دیدار رهبران ایران و تاجیکستان

Image caption صاحب‌نظران می‌گویند که تاجیکستان می‌خواهد در همایش آب پشتیبانی ایران را به نمایش گذارد

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، در همایش بین‌المللی آب در دوشنبه،پایتخت تاجیکستان، گفت که مشکل آب حالا به موضوعی بشری تبدیل شده است.

آقای احمدی نژاد، که برای انجام سفری دولتی وارد تاجیکستان شده است، روز چهارشنبه 9 ژوئن ضمن سخنرانی در همایش "آب برای حیات" گفت که مشکل اصلی در زمینه آب استفاده غیر موثر از آن، بخصوص در عرصه کشاورزی، است.

به گفته رئیس جمهوری ایران، در بسیاری از کشورها ضمن انتقال آب به مزارع کشاورزی و یا استفاده از آن مقدار زیادی از آب تلف می‌شود. وی گفت که باید در این عرصه از فنّ آوریهای جدید کار گرفت و آبهای سرگردان را به جریان درستی هدایت کرد.

آقای احمدی‌نژاد همچنین آب را یک نعمت الهی خواند و گفت که صرف نظر از افزایش جمعیت جهان از این نعمت کاسته نخواهد شد. امّا به گفته وی، در زمینه استفاده از آب "بیعدالتی از سوی سرمایه‌داران" به مشاهده می‌رسد.

رئیس جمهوری ایران گفت که در صورت پیش آمدن مسائل زیست محیطی یا کمبود آب می‌توان از انرژیهای هسته‌ای، بادی و خورشیدی کار گرفت و این عرصه را باید تقویت داد.

پس از سخنرانی آقای احمدی نژاد، امامعلی رحمان نیز سخنانی چند ابراز داشت و از شرکت‌کنندگان جلسه خواست که بحث و دعوا را کنار گذارند و از این فرصت برای مطرح کردن مشکلات و پیشنهاد راه حلها استفاده کند.

آقای رحمان گفت که شرکت‌کنندگان همایش بین‌المللی آب باید نظرات و پیشنهادهای خود را با هم در میان گذارند و "احساسات خود را با خود به خانه‌هایشان برند."

این سخنان وی در حالیست که در جلسه روز سه‌شنبه‌ میان وزیر انرژی و صنایع تاجیکستان و معاون اوّل وزیر اقتصاد ازبکستان بحث تیز و تندی صورت گرفته و آنها کشورهای همدیگر را به خصومت نسبت به هم متّهم کرده‌اند.

آقای رحمان با اشاره ‌به اختلافات موجود در منطقه، از تجربه کشورهایی مانند پُرتغال و اسپانیا و ترکیه و سوریه مثال آورده و گفته است که آنها پس از دهها ‌سال اختلاف بر سر آبهای فرامرزی سرانجام توانسته‌اند این مشکلات را تنها از راه مذاکره حل کنند.

وی همچنین پیشنهاد کرده است که نمایندگان پنج کشور آسیای میانه‌ بعد از ظهر جلسه‌ای با نمایندگان این چهار کشور برگزار کنند و از تجربه آنان درس بگیرند.

رئیس جمهوری ایران که برای انجام سفری دولتی وارد تاجیکستان شده است، قبلاً با امامعلی رحمان دیداری یک به یک داشت. معلوم نیست در آن دیدار چه مسائل بررسی شد، ولی منابع رسمی می‌گویند که روابط و همکاریهای دو جانبه در محور این دیدار قرار داشت.

حالا هیئتهای رسمی ایران و تاجیکستان برای ملاقات دوجانبه به بوستانسرای دولتی تاجیکستان در پوغوس، در دره ورزاب، رفته‌اند. انتظار می‌رود در این دیدار هیئتهای دو کشور راههای گسترش همکاریها با همدیگر را بررسی کنند.

آقای احمدی‌نژاد پس از انجام سفر به تاجیکستان برای شرکت در نمایشگاه "اکسپو"ی چین به شانگهای سفر خواهد کرد. برخی رسانه‌ها قبلاً نوشته بودند، که وی احتمالاً در نشست شانگهای در تاشکند نیز شرکت خواهد کرد، ولی سفیر ایران این خبر را رد کرد.

سفر رئیس جمهوری ایران به تاجیکستان در حالی انجام می‌شود که قطعنامه‌ای در مورد اعمال تحریمهای تازه علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد به رأی گذاشته شده است. هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا، گفته است که مجازاتهای مندرج در این قطعنامه مهمّترین تحریمها علیه ایران خواهد بود.

با توجّه به این، برخی صاحب‌نظران سفر آقای احمدی‌نژاد به چین را تلاشی برای کسب پشتیبانی این ابرقدرت آسیایی دانسته‌اند. چین و روسیه بارها از ایران حمایت کرده‌اند.

از سوی دیگر، به گفته ناظران تاجیکستان نیز به شرکت آقای احمدی‌نژاد در همایش بین‌المللی آب سخت علاقه داشته، چون وی تنها رهبریست که با شرکت در این همایش سطح آن را بالاتر برده است.

تاجیکستان این همایش را در عین شدّت گرفتن اختلافاتش بر سر ذخایر آب و انرژی با کشور همسایه ازبکستان برگزار می‌کند - کشوری، که با طرحهای انرژی آبی تاجیکستان بشدّت ابراز مخالفت کرده و آنها را برای خود زیانبار توصیف می‌کند.

امّا مقامات تاجیک این ادّعا را تکذیب کرده و معتقد‌ند که این کشور همسایه پیوسته با بهانه‌های مختلف می‌خواهد از پیشرفت تاجیکستان مانع شود.

صاحب‌نظران می‌گویند تاجیکستان که قبلاً روسیه را شریک استراتژیک خود می‌دانست و در بنیاد نیروگاه "راغون"، بزرگترین طرح انرژی خود، به حمایت آن کشور امید بسته بود، در سالهای اخیر حمایت مسکو را نیز از دست داده است.

هم اکنون به نظر می‌رسد که با کشیدن پای ایران در میانه ‌تاجیکستان می‌خواهد به همسایه قدرتمنش اطمینان دهد که به هیچ وجه زیر بار فشارهای تاشکند نخواهد رفت.

مطالب مرتبط