تردید نسبت به نتیجه بخش بودن تلاش برای یافتن تسلیحات ممنوعه در عراق را بروز داد و در پاسخ به سئوالی در این مورد که آیا نسبت به موفقیت در جستجو در این زمینه اطمینان دارد گفت: "نمی دانم، اما رئیس ستاد مشترک و دیگران می گویند که ممکن است نشانه های بالقوه ای از تسلیحات کشتار جمعی را در اختیار داشته باشیم".

۲۸ ژانویه ۲۰۰۴

با گذشت زمان، آقای بلر ناگزیر شد اتهام فریب افکار عمومی را انکار کند و در سخنانی در پارلمان گفت: "این اتهام که من یا کس دیگری با تحریف اطلاعات به این مجلس دروغ گفته یا عمدا کشور را گمراه کرده، خود یک دروغ واقعی است".

۶ ژوئیه ۲۰۰۴

در این زمان، نشانه های دیگری از عقب نشینی از ادعاهای اولیه در مورد موضوع تسلیحات غیرقانونی عراق مشاهده شد و آقای بلر در جلسه کمیته رابط مجلس عوام گفت: "ممکن است [شواهد مربوط به این تسلیحات را] از میان برده باشند، ممکن است مخفی شده باشند، ممکن است منهدم شده باشند".

۱۴ ژوئیه ۲۰۰۴

در اواخر همین ماه، تونی بلر در یکی از جلسات کمیته تحقیق به ریاست لرد باتلر که از سوی دولت برای بررسی زمینه های اقدام نظامی علیه عراق تشکیل شده بود، اذعان داشت که "ما انتظار داشتیم که پس از ورود به خاک عراق، اسلحه های شیمیایی و میکروبی آماده استفاده را بیابیم، اما باید بپذیرم که با گذشت چند ماه، این موضوع به نظر واضح تر می رسد که صدام حسین دارای یک زرادخانه آماه به شلیک تسلیحات شیمیایی و میکروبی نبود".

۲۸ سپتامبر ۲۰۰۴

سخنرانی تونی بلر در کنفرانس سالانه حزب حاکم کارگر حاوی چرخشی واضح در موضع او بود. آقای بلر نه تنها قبول کرد که اطلاعات مربوط به تسلیحات غیرقانونی در عراق نادرست بود، بلکه جنگ را براساس لزوم تغییر رژیم صدام حسین اقدامی موجه عنوان کرد. آقای بلر گفت "می توانم برای اشتباه بودن اطلاعات عذرخواهی کنم اما نمی توانم، دست کم از صمیم قلب، از برکنار شدن صدام حسین پوزش بخواهم زیرا با قرار گرفتن صدام حسین در زندان به جای مسند قدرت، جهان ما جایی امن تر شده است".

۷ اکتبر ۲۰۰۴

چارلز دولفر، سرپرست بازرسانی تسلیحاتی آمریکا در عراق در پی بررسی هایی که صورت گرفت اعلام کرد که قبل از اشغال خاک عراق، هیچ نوع تسلیحات میکروبی، شیمیایی و هسته ای در آن کشور انبار نشده بود، در عین حال آقای بلر این گزارش را دلیلی بر این امر اعلام کرد که صدام حسین "در صدد" دستیابی به این نوع تسلیحات بود.

۱ مه ۲۰۰۵

افشای محتوای یک یادداشت دولتی حاکی از آن بود که ظاهرا آقای بلر در ماه ژوئیه سال ۲۰۰۲ هم در جستجوی راه هایی بوده است تا حمله به عراق را توجیه کند، اما نخست وزیر به بی‌بی‌سی گفت که این اطلاعات نادرست است و افزود "با وجود اینکه رژیم صدام حسین، رژیمی هولناک بود اما اگر او از قطعنامه های مصوب شورای امنیت تبعیت می کرد، ماجرا به همانجا خاتمه می یافت".

۲۱ مارس ۲۰۰۵

تونی بلر در سخنانی در زمینه سیاست خارجی عملا پایان موضوع تسلیحات کشتار جمعی عراق را اعلام کرد. نخست وزیر وقت بریتانیا بدون هیچ اشاره ای به جنگ افزارهای کشتار جمعی، گفت که اشغال عراق بخشی از مبارزه جهانی بین "دموکراسی و خشونت" است و افزود که "این مبارزه به معنی تضاد تمدن ها نیست، بلکه باید آن را مبارزه ای برای تمدن به حساب آورد".

۱۷ نوامبر ۲۰۰۷

آقای بلر در مصاحبه ای با روزنامه تایمز نظر خود را مورد تایید قرار داد و گفت: "جنگ عراق، به هر نحوی که آغاز شد، بخشی از مبارزه وسیع تر امروز است و... اگر من در مورد موضوعی احساس ندامت کنم، این است که چرا به طور مشخص و صریح دیدگاه خود در مورد ماهیت این مبارزه را تشریح نکردم و نگفتم که این مبارزه برای یک نسل ادامه داشته است، من در زمان آغاز جنگ به این موضوع اعتقاد داشتم و حالا هم به آن معتقدم".

۱۲ دسامبر ۲۰۰۹

تونی بلر در مصاحبه با فرن بریتون در بی بی سی گفت که نبودن جنگ افزارهای کشتار جمعی در عراق نمی بایست باعث حفظ رژیم صدام حسین شود و افزود: "هنوز هم فکر می کنم که سرنگونی صدام حسین اقدامی درست بود و منظورم این است که می بایست به استدلال های متفاوتی در مورد ماهیت تهدیدی که او متوجه سایرین می کرد توجه می شد".

تونی بلر در توضیح این دیدگاه خود گفت که آنچه اهمیت داشت، مفهوم صدام حسین به عنوان تهدیدی برای سایرین بود و تنها یک جنبه از این تهدید به تلاش او برای دستیابی به جنگ افزارهای کشتار جمعی ارتباط داشت.

مطالب مرتبط