نمازخوان، ولی طرفدار "دولت دنیوی"

Image caption برای بار نخست در چند سال اخیر نظرسنجی در باره افکار مردم تاجیکستان در باره موضوعات مختلف انجام شده است

نتایج یک نظرسنجی در آستانه انتخابات پارلمانی حاکیست، که حزب حاکم خلق دموکرات تاجیکستان از محبوبیّت بیشتری در میان رأی‌دهندگان برخوردار است.

بیشتر نمایندگان احزاب مخالف ضمن استقبال از برگزاری چنین یک نظرسنجی در مورد برخی از نتایج آن اظهار تردید کردند.

این نظرسنجی از سوی مرکز تحلیلی “شرق” با کمک مالی سازمان امنیت و همکاری در اروپا، سفارت بریتانیا در تاجیکستان و صندوق بین‌المللی سیستمهای انتخاباتی (IFES) انجام شده است.

مظفّر عالمف، رئیس این مرکز، می‌گوید، که ضمن انجام این نظرسنجی از نحوه معاصر چنین پژوهشها استفاده شده است و کارشناسان صندوق بین‌المللی سیستمهای انتخاباتی نتایج این پژوهش را تهیه کرده‌اند.

طبق این نظرسنجی، در باره حزب حاکم خلق دموکرات تاجیکستان 87 درصد جمعیت این کشور اطّلاع دارند. این رقم سال 2004 معادل 45 درصد بوده است.

Image caption نتایج این نظرسنجی در حضور نمایندگان احزاب سیاسی، سازمانهای بین‌المللی و مقامات معرّفی شد

در باره حزب نهضت اسلامی 69 درصد مردم اطّلاع دارند، که در مقایسه‌ با سال 2004 حدود 23 درسصد بیشتر بوده است. تنها حزبی، که معروفیّت آن در پنج سال اخیر کاهش یافته است، حزب دموکرات تاجیکستان می‌باشد.

از سوی دیگر، طبق نتایج این نظرسنجی، حدود هفتاد درصد پرسیدشدگان در باره رهبر حزب حاکم اطّلاع دارند. ولی در مورد حزب نهضت اسلامی این رقم تنها معادل 14 درصد بوده است.

این نکته در مراسم معرّفی نتایج این نظرسنجی، که روز جمعه، 5 فوریه، برگزار شد، بحثهایی را به دنبال داشت. محی‌الدین کبیری، رهبر حزب نهضت اسلامی تاجیکستان، گفت که مردم در این کشور معمولاً حزبهای سیاسی را توسط رهبران آنها می‌شناسند، ولی نتایج نظرسنجی با این نظر سازگار نبوده است.

از سوی دیگر، نتایج این نظرسنجی حاکیست، که حدود 80 درصد جمعیت تاجیکستان اطّلاع را تنها از تلویزیونهای دولتی دسترس می‌کنند و به گفته آقای کبیری، در شرایطی، که نمایندگان احزاب مخالف به این شبکه‌ها دسترسی ندارند، میزان آشنایی مردم با آنها اندک است.

وی افزود: “به عنوان مثال، در طول پنج سال اخیر تلویزیون دولتی تنها یک مراتبه مرا در برنامه‌های خود نشان داد. فکر می‌کنم، میزان 14 درصدی آشنایی مردم با من در این نظرسنجی زیاد است، چون انتظاریهای ما در این زمینه پایینتر از این رقم می‌باشد.”

Image caption آقای عالمف ادّعا دارد، که تناسب نتایج این نظرسنجی با واقعیت از 2.5 -3 درصد بیشتر نیست

تفاوت اصلی در این نظرسنجی از پژوهشهای مشابه در سال 2004 و سال 1996 در آن است، که در بسیاری از شاخصها حزب نهضت اسلامی تاجیکستان در جایگاه دوّم حزب کمونیست را عوض کرده است.

هرچند در جامعه تاجیکستان این تصوّر وجود دارد، که ارزشهای اسلامی در جامعه هرچی بیشتر نفوذ کسب می‌کنند، ولی نتایج این نظرسنجی چنین ادّعاها را ردّ می‌کند.

به اعتقاد پژوهشگران، 64 درصد مردم تاجیکستان جانبدار دولت دنیوی هستند. هرچند 25 درصد پرسیدشدگان اظهار داشته‌اند، که باید برخی از مقرّرات اسلامی در جامعه راه‌اندازی شوند. تنها هفت درصد پرسیدشدگان از تأسیس دولت اسلامی پشتبانی کرده‌اند.

ولی محی‌الدین کبیری برخی از نتایج این بخش نظرسنجی را نیز زیر سؤال برد. طبق این پژوهش، 63 درصد ساکنان گفته‌اند، که نمازخوان هستند و 52 درصد دیگر گفته‌اند، که برای ادای نماز جمعه به مسجد می‌روند.

ولی به اعتقاد آقای کبیری، این رقم چندان واقعی نیست، زیرا مساجد تاجیکستان ظرفیّت ادای نماز بیش از نیم ساکنان کشور را در اختیار ندارند.

Image caption آقای کبیری به نتایج نظرسنجی در باره میزان 14 درصدی آشنایی مردم با وی چندان اعتماد ندارد

همزمان 42 درصد پرسیدشدگان اظهار داشته‌اند، که مخالف منع پوشش حجاب و داشتن ریش در دانشگاهها هستند. تعداد جانبداران این محدودیت 40 درصد بوده است.

در همین حال، تنها بیست درصد پرسیدشدگان گفته‌اند، که به برگزاری انتخابات منصفانه کاملاً اعتماد دارند. 42 درصد دیگر گفته‌اند، که شاید انتخابات منصفانه برگزار شود. ولی یازده درصد دیگر به این امر اصلاً اعتماد ندارند.

محبوبیّت کشورهای همجوار تاجیکستان از نقاط دیگر مورد توجّه این نظرسنجی عنوان شده است. طبق نتایج این پژوهش، مردم تاجیک نسبت به کشورهای همجوار بیش از پیش مناسبت بهتری نشان داده‌اند. ولی تنها در مورد ازبکستان در پنج سال اخیر تعداد آن عدّه از اتباع تاجیک، که نسبت به این کشور مناسبت خوب دارند، کاهش یافته است.

همزمان 50 درصد پرسیدشدگان اظهار داشته‌اند، که از شهروندی تاجیکستان افتخار دارند. ولی سه درصد دیگر گفته‌اند، که از چنین شهروندی شرم می‌کنند و ده درصد دیگر بی‌تفاوتی خود را نسبت به این موضوع اظهار داشته‌اند.

مطالب مرتبط