“تاجیکستان هنوز بی‌ثبات است”

Image caption تصویری از مجله فورین پولیسی، که تاجیکستان را در فهرست کشورهای بی‌ثبات منعکس می‌کند.

نشریه فارین پالیسی (Foreign Policy) و سازمان اجتماعی “صندوق صلح” تاجیکستان را در رده 38 در میان کشورهای بی‌ثبات جهان قرار داده است.

این در حالیست که بر اساس بهاگذاری این مجلّه در سال 2009، تاجیکستان جایگاه 37 را به خود اختصاص داده بود.

این نشریه معتبر آمریکایی و سازمان اجتماعی “صندوق صلح”، در چارچوب طرح موسوم به "کارت پستال از جهنّم" (Post card From Hell) فهرست 60 کشور بی‌ثبات در جهان را معرفی کرده است.

توضیح وضعیت هر یکی از این کشورها با تصویری از کشور همراه است. در توضیح زیر عکس تاجیکستان، می‌خوانیم: "به دلیل کمبود کار و فقر در تاجیکستان تعداد بی‌شماری از جوانان تاجیک در سالهای اخیر به خارج از کشور، به خصوص روسیه و قزاقستان برای جستجوی کار رفته‌اند."

این توضیحات می‌فزاید: "زنان و دخترانی که در کشور باقی می‌مانند، تلاش می‌کنند از راه کشاورزی معاش خود را بیابند." تصویر تاجیکستان در این فهرست توسط دخترکی روستایی معرّفی می‌شود که در زمین پنبه از بالای جویبار در حال جهیدن است.

ردّه بندی 60 کشور بی‌ثبات بر اساس بیش از 10 معیار، از جمله روندهای دموگرافی (جمعیت شناسی)، نابرابریهای اقتصادی در داخل کشورها، قانون‌شکنی توسط مأموران دولتی، وضع آزادی بیان و موازین حقوق بشر صورت گرفته است.

در این گزارش سه کشور بالتیک از جمله لیتوانی، استونی و لتونی باثبات ترین کشورها خوانده شده و سومالی بی‌ثبات ترین کشور جهان عنوان شده است.

در سال جاری ازبکستان، از کشورهای همسایه تاجیکستان، در این گزارش در رده 35، قرار گرفته است.

هر چند فهرست مذکور تازه منتشر شده است، امّا مسلما این فهرست قبل از حوادث اخیر در قرقیزستان تهیه شده است، زیرا این کشور در فهرست در مکان 42 قرار دارد.

موقعیّتهای بهترین را در این ردّبندی از میان 177 کشورهای جهان ایالات متّحده آمریکا، کانادا و استرالیا به خود اختصاص داده‌اند.

با وجود آن که در فهرست گزارش مشابه این مجلّه در سال گذشته تاجیکستان در رده 37 قرار داشت و در گزارش جدید یک رده پایین تر رفته است، بسیاری از کارشناسان بر آن عقیده‌اند که بهبودی ثبات در تاجیکستان بیشتر به بهبودی وضع اقتصادی آن بستگی دارد.

در سال 2006 مجلّه “Foreign Policy” و سازمان اجتماعی “صندوق صلح”، تاجیکستان را در رده 42 قرار داده بود که در جایی 38 قرار گرفتن آن در سال جاری بیانگر وارد شدن اخلال به ثبات در کشور بوده است.

وفا نیتبیکف، کارشناس سیاسی در تاجیکستان معتقد است که مسئولان مجلّه “Foreign Policy” و سازمان اجتماعی “صندوق صلح” این فهرست را بر اساس تحقیقات کارشناسان سیاسی و ارزیابیهای کارشناسان و سیاستمداران روسیه و برخی از کشورهای اروپایی تأسیس داده‌اند.

وی افزود: “پخش گزارشهای سیاسی در رسانه‌های خبری داخلی کشورمان نیز در تصمیم مجلّه تأثیر رسانید. تنها اظهار نظر اخیر ولاديمير ژیرینوفسکی، یکی از سیاستمداران روسیه در باره وضع سیاسی و اقتصادی تاجیکستان کافی است، که تصویر کشورمان در نظر اروپایان و سایر کشورهای جهان منفی منعکس شود.”

آقای نیتبیکاو می‌گوید که بسیاری از کشورهای جهان برای بالا بردن تصویر کشور‌هایشان در عرصه بین‌المللی و در نتیجه کسب موقعیّت خوبی در فهرست گزارشهای سازمانهای بین‌المللی سرمایه هنگفتی را مصرف می‌کنند.

کارشناسان می‌گویند دولت تاجیکستان برای دستیابی به بالا بردن اعتبار این کشور در عرصه جهانی باید اقدامات زیادی انجام دهد.

گزارش مجلّه “foreign policy” و سازمان اجتماعی “صندوق صلح” در حالی منتشر می‌شود که قرار است در اواخر ماه جاری در تاجیکستان از 13-مین سالگر “وحدت” تجلیل شود.

همه‌ساله در این محافل بزرگداشت مقامات تاجیکستان در سطوح مختلف در جلسات و گردهمایها، استقرار صلح و ثبات را پس از جنگ داخلی در این کشور از دستاوردهای مهم سیاسی کشور تلقّی می‌کنند و به جامعه جهانی پیشنهاد دارند، که از این تجارب این روند استفاده کنند.