ازبکستان "اجازه حرکت قطارهای تاجیکستان را داد"

Image caption مقامات تاجیک می‌گویند، که بیش از 1000 واگون باری این کشور در قلمرو ازبکستان متوقف شده‌اند

دولت ازبکستان می‌گوید به یادداشت جانب تاجیکستان در باره متوقف شدن ترانزیت قطارهای بارییش در قلمرو ازبکستان پاسخ داده است.

یک منبع معتبر وابسته به دولت ازبکستان، که از بردن نامش خودداری کرد، در صحبت با بی بی سی گفت، که در پاسخ مقامات ازبک به دولت تاجیکستان تأکید شده است، که قطارهای باری این کشور در زودترین فرصت اجازه حرکت خواهند یافت.

امّا منابع وزارت امور خارجه تاجیکستان خبر دریافت پاسخ از ازبکستان را هنوز تأیید نکرده‌اند. این وزارتخانه سه روز پیش در یادداشتی، که به تاشکند ارسال کرد، از متوقف شدن حرکت بیش از 1000 واگون باری تاجیکستان ابراز نگرانی کرده بود.

عاقل عاقلف، نخست‌وزیر تاجیکستان، هم ضمن سخنرانی در همایش آب سازمان ملل متّحد در نیو یورک از دولت ازبکستان برای اجازه حرکت ندادن به قطارهای باری تاجیکستان بشدّت انتقاد کرده بود.

مقامات ازبکستان می‌گویند، که مشکل تعویق در حرکت قطارها یا واگونهای باری تاجیکستان به دلایل فنّی و لاجیستیکی (آمایشی یا حمل و نقلی) پیش آمده است.

در پاسخنامه جانب ازبکستان از جمله آمده است، که حرکت واگونهای تاجیکستان در نتیجه "افزایش چند برابر حمل و نقل و پرباری راههای آهنی" این کشور همسایه "به خاطر انتقال کالاهای غیرنظامی و بشردوستانه (آمریکا و ناتو) به افغانستان" متوقف شده است.

منابع رسمی در تاشکند می‌گویند دلیل دیگر به تأخیر افتادن حرکت قطارهای باری تاجیکستان "مشکلات مربوط به آب و هوا، از جمله توده شدن برف در برخی از قطعات راه آهن ازبکیستان" است، که از حرکت قطارها مانع شده است.

در پی دریافت یادداشت جانب تاجیکستان، دولت ازبکستان شرکت راه آهن این کشور را موظف کرده است، که برای حلّ مشکلات مربوط به ترانزیت کالاهای برای اقتصاد تاجیکستان مهم جدولی تهیه کرده و اجازه گذر آنها را در زودترین فرصت بدهد.

هرچند به گفته سخنگوی وزارت خارجه تاجیکستان، هنوز پاسخ جانب ازبکستان به این وزارتخانه نرسیده است، ولی مقامات ازبکستان می‌گویند، که وزیر خارجه و رئیس جمهور تاجیکستان "در جریان این اطّلاع گذاشته شده‌اند."

Image caption نخست‌وزیر عاقلاو گفت، که دلایل فنّی، که جانب ازبکستان پیش می‌کشد، "بهانه‌ای بیش نیست"

مقامات راه آهن تاجیکستان پیشتر خبر داده بودند، که واگونهای متوقفشده کالاهای مختلف، از جمله موادّ سوخت رئاکتیوی برای هواپیماها، گل‌خاک برای کارخانه آلومینیوم، تجهیزات برای طرح نیروگاه "راغون" و واحدهای کشاورزی، دارو و موادّ دیگر مهم برای اقتصاد این کشور را در بر داشته‌اند.

برخی از مقامات تاجیک دولت ازبکستان را به آن متّهم کرده‌اند، که این کشور می‌خواهد تاجیکستان را در "محاصره اقتصادی" قرار بدهد.

نخست‌وزیر عاقلف در جریان سفرش به نیو-یورک گفته است، که دلایل فنّی داشتن توقف واگونهای باری تاجیکستان "بهانه‌ای بیش نیست." وی افزوده، که راههای آهن ازبکستان از شرایط مناسبی برای عبور و مرور بدون مانع واگونها برخوردارند.

از سخنان آقای عاقلف چنین برمی‌آید، که جانب تاجیکستان را تأخیر در رسیدن موادّ کشاورزی نگران کرده است: "بیش از 70 درصد مردم تاجیکستان به کشاورزی مشغولند و آنها نمی‌توانند در وقتش موادّ سوخت دریافت کنند."

امّا برخی از منابع همچنین با اشاره‌به این که تعدادی از واگونهای تعلیقشده مواد و تجهیزاتی برای طرح نیروگاه "راغون" دارند، معتقدند، که تاشکند می‌خواهد با متوقف کردن این واگونها به تصمیم قاطعانه تاجیکستان به بنیاد این نیروگاه با مشکلافرینی پاسخ بدهد.

این دو کشور از آغاز زمان استقلال خود از شوروی روابط گرمی با هم نداشته‌اند.

ازبکستان مبتکر نظام روادید با تاجیکستان شده و برای جلوگیری از عبور و مرور غیرقانونی در مرزهای خود با این کشور مینهای ضدنفر گذاشته است. در نتیجه ترکش مینهای ضد نفر بیش از 75 تبعه تاجیک کُشته و حدود 90 نفر دیگر زخمی شده‌اند.

تاشکند همچنین انتقال برق و گاز به تاجیکستان را در سالهای پیشین همواره متوقّف کرده و با اجرای طرح نیروگاه "راغون"، که مقامات تاجیک آن را "هیات و ممات دولتداری تاجیکان" خوانده‌اند، بشدّت ابراز مخالفت کرده است.

مقامات ازبک می‌گویند، که این طرح بر وضع محیط زیست و آبیاری مزارع پنبه آنها اثرات جدّی خواهد گذاشت، ولی تاجیکان این ادّعا را بی‌پایه خوانده و می‌گویند، که کشور همسایه "سیاست دشمنانه" در پیش گرفته و "پیشرفت تاجیکستان را نمی‌خواهد."