انتقاد سازمان امنبت و همکاری اروپا از نظام انتخاباتی تاجیکستان

Image caption دفتر نهادهای دموکراتیک و حقوق بشر سازمان امنیت و همکاری اروپا از تبلیغ نشدن انتخابات در تاجیکستان اظهار نگرانی کرده است

هیئت ناظران سازمان امنیت و همکاری اروپا (ساهو) در تاجیکستان می‌گوید، که قانون انتخابات این کشور ظرفیّت کافی برای جلوگیری از نواقص و کاستیها در جریان انتخابات را ندارد.

به گفته این گروه، از جمله، موجود نبودن سیستم یگانه ثبت نام رأی‌دهندگان در تاجیکستان از افشای موارد رأیدهی چندباره یک نفر مانع می‌شود.

این مطلب در گزارش نخست هیئت ناظران انتخاباتی دفتر نهادهای دموکراتیک و حقوق بشر سازمان امنیت و همکاری اروپا، که بر جریان انتخابات پارلمانی تاجیکستان نظارت می‌کنند، بازتاب یافته است.

در این گزارش، که روز سه‌شنبه‌ 9 فوریه منتشر شد، تأکید شده است، که بعد از برگزاری انتخابات پارلمانی سال 2005 این نهاد برای اصلاح قانون انتخابات تاجیکستان پیشنهادهایی به دولت این کشور ارائه کرده بود، ولی این پیشنهادها نادیده گرفته شده‌اند.

به نوشته ناظران انتخاباتی سازمان امنبت و همکاری اروپا، اصلاح قانون انتخابات تاجیکستان، که سال 2004 صورت گرفت، “زمینه‌های قانونی انتخابات را بهتر ساخته، امّا نواقص قابل توجّهی در این قانون باقی مانده است.”

با توجّه به این، هیئت ناظران سازمان امنبت و همکاری اروپا در سال 2005 نبود مقرّرات در مورد فعالیّت ناظران داخلی، شامل گروههای گوناگون نبودن کمیسیونهای انتخاباتی، سیستم ناکامل رسیدگی به شکایات، مقرّرات ناروشن در باره ثبت نام رأی‌دهندگان، نحوه رأیدهی آنها، شمارش و رده بندی آرا را از جمله نواقص در این قانون به شمار آورده بود.

هم اکنون هیئت فعلی ناظران ساهو، که برای نظارت بر انتخابات قریب الوقوع پارلمانی در تاجیکستان به سر می‌برد، دریافته است، که دولت این کشور هیچ کدامی از توصیه‌های این سازمان برای رفع نواقص مذکور در سیستم انتخابات پارلمانی خود را به مورد اجرا نگذاشته است.

از جمله، تأکید می‌شود، که تجروبه انتخابات گذشته ثابت کرده بود، که با استفاده از قانون موجوده تأسیس کمیسیونهای انتخاباتی فراگیر و دارای هیئتی گوناگون‌اندیش در تاجیکستان غیرممکن است.

به اعتقاد ناظران فعلی سازمان امنبت و همکاری اروپا، این سیستم در مورد کمیسیونهای محلی دست‌نخورده باقی مانده است، هرچند هیئت کمیسیون مرکزی انتخابات تاجیکستان در مقایسه‌ با سالهای پیش فراگیرتر شده و از لحاظ سیاسی موازنت بیشتری به دست آمده است.

با این حال، در این گزارش از قول مسئولان حزب سوسیال-دموکرات تاجیکستان آمده است، که نامزد این حزب به عضویت در کمیسیون مرکزی انتخابات از سوی پرزیدنت رحمان رد شده است.

دفتر نهادهای دموکراتیک و حقوق بشر سازمان امنبت و همکاری اروپا همچنین به نبود فهرست یگانه سراسری یا منطقه‌ای انتخابکنندگان در تاجیکستان اشاره‌ کرده و گفته است، که این امر از افشای موارد چندین بار نام‌نویس شدن و رأی دادن یک نفر مانع می‌شود.

همچنین، به نوشته مؤلفان گزارش، مشکلاتی در نحوه شمارش ‌ آرا و اعلام نتایج انتخابات، سیستم بررسی عرض و شیکایات و فعالیّت ناظران غیرحزبی داخلی وجود دارد.

به گفته ناظران سازمان امنبت و همکاری اروپا، سیستم رسیدگی به شیکایات انتخاباتی در تاجیکستان ناکامیل و ناروشن و مقرّرات قانون در این باره "دوخور" است.

طبق قانون در تاجیکستان کمیسیونهای انتخاباتی و دادگاهها به شیکایات مربوط به انتخابات رسیدگی می‌کنند، ولی نقش و صلاحیتهای دادگاه و کمیسیون انتخاباتی به طور مشخّص از هم جدا کرده نشده است، که این مورد نگرانی ناظران سازمان امنبت و همکاری اروپا بوده است.

در این گزارش آمده است، که کلّیه احزاب سیاسی تاجیکستان و کمیسیون مرکزی انتخابات و همه‌پرسی این کشور در پی مذاکرات طولانی لایحه اصلاحات به قانون انتخابات را تهیه کرده بودند، ولی حزب حاکم خلق دموکرات از امضای این سند خودداری کرده و به این ترتیب این طرح اصلاحات تا حال مورد بررسی پارلمان قرار نگرفته است.

دفتر نهادهای دموکراتیک و حقوق بشر سازمان امنبت و همکاری اروپا همچنین از نبود تبلیغات انتخاباتی یا آگاهگری در باره انتخابات در رسانه‌های گروه تاجیکستان اظهار نگرانی کرده است.

به نوشته مؤلفان، تا امروز مردم تاجیکستان از مسائل انتخاباتی کمتر مطّلع کرده شده‌اند و به جای این، دولت و رسانه‌ها بیشتر به "تبلیغات گسترده در باره فروش سهمیه‌های نیروگاه "راغون" در جامع" مشغولند.

افزون بر این، ناظران سازمان امنبت و همکاری اروپا می‌گویند، که رسانه‌ها و نشریات در تاجیکستان نقش گسترده‌ای در آگاه زسازی مردم در باره مسائل انتخاباتی ندارند، چون بیشتر نشریه‌ها در این کشور با شمار اندکی چاپ می‌شوند و مردم به جز تلویزیونها و رادیوهای دولتی به منابع آلترناتیف یا جایگزین خبررسانی دسترسی ندارند.

دفتر نهادهای دموکراتیک و حقوق بشر سازمان امنبت و همکاری اروپا همه انتخاباتهای پارلمانی و ریاست جمهوری در تاجیکستان را نظارت می‌کند و پیوسته از نحوه برگزاری آنها انتقاد می‌کند.

ولی ناظران اتّحادیه کشورهای همسود و سازمان همکاریهای شانگهای، که نیز بر جریان انتخابات نظارت می‌کنند، پیوسته گزارش می‌دهند که انتخاباتها در تاجیکستان با رعایت موازن دموکراسی برگزار شده‌اند.

دفتر نهادهای دموکراتیک و حقوق بشر سازمان امنبت و همکاری اروپا در جریان کارزار انتخاباتی معمولاً چند گزارش میان دوره ای و یک گزارش نهایی از نتایج انتخابات تهیه و منتشر می‌کند.

انتظار می‌رود در انتخابات 28 فوریه حدود 550 ناظر خارجی بر جریان مبارزات انتخاباتی و رأیدهی و شمارش ‌ آرا در حوزه‌ها و مراکز مختلف رأیگیری نظارت کنند.

مطالب مرتبط