درگذشت فرّخ قاسم، هنرمند معروف تاجیکستان

Image caption فرّخ قاسم سالهای زیادی از بیماری رنج می‌برد

فرّخ قاسم، هنرمند معروف و کارگردان تئاتر "اهارون" در تاجیکستان، شام روز یکشنبه 7 فوریه در سن 62 سالگی درگذشت.

وی 11 سال پیش در اثر سکته مغزی فلج شده بود و تا آخر عمر از این بیماری رنج می‌برد.

جنازه او روز دوشنبه در گورستان لوچاب، در شمال شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، که آرامگاه بسیاری از چهره‌های فرهنگی کشور است، به خاک سپرده شد.

فرّخ قاسم در سال 1948 در خانواده هنرمندان تئاتر و سینیما، محمّدجان قاسم‌ف و مشرّفه قاسم‌اوا، به دنیا آمد و از آن زمان سرنوشت خود را با تئاتر پیوست.

فعالیّت هنری او در تئاتر لاهوتی آغاز شد. وی در آغاز به عنوان هنرپیشه نقشهای مختلفی را اجرا کرد، ولی به تدریج به کار‌گردانی علاقه پیدا کرد و چندی از معروفترین نمایشنامه‌های تئاتری آن زمان در تاجیکستان را به صحنه گذاشت.

نقشهایی مانند مبارکخان در نمایشنامه "فریاد عشق" نوشته غنی عبدالله‌، عبدالسّلام در نمایشنامه "الامه ادهم" نوشته ساتم الوغ‌زاده، لنین در نمایشنامه "با امضای لنین" نوشته عبدالسّلام عطابایف از جمله مهمّترین نقشهایی است، که وی در آن زمان اجرا کرد.

در دوران بازسازی در اتحاد جماهیر شوروی و گسترش ‌اندیشه‌های مربوط به خودآگاهی ملّی در تاجیکستان وی از اوّلین هنرمندانی بود، که به آثار بزرگان ادبیات فارسی روی آورد و در سال 1990 تئاتر "اهارون" را تأسیس داد.

گروه تئاتر "اهارون" به سرپرستی فرّخ قاسم از پیشگامان هنر تئاتر در دوران پس از فروپاشی اتّحاد شوروی محسوب می‌شود.

در این جا بود، که وی مهمّترین نمایشنامه‌های خود را، که در تاریخ تئاتر تاجیک بی‌نظیر بوده‌اند، به صحنه گذاشت. نمایشنامه‌های "یوسف گمگشته باز آید به کنعان، غم مخور"، "اسفندیار"، "دجّال"، "شاه فریدون"، "شیخ سنعان" از مهمّترین آثار نمایشی وی در این زمان به شمار می‌آیند.

این آثار، بویژه “یوسف گمگشته باز آید به کنعان غم مخور” که با آغاز جنبشهای ملّی و طرح پرسشهایی از هویّت ملّی تاجیکان در اواخر دهه 1980 مصادف شد، مورد استقبال فراوان مردم قرار گرفتند.

سال 2004 بنیاد پرینس کلائوس هلند یکی از ده جایزه سالانه خود را به فرّخ قاسم تقدیم کرد و سهم او را در هنر تئاتر و ادبیات تاجیکستان ستود. وی همچنین صاحب برخی از جوایز دولتی، از جمله عنوان "هنرپیشه مردمی تاجیکستان" است.