داشتن ریش برای مردان مسلمان الزامی است؟

ریش
Image caption سوال این‌جاست که آیا ریش گذاشتن طبق شریعت اسلامی اجباری ‌است؟

پیکارجویان حزب الاسلام سومالی این هفته به مردان در موگادیشو دستور دادند که ریش بگذارند و سبیل‌هایشان را مرتب نگه ‌دارند.

یک پیکارجوی حزب الاسلام با اعلام این دستور می‌گوید: " هرکس که از این قانون تخطی کند مجازات خواهد شد."

اما سوال این‌جاست که آیا ریش گذاشتن طبق شریعت اسلامی اجباری ‌است؟

پروفسور محمد عبدالحلیم از مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن می‌گوید همه پژوهشگرهای مسلمان چنین نظری ندارند.

اکثر پژوهشگرهای اسلامی داشتن ریش را الزامی نمی دانند و ریش خود را می تراشند.

آنچه مسلمانان در باره نظر پیغمبر اسلام در مورد موی صورت می‌دانند چیزی نیست که در قرآن آمده باشد بلکه بر گرفته از احادیث مرتبط با حضرت محمد است.

یکی از این احادیث که قرن‌ها پیش توسط صحیح بخاری روایت شده می‌گوید:" موی شارب (سبیل)‌را کوتاه نگاه دارید و ریش‌هایتان را بلند کنید."

باور عمومی بر این است که حضرت محمد ریش خود را بلند نگاه می‌داشته و مسلمانان پایبند که ریش خود را بلند نگه می‌دارند بر این نکته پافشاری می‌کنند که آنها با تاسی به اعمال پیامبرشان این کار را انجام می‌دهند.

سوال این‌جاست که آیا این امر می‌تواند تبدیل به اجبار قانونی شود؟

Image caption شیعیان عموما ترجیح می‌دهند که ریش‌هایشان را کوتاه نگاه دارند

آقای عبدالحلیم و بسیاری از پژوهشگران اسلامی می‌گویند داشتن ریش، بیشتر یک توصیه بوده تا یک دستور.

طالبان تا سال ۲۰۰۱ که در افغانستان در قدرت بودند و نیز اسلام‌گرایان سومالی، جزء آن اقلیت کوچکی از دنیای اسلام هستند که بر اجرای بی چون و چرای این حکم اصرار داشته و کسانی را که از آن تخطی کنند، تهدید به مجازات می‌کنند.

آقای عبدالحلیم که مسلمانی پایبند محسوب می شود می گوید هر مسلمان پایبندی باید بدون ترس از مجازات، در انتخاب نحوه عمل به دستورات اسلامی آزاد باشد.

امام عبدالجلیل ساجد از مرکز اسلامی برایتون بریتانیا نیز با این تعبیر هم‌رای است.

"به عقیده من این مسئله شبیه مسئله حجاب زن‌هاست. ریش گذاشتن مانند نماز یا روزه از اصول دین اسلام نیست."

با این وجود، مکاتبی نظیر حنفی، ‌مالکی، حنبلی و شافعی در شرع اسلام وجود دارند که علاوه بر بسیار موارد دیگر، ‌بلند کردن ریش را تشویق می‌کنند.

در مقابل، پیروان مذهب شیعه عموما ترجیح می‌دهند که ریش‌هایشان را کوتاه و مرتب نگه دارند.

اکثر اندیشمندان اسلامی و نیز مقامات مذهبی، خواه شیعه و خواه سنی ریش گذاشتن را با تاسی به پیامبر تشویق می‌کنند.

امام عبدالجلیل می‌گوید: "‌البته مصر، اردن و ترکیه در این مورد استثنا هستند. در این کشورها اندیشمندانی می‌یابید که ریش ندارند."

او توضیح می‌دهد: "ریش نداشتن به نشانه مدرن بودن تبدیل شده است. در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ بیشتر مسلمانان ریش خود را می زدند، اما امروزه اکثر بنیادگرایان اسلامی از تعالیم پیامبر به صورت تمام و کمال و بدون نقصان پیروی می‌کنند."

او می گوید، در حدیث منسوب به پیامبر آمده است که "چگونه ریش خود را مرتب کنید و آنرا زیبا نگاه دارید."

مطالب مرتبط