پاکستان درپی نقشی جدید در افغانستان است

Image caption پاکستان می خواهد که در جنگ اخیر در ولایت هلمند در افغانستان نقشی مهم داشته باشد

جنگ در افغانستان وارد مرحله جدیدی شده و پاکستان نشان داده است که می تواند و باید نقشی مهم در این جنگ داشته باشد.

دستگیری ناگهانی ملا عبدالغنی برادر، به عنوان فرد شماره دو طالبان در شرایطی حساس صورت گرفت.

صحبت از مذاکره در حال حاضر به استراتژی قابل توجهی تبدیل شده است، استراتژی ای که موازی با حملات نظامی علیه پایگاه های طالبان در جنوب افغانستان می تواند به کار گرفته شود.

احمد رشید، نویسنده پاکستانی که درباره روابط نزدیک بین سرویس اطلاعاتی پاکستان،آی اس آی، و رهبران طالبان مطالب زیادی نوشته، معتقد است که در عملکرد پاکستان تغییراتی ایجاد شده است.

به گفته آقای رشید، پاکستان هم اکنون خواستار آن است که در برقراری هر نوع گفتگویی پیش قدم باشد.

ناامیدی

براساس گزارش ها، ملا برادر توسط عوامل اطلاعاتی آمریکا و پاکستان در کراچی دستگیرشد.

براساس برخی منابع در کابل، او و نمایندگانش درگیر مذاکراتی محرمانه با رییس جمهوری افغانستان در کابل، و نمایندگان او در جنوب وخارج افغانستان بودند.

در حال حاضر خبر از دستگیری های بیشتری از اعضای طالبان منتشر شده است، که از آن جمله می توان به دو مقام ارشد طالبان که نزدیک به ملا برادر است، نام برد.

گزارش ها از قندهار در ماه گذشته حاکی از آن بود که ملا برادر به زودی دستگیر خواهد شد، به این دلیل که تنش ها بین او و ملا عمر افزایش یافته است.

ملا برادر و ملاعمر بسیار به هم نزدیک بودند. رهبر طالبان، پس از آن که این گروه در سال 2001 میلادی قدرت را از دست داد، ملا برادر را به عنوان یکی از دو معاون ارشد خود برگزید.

پس از آن که ملا عمر دیگر نتوانست به طور علنی فعالیت کند، این ملا برادر بود که به تدریج به یکی از فرماندهان مهم نظامی تبدیل شد.

سرهنگ تونی شافر، که در سال 2003 به عنوان یکی از افسران اطلاعاتی در افغانستان خدمت می کرد و در حال حاضر در مرکز مطالعات پیشرفته دفاعی در واشنگتن مشغول به کار است، می گوید: "پاکستان به غرب نشان داد که تمایل به همکاری دارد و در همین رابطه فردی را که نمی توانستند تحت کنترل داشته باشند دستگیر کرده اند."

پاکستان همواره حضور سران طالبان را در خاک این کشور انکار کرده است.

سرمایه باارزش

برعکس دولت جورج بوش، باراک اوباما، بارها به طور خصوصی و علنی پاکستان را ترغیب کرده است که علیه رهبریت طالبان و مخفیگاه های آنها در نواحی قبیله ای و همچنین در شهرهای همانند کویته و کراچی اقداماتی انجام دهند.

Image caption دولت اوباما از پاکستان خواسته تا علیه رهبریت طالبان اقداماتی انجام دهند

از سال 2001 میلادی ارتش پاکستان، علیه القاعده و این اواخر علیه رهبران طالبان وارد عمل شده است. اما در طی این زمان مشخص شده که پاکستان علیه طالبان افغانی و سایر فرماندهان قدرتمندی که با شورشیان در ارتباط هستند، اقدامی نخواهد کرد.

اسلام آباد این ارتباطات دراز مدت با طالبان را سرمایه ای با ارزش برای مقابله با طالبان مستقر در افغانستان می داند.

و هم اکنون که دولت افغانستان به همراه متحدانش در ناتو با پیکارجویان رده پایین طالبان در صدد مصالحه هستند، برای پاکستان اولویت اصلی این است که نقشی مهم در ترغیب طالبان برای انجام گفتگو داشته باشد.

ژنرال اشفق کیانی، فرمانده ارتش پاکستان، آمادگی کشورش را در این زمینه نشان داده است.

آقای کیانی در جریان یک کنفرانس خبری در ماه جاری میلادی اعلام کرد که "پاکستان برای همکاری با نیروهای افغانستان و ناتو در افغانستان آماده است".

ریچارد هولبروک، نماینده ویژه آمریکا در افغانستان و پاکستان در جریان دیداری از کابل به تلویزیون فارسی بی بی سی گفت: "سرویس نظامی پاکستان، می تواند در مذاکرات نقشی مهم داشته باشد و من از این نقش پاکستان حمایت می کنم."

آقای هولبروک همچنین هشدار داد: "عاقلانه نیست که پاکستان تمامی ارتباطات خود را با رهبران آینده افغانستان قطع کند."

افزایش نقش اسلام آباد ناخشنودی کابل را به همراه داشته است. حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان و اعضای کلیدی دولت او از نقش سرویس نظامی پاکستان در زمینه فراهم کردن مخفیگاه هایی برای رهبران طالبان انتقاد کرده است.

آقای کرزی خواستار آن شده تا هر نوع مصالحه ای به رهبری افغانستان و تحت کنترل آنها باشد.

هنوز هیچ گونه اعلامیه رسمی در باره دستگیری ملا برادر در کابل منتشر نشده است.

چند سال پیش، دولت افغانستان تماس هایی با ملا منصور دادالله، یکی دیگر از رهبران ارشد طالبان که توسط رهبر طالبان کنار گذاشته شده بود، برقرارکرد.

پاکستان ملا منصور را در اوایل سال 2008 میلادی دستگیر کرد.

درهمان زمان یکی از مقامات اطلاعاتی افغانستان خشم این کشور را در مقابل این اقدام بیان کرد.

بت دام، خبرنگار هلندی که نویسنده کتابی درباره حامد کرزی است، در کتابش از سال هایی گفته که بین حامد کرزی و ملا برادر تماس هایی وجود داشته است. به گفته این خبرنگار هر دو این افراد متعلق به قبیله پوپلزی هستند.

Image caption حامد کرزی خواستار آن است تا هر گونه مصالحه ای تحت کنترل افغانستان انجام شود

گفته شده پس از حوادث یازدهم سپتامبر که کرزی توسط پیکارجویان طالبان در ولایت جنوبی اورازگان مورد تهدید قرار گرفت، این ملا برادر بود که به او کمک کرد.

افغان های ساکن در ولایت اورازگان که زادگاه ملا برادر است، می گویند که ملا برادر در این ولایت و در بین طالبان بسیار مقتدر و مستقل شده بود. او اقدامات خود را از طریق شبکه های قبیله ای وابسته به خودش انجام می داد.

اما سئوالی که اکنون مطرح می شود این است که دستگیری ملا برادر چه تاثیری بر آینده مذاکرات با طالبان و نقش پاکستان در این روند خواهد داشت؟

وجهه پاکستان در آمریکا، به دلیل همکاری های بین این دو کشور بهبود یافته است.

برای آمریکایی ها، این موفقیت هفته ها پس از آن صورت می گیرد که سازمان اطلاعاتی آمریکا، ضربه ای بزرگ را طی دهه های اخیر تجربه کرد.

در جریان یک حمله انتحاری در یکی از پایگاه های آمریکا در ولایت خوست، این سازمان هفت تن از نیروهایش را از دست داد.

اما بسیاری از جزئیات اصلی عملیات اخیر هنوز مشخص نیست. بر اساس برخی گزارش ها، این احتمال وجود دارد که ملا برادر پیشتر دستگیر شده باشد.

هنوز مشخص نیست که سرویس اطلاعاتی آمریکا تا چه حد در این دستگیری نقش داشته است.

به گفته یکی از منابع غربی در کابل، آمریکایی ها سطح این عملیات را بسیار بزرگ جلوه داده اند.

اما سرهنگ شافر، از افسران سازمان اطلاعاتی آمریکا، معتقد است که قدم بعدی بسیار مهم است به همین دلیل باید به دقت و از نزدیک حوادث آینده را زیر نظر داشت.

مطالب مرتبط