منازعه ترکیه و سوئد بر سر ماهیت کشتار ارامنه

تظاهرات آنکارا علیه قطعنامه کنگره آمریکا
Image caption تظاهرات آنکارا علیه قطعنامه کنگره آمریکا

در پی رای پارلمان سوئد برای توصیف کشتار ارامنه در جنگ جهانی اول به عنوان نسل کشی، ترکیه سفیر خود را از این کشور فراخوانده است.

دولت ترکیه قطعنامه پارلمان سوئد را دارای "خطاهای عمده و بی اساس" توصیف کرد و آن را محکوم کرد.

دولت سوئد با این قطعنامه که مخالفان طراحی کرده اند مخالفت می کرد اما بالاخره با اختلاف تنها یک رای که ناشی از همراهی شماری از نمایندگان حزب حاکم علیه خط مشی رسمی حزب بود تصویب شد.

رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه برنامه سفر هفته آینده به استکهلم را لغو کرده و با صدور بیانیه ای از رای گیری روز پنجشنبه انتقاد کرده است.

در این بیانیه آمده است: "مردم و دولت ما این تصمیم را که بر خطاهای جدی متکی و بی اساس است رد می کنند."

کارل بیلت وزیر خارجه سوئد رای را یک "اشتباه" خواند اما گفت که موضع دولت سوئد را که حمایت از عضویت ترکیه در اتحادیه اروپاست عوض نمی کند.

کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا کمتر از یک هفته قبل قطعنامه مشابهی را با اختلاف تنها یک رای و علیرغم لابی شدید ترکیه تصویب کرد.

آن حرکت نیز باعث خشم ترکیه شد به طوری که سفیر خود در واشنگتن را فراخواند.

استدلال تاریخی

تلاش های ترکیه و ارمنستان برای عادی سازی روابط اخیرا دچار لغزش شده است.

در سال 1915 که امپراتوری عثمانی اقدام به اخراج جمعی ارامنه از آناتولی شرقی کرد، صدها هزار نفر از آنها جان باختند. این افراد یا به دست نیروهای عثمانی یا در اثر گرسنگی جان باختند.

ارمنستان می گوید یک و نیم میلیون ارمنی کشته شدند، اما ترکیه می گوید که این رقم از 500 هزار بیشتر نیست و اینکه بسیاری از ترک ها هم در آن حادثه جان باختند.

ترکیه می پذیرد که فجایعی روی داده است اما استدلال می کند که اینها بخشی از جنگ بود و اینکه هیچ تلاش سیستماتیکی برای نابودی ارامنه مسیحی وجود نداشته است.

ارمنستان از ترکیه می خواهد آن حادثه را به عنوان نسل کشی تشخیص دهد، اما دولت های متوالی ترکیه از این کار خودداری کرده اند.

ارامنه برای شناسایی بین المللی آن حادثه به عنوان نسل کشی تلاش می کنند، و تاکنون بیش از 20 کشور چنین کرده اند.

مطالب مرتبط