نگرانی از سیستم آموزشی مدارس مذهبی سنتی اسرائیل

یهودی های حاردی

یهودیان بنیادگرای تندروی بیت المقدس، یا همان یهودی های حاردی، ده درصد جمعیت اسرائیل را تشکیل می دهند و نحوه آموزش کودکان آنها بر مطالعه تورات مبتنی است و در طول هزاران سال تغییر بسیار اندکی کرده است.

ولی حالا گروهی از اسرائیلی های سکولار می خواهند این یهودیان سنتی – یا همان حاردی ها – را وادار کنند نظام آموزشی خود را مدرن کنند و دروس عادی نظیر ریاضیات، علوم و زبان انگلیسی را هم در برنامه درسی خود بگنجانند.

آنها می گویند دلیل این کار این است که هزاران دانش آموز حاردی قادر و یا مایل نیستند در حیات جامعه اسرائیل مشارکت داشته باشند و از لحاظ اقتصادی مشکلات روز افزونی ایجاد می کنند.

اخیرا بیش از صدهزار مرد شدیدا مذهبی در محله های یهودیان بنیادگرای تندروی بیت المقدس و تل آویو تظاهرات کردند.

در این مراسم مردانی با لباس های سنتی سیاه و کلاه های مخصوص یهودیان اشکنازی (یهودیان ساکن اروپای شرقی و اتحاد شوروی سابق) شرکت داشتند. آنها خواهان حق آموزش جداگانه فرزندانشان از سایر اسرائیلی ها – حتی از دیگر یهودیان – بودند.

این روزها آموزش به کانون تنش های زیادی میان اسرائیلی های سنتی- مذهبی و سکولار بدل شده است.

چند روز پیش به طور استثنایی اجازه یافتم سری به دنیای سنتی و بسته آموزش مذهبی در اسرائیل بزنم.

"کول هاتورا یشیوا" یا همان مدرسه علوم دینی بیت المقدس یکی از معتبرترین موسسات برای آموزش نوجوانان پسر سنتی- مذهبی است.

در یک کلاس بسیار بزرگ صدها پسر جوان در گروه های دو سه نفری و با سر و صدای زیاد مشغول بحث بودند.

این نوجوانان همگی شلوارهای سیاه و پیراهن های سفید پوشیده بودند و "کیپا" های مخملی به سر داشتند و با شور و حرارت زیادی مشغول بحث بودند. ولی موضوع بحثشان سیاست، تاریخ و یا مباحث جامعه شناسی نبود، بلکه در مورد تلمود و تورات صحبت می کردند.

Image caption دانش آموزان مدارس علوم دینی هارِدی زندگی شان را وقف مطالعات توراتی می کنند

حدود ده درصد اسرائیلی ها، یهودیان بنیادگرای تندرو (حاردی) هستند، رقمی که رو به افزایش است و این افزایش تا حدی به این دلیل است که آنها خانواده های پر جمعیتی دارند. یکی از معلمان این مدرسه علوم دینی خاخام یشزکل کورن است.

او خودش سیزده فرزند دارد که همگی روش زندگی سنتی- مذهبی او را دنبال می کنند. این خاخام قبول دارد که بیشتر شاگردان او هیچگاه در "کلیت" جامعه اسرائیل کار و مشارکت نخواهند کرد و در عوض زندگی خود را وقف مطالعات دینی خواهند کرد.

او می گوید: "ما سعی می کنیم رسومی که نسل های متمادی، و درطول صدها و حتی هزاران سال برقرار بوده اند را حفظ کنیم. درست مثل خواندن تلمود، که نوعی تفسیر تورات است. ما موفقیت [این روش] را می بینیم و نمی خواهیم هیچ چیزی را در آن تغییر دهیم."

تنها در فاصله کمی از بیت المقدس، کالج مدرن هرتزلیا قرار دارد که گویی از نظر سبک و سنت هزاران سال با مدارس دینی فاصله دارد.

یک دانشگاه مختلط برای دختران و پسرانی که لباس های عادی بر تن دارند و با هم درس می خوانند.

زمی کوبالکین آموزش های حاردی را دنبال کرد، ولی به هیچ وجه نتوانست خود را با محیط خارج از آن فضا تطبیق دهد.

او می گوید: "من تا سن بیست و سه سالگی دروس پایه را شروع نکرده بودم."

او حالا به سیستم آموزشی عادی پیوسته و در دانشگاه هرتزلیا دانشجوی رشته حقوق است، ولی خانواده مذهبی- سنتی او در بیت المقدس او را به خاطر این کار طرد کرده است.

بیشتر اسرائیلی ها هنوز در محیطی مختلط و سکولار درس می خوانند. آنها از لپ تاپ استفاده می کنند و رشته ها و موضوعات مختلف و مدرنی را می آموزند.

ولی به گفته پروفسور آمنون روبنشتاین، تعداد فزاینده دانش آموزان مذهبی- سنتی که با کمک مالی دولت تحصیل می کنند مشکلاتی برای پویایی سیستم ایجاد می کند که باید به آنها پرداخته شود.

پروفسور روبنشتاین قبلا وزیر آموزش بوده و در حال حاضر در دانشگاه هرتزلیا تدریس می کند.

او یکی از بانیان طوماری بود که از دیوان عالی اسرائیل می خواست مدارس مذهبی- سنتی را وادار کند برخی دروس پایه سکولار را هم در برنامه درسی خود بگنجانند.

او می گوید: "اگر به آنها ریاضیات، انگلیسی و یا کامپیوتر یاد ندهید، نمی توانند در جامعه اسرائیل ادغام شوند."

Image caption اکثر اسرائیلی ها در مدارس مختلط درس می خوانند و برنامه درسی سکولاری دارند

او اضافه می کند: "تعداد رو به افزایش حاردی ها – که هیچ چیز در مورد جهان خارج نمی دانند – برای کلیت جامعه مشکلات اقتصادی زیادی ایجاد می کند."

برخی مدارس دینی که سختگیری کمتری دارند، حالا دروسی از برنامه درسی عادی را هم در برنامه خود گنجانده اند. ولی درس خواندن در زیر عکس های خاخام های معروف و خواندن بخش هایی از تورات باعث می شود بخش اعظم دروس آنها هنوز مطالعات دینی باشد.

بحث میان اسرائیلی های سنتی و سکولار در مورد آموزش بسیار پر حرارت است.

با اینکه تغییراتی در مواضع آنها ایجاد شده، اما دو طرف هنوز فاصله زیادی با هم دارند.

مطالب مرتبط