جنگ عراق و بریتانیا؛ تحقیقات ادامه می‌یابد

جنگ عراق
Image caption چندین شاهد از بی برنامگی تاسف بار مدیریت بوش در عراق پس از صدام حسین سخن گفته اند

آنها بازگشته اند، چهار شوالیه و یک بارونس. در واقع آنها هیچگاه موضوع را رها نکرده بودند.

در اوج توجه مردم به انتخاباتی که منجر به ترک دولت حزب کارگر از سوی آخرین بازماندگان گروهی شد که بریتانیا را وارد جنگ عراق کرد.

اعضای گروه تحقیق چیلکات در مورد جنگ عراق در این زمان برای بررسی و یافتن شواهد بیشتر به فرانسه و آمریکا سفر کردند. نتیجه زحمات آن ها تصویری دقیق از آنچه اتفاق افتاده است، بدست می دهد.

برای افرادی که جزو گروه چیلکات نیستند، خاطرات بعضی از شهود مبهم به نظر می رسد؛ اما شهادت بعضی از شهود هنوز تاثیر گذار است.

شهادت تونی بلر هم مثل رنگ پوستش، که بعد از خروج از دفتر نخست وزیری برنزه شده است، توجه برانگیز بود.

او بدون هیچ پشیمانی در مورد تصمیمش، فقط کمی در مورد طبیعت خشونت آمیز جنگ ابراز ناراحتی کرد و به مدت شش ساعت به توجیه اینکه چرا پس از ۱۱ سپتامبر دیگر نمی شد جلودار صدام و سلاحهای کشتار جمعی اش شد، و به لزوم خلع سلاح و برخورد با او پرداخت.

سر دیوید منینگ، مشاور سیاست خارجی تونی بلر، به هیات تحقیق گفت یازده ماه قبل از شروع جنگ، نخست وزیر اسبق بریتانیا به جورج بوش اطمینان داده بود که چنانچه اقدامات سازمان ملل به شکست بیانجامد، بریتانیا آماده است تا در تغییر رژیم عراق مشارکت کند.

براون هم انکار می کند

Image caption تونی بلر در کمیته تحقیق، فقط کمی در مورد طبیعت خشونت آمیز جنگ ابراز ناراحتی کرد

پس از تونی بلر، نوبت به یکی دیگر از اعضای شاخص و قدرتمند حزب کارگر رسید که اکنون بیشتر ترجیح می دهد از اجتماعات دوری کند.

گوردون براون در مورد جنگی که مورد حمایت او بود و به عنوان وزیر دارایی به تامین منابع مالی آن کمک کرده بود با ظرافت و زیرکی، توجیه متفاوتی ارائه داد.

او گفت پس از پایان جنگ سرد، جهان قادر به تحمل تروریست ها یا دولت هایی که از قوانین بین المللی تخطی می کردند، نبود.

آقای براون با انتقادات دنباله داری نسبت به زمان حضورش در دولت مواجه شد. اگرچه او در ابتدا، منکر در تنگنا قرار دادن نیروهای انگلیسی از نظر تجهیزات بود، اما نهایتا هنگام شهادت در برابر هیات تحقیق، به طرز شرم آوری مجبور شد به اشتباهش اعتراف کند.

هدف این تحقیق، روشن شدن دلیل ورود بریتانیا به جنگ عراق و یافتن پاسخی برای این سوال غامض است که آیا سربازانی که در این جنگ کشته شدند در جنگی قانونی شرکت کرده بودند یا غیر قانونی.

دو تن از مشاوران ارشد وقت وزارت خارجه، که یکی از آنها به دلیل معذورات اخلاقی استعفا کرد، معتقدند که این جنگ قانونی نبوده و عقیده شان را در این مورد در سال ۲۰۰۲ مطرح کرده اند.

لرد گلداسمیت، مشاور عالی حقوقی سابق دولت بریتانیا نهایتا نظرش را تغییر داد و موافقت خود را اعلام کرد اما او شدیدا اصرار دارد که این تغییر نظر، تحت فشارهای سیاسی نبوده است.

دامنه این تحقیق، از شروع جنگ تا سالهای پس از آن را در بر می گیرد و در این بین حقایق به یاد ماندنی و بعضا تاسف باری در این زمینه روشن شده است.

کلگ هم در معرض توجه قرار می گیرد

چندین شاهد از بی برنامگی تاسف بار مدیریت بوش در عراق پس از صدام حسین سخن گفته اند.

بعضی در ارتش اظهار کرده اند که در عین اینکه باید با خشونت افسار گسیخته مقابله می شد، باید به عراقیها هم به عنوان مثال در برداشت محصول گوجه فرنگی کمک می شد.

یک دیپلمات انگلیسی هم تعریف می کند که چگونه از سرویس یاهو و کامپیوتری که از آمریکاییها قرض کرده بود به عنوان تنها وسیله ارتباطی با لندن استفاده می کرد.

اما اینها مربوط به گذشته است؛ اکنون صحنه برای شهود جدید آماده می شود و نقش مردی که در آغاز جنگ حتی نماینده پارلمان هم نبود در این میان تعیین کننده است.

نیک گلک، معاون نخست وزیر بریتانیا، گوردون براون، نخست وزیر پیشین را متهم کرده که با محرمانه نگه داشتن مدارک مهم، در تحقیقات مانع ایجاد کرده و بر حقایق سرپوش گذاشته است.

معاون نخست وزیر بریتانیا معتقد است که باید مدارک موجود منتشر شود و تاکید می کند که تحقیقات چیلکات باید کاملا شفاف باشد.

ناظران، در این خصوص، منتظر اقدام بخشی از دولت هستند که انتشار این مدارک را بر عهده دارد و زیر نظر آقای کلگ کار می کند.

تیم تحقیقات دهها هزار مدرک را در این خصوص مطالعه کرده اند؛ اما آنچه که از طریق وبسایتشان در دسترس عموم قرار دارد تنها ۳۳ مدرک است.

مطالب مرتبط