چاوز می‌خواهد فیدل کاسترو شود

هوگو چاوز، رئیس جمهور ونزوئلا

هوگو چاوز، رئیس جمهور ونزوئلا ادعا می‌کند که "کاپیتالیسم در حال نابود کردن جهان است" و از این رو تمایل دارد محرک جدیدی را در انقلاب سوسیالیستی و ضد امپریالیستی خود ایجاد کند.

رئیس جمهوری ونزوئلا در مصاحبه‌ با برنامه "هاردتاک" بی بی سی در کاخ ریاست جمهوری میرافلورز در کاراکاس، سیاست‌های اقتصادی غیر مسئولانه ایالت متحده را مسبب رکود اقتصادی رو به افزایش ونزوئلا دانست.

او هم‌چنین از باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا به دلیل ارسال "علامت‌های بسیار منفی" به آمریکای لاتین اظهار ناامیدی کرد.

آقای چاوز گفت: "آمریکایی‌ها در کلمبیا در حال ساخت هفت پایگاه نظامی هستند، این یکی از همان علامتهای بسیار منفی ا‌ست که آقای اوباما پس از انتخابش ارسال کرد. جورج بوش تصمیم داشت که ناوگان چهارم ایالات متحده را در آمریکای لاتین مجددا فعال کند، در مقابل، آقای اوباما به جای تعلیق یا لغو ماموریت ناوگان چهارم، هفت پایگاه نظامی در خاک کلمبیا احداث می کند. برای چه؟ آیا می خواهد برای حکمرانی بر قاره آمریکای جنوبی وارد جنگ شود؟"

کلمبیا به منظور مبارزه با شورشیان و قاچاق مواد مخدر قراردادی امضا کرده که به موجب آن به ارتش ایالات متحده اجازه دسترسی به هفت پایگاه نظامی خود را می‌دهد. این قرارداد موجب حساس شدن بعضی از همسایگان کلمبیا از جمله ونزوئلا شده است، کشوری که نسبت به افزایش حضور ارتش ایالات متحده (در منطقه) معترض است.

آقای چاوز گفت: " آرزوی من این است که آقای اوباما بر اداره ایالات متحده تمرکز کرده و ادعاهای امپریالیستی کشورش را فراموش کند."

آقای چاور در حالی که در گفته‌هایش اثری از تکرار توهین‌هایی نظیر "الاغ"، "شرور" و "تروریست" که او نسبت به جورج بوش روا می‌داشت، دیده نمی‌شد، خاطر نشان ساخت که حتی دست دادن او و آقای اوباما به عنوان عالی‌ترین مقامات دو کشور در نشست سال گذشته سران قاره آمریکا نیزتفاوت‌ها و مشکلات بنیادی را حل نکرده است.

فرش قرمز

رئیس جمهور ۵۵ ساله ونزوئلا به ندرت به رسانه‌های غربی مجال مصاحبه‌های طولانی را داده است. این مصاحبه نیز به بهانه مراسم نخستین اکران فیلم مستند جدید اولیور استون با نام "جنوب مرز"، کارگردان برنده جایزه اسکار در کاراکاس ترتیب داده شد.

Image caption هوگو چاوز در فیلم "جنوب مرز" الیور استون نقشی کلیدی دارد

فیلم "جنوب مرز" تمایل به تصویر کشیدن آمریکای لاتینی دارد که به وسیله رادیکالیسم چپ‌گرا در حال دگرگونی است. رهبران برزیل، آرژانتین، بولیوی و اکوادور در این فیلم نقش‌هایی کوتاه و گذرا دارند، اما اولیور استون نقش اول را به آقای چاوز داده است.

کارگردان و رئیس جمهور با یک خودروی لیموزین مشترک وارد تئاتر ملی کاراکاس شدند، جایی که مراسم "فرش قرمز" برای اولین اکران فیلم جدید ترتیب داده شده بود.

الیور استون در این مراسم در حالی که به چاوز که در کنارش قرار داشت، اشاره می‌کرد، گفت: "چیزی که در ده سال گذشته در ونزوئلا اتفاق افتاده حیرت‌آور است. معرفی این مرد و جنبش او به مردم آمریکا حداقل کاری است که می‌توانم بکنم."

هنوز مشخص نیست آیا بسیاری از ونزوئلایی‌ها خواهند توانست این فیلم را ببینند یا نه.

مراسم افتتاحیه پر بود از بزرگان حزب سوسیالیست و فعالانی که با دیدن رئیس جمهور ونزوئلا از شدت شوق فریاد می‌کشیدند، رئیس جمهوری که بوش را گوشمالی داده بود، ‌یک کودتا را در سال ۲۰۰۲ خنثی کرده و بر آن بود که ردای "کاستروی قرن بیست ویکم" را بر دوش بگذارد.

اما حمایت یک فیلمساز آمریکایی هر قدر هم که باشد نمی‌تواند یک حقیقت ساده را تحت‌الشعاع قرار دهد؛ حمایت توده‌ مردم از سوسیالیسم بولیواری آقای چاوز (‌که الهام گرفته از نام سیمون بولیوار؛ آزادیخواه مشهور آمریکای لاتین قرن نوزدهم است) به شدت به علت ادامه بحران اقتصادی به چالش کشیده می‌شود.

ونزوئلا دارای بزرگ‌ترین منابع نفتی خارج از خاورمیانه است و بیش از ده درصد نفت وارداتی ایالات متحده را تامین می‌کند اما اقتصاد این کشور در دوسال گذشته بسیار ناکاراتر از اقتصاد سایر کشورهای آمریکای لاتین بوده است.

تورم در این کشور به ۳۰ درصد رسیده و به نظر هنوز رو به افزایش است. واحد پول ونزوئلا ارزش خود را از دست داده و در بازار سیاه صرافان کاراکاس، در حال کم بهاتر شدن است.

"جاده‌ای به جهنم"

در اطراف پایتخت، پیداکردن کار دشوار است و حزب سوسیالیست آقای چاوز در حالی که تنها سه ماه به انتخابات سراسری مانده، بسیار شکننده به نظر می‌رسد.

چاوز در مصاحبه‌اش با برنامه "هارد تاک" گناه مشکل اقتصادی کشورش را به گردن رفتارسلطه‌جو و کاپیتالیستی آمریکا انداخت، رفتاری که به گفته ‌او دنیا را در "جاده‌ای به سوی جهنم" قرار داده است.

آقای چاوز افزود: "شما در انگلستان و اروپا باید این را بدانید، شما بیشتر از ما دچار مشکلات هستید."

او برای اثبات ادعایش به آمارهای اقتصادی اشاره کرد که بر مبنای آنها یازده سال سوسیالیسم، فاصله اقلیت بسیار ثروتمند و اکثریت فقیر ونزوئلا را کم کرده است.

او گفت که میزان بیکاری نصف شده و فقر مطلق از ۲۵ درصد به ۵ درصد کاهش پیدا کرده است.

منتقدان داخلی برنامه ملی ‌سازی آقای چاوز که بخش‌های نفت،‌نیرو و کشاورزی را به دامان دیوان‌سالاری گسترده دولتی انداخته، او را به ایجاد یک "بورژوازی بولیواری" از مقامات و دوستان فاسدش متهم می‌کنند.

با این وجود، آقای چاوز تاکید می‌کند که می‌خواهد در برنامه سوسیالیستی‌اش باز هم پیش رود.

اکنون موسسات تحت تملک بخش خصوصی پشت سر هم مصادره و توقیف قرار می شوند. یک نمونه جنجال‌برانگیز آن، مصادره سوپرمارکت‌های زنجیره‌ای فرانسوی "اگزیتو" بعد از متهم کردن آن به گران‌فروشی و حساب‌سازی مالی است.

Image caption بادوئل نقطه اتکایی برای اپوزیسیون ونزوئلا شده است

آقای چاوز گفت: ‌"یازده سال پیش من کاملا ساده و زود باور بودم، حتی اعتقاد داشتم راه سومی نیز وجود دارد. فکر می‌کردم می‌توان به کاپیتالیسم چهره‌ای انسانی داد ولی اشتباه می‌کردم. تنها راه نجات جهان، سوسیالیسم است، اما سوسیالیسمی‌که از یک دموکراسی نشات می‌گیرد. این جا دیکتاتوری وجود ندارد."

واکنش‌های عصبی

هنگامی که آقای چاوز با سوالاتی در زمینه میزان پایبندی دولتش به استقلال دادگستری، آزادی مطبوعات و حقوق مخالفان سیاسی مواجه شد، به وضوح برافروخته شد.

از او در مورد زندانی کردن رائول بادوئل، وزیر دفاع پیشین این کشور و یکی از جدی‌ترین منتقدانش‌، و اتهامات علیه اوسوالدو آلوارز پاز، کاندیدای سابق مخالفان در انتخابات ریاست جمهوری سوال شد.

رئیس جمهور ونزوئلا در پاسخ گفت: "شما نمی‌دانید چه می‌گویید، جالب است که بی بی سی در لندن از فساد اقتصادی حمایت می‌کند. از شما سوء استفاده شده، شما واقعا نمی‌دانید چه می‌گویید."

با اوج گیری تنش در کاخ ریاست جمهوری، الیور استون که در گوشه‌ای نشسته بود و این گفتگوها را می‌شنید به همراه یکی از مشاوران ریاست جمهوری و یکی از دختران رئیس جمهور با دو دست به او اشاره کرد؛ پیامی خاموش که به او می‌گفت" آرام باش!".

ونزوئلایی‌ها به دیدن رئیس جمهوری عصبانی عادت دارند. هفته گذشته او به تلویزیون رفت تا خشم خود را بر سر یک قاضی که حکم آزادی یک تاجر ثروتمند آن هم پس از ۳ سال زندان بدون محاکمه داده بود، خالی کند.

آقای چاوز، قاضی ماریا آفیونا را به داشتن رفتاری بدتر از یک آدمکش متهم کرد و تقاضا کرد که او را به حبسی ۳۰ ساله بفرستند. قاضی آفیونا اکنون در زندان با اتهام فساد روبرو است.

"محور اتحاد"

آن چه دولت‌های غربی را نگران می‌کند، اقدامات هوگو چاوز در کشور نیست، بلکه تصمیم او برای ایجاد "محور اتحاد" با کشورهایی است که در کنار او در جبهه مقابل امپریالیسم غربی و آمریکایی قرار دارند.

او از رهبران چین، روسیه، سوریه و بلاروس و نیز محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور ایران به عنوان "دوستانی خوب" یاد می‌کند.

در سه سال گذشته تهران و کاراکاس همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی خود را تقویت کرده ‌و روابط تجاری‌ خود را تعمیق کرده اند. آقای چاوز واکنشی خشمگینانه نسبت به آخرین دور تحریم‌های سازمان ملل به تهران داشته است.

او گفت: "ونزوئلا کشوری آزاد است و ما تهدید هیچ کس را نمی‌پذیریم. قبول نخواهیم کرد که به ما بگویند با ایران چه کنیم. ما نمی‌پذیریم که مستعمره کسی باشیم."

با این وجود او با قاطعیت ادعاهای مکرر ایالات متحده مبنی بر تامین اورانیوم ایران بوسیله ونزوئلا را رد کرد.

ناامیدی او از باراک اوباما به شخصی‌ترین شکل بیان شد.

او گفت: "من دست اوباما را فشردم و گفتم که می‌خواهم دوست تو باشم. دست من هنوز برای دوستی به سوی تو دراز است. من با اوباما دشمنی ندارم اما دیدن سلطه امپریالیسم در واشنگتن کار سختی نیست. تنها کسانی آن را نمی بینند که مانند کبک سر در برف فرو کرده و نمی خواهند ببینند."

رئیس جمهور ونزوئلا مکالمه‌ای با رئیس جمهور پیشین دموکرات در کاخ سفید داشته است، خاطره آن مکالمه ظاهرا ناامیدی او از اوباما را شدت بخشیده است.

او می گوید: "من در مقابل باراک اوباما به هیلاری کلینتون گفتم که آرزویم این بود که رابطه ما با رئیس جمهور ایالات متحده به خوبی وقتی بود که شوهر شما بر سر قدرت بود."

هوگو چاوز از بیان این که آیا میل دارد برای یک دوره دیگر ریاست جمهوری در انتخابات سال ۲۰۱۲ شرکت کند، طفره رفت. اگر چه اقدام او برای لغو محدودیت دوره‌ای شرکت در انتخابات در رفراندمی سخت، تقریبا شکی در این که او دوباره در انتخابات شرکت خواهد کرد، باقی نمی‌گذارد.

چاوز می‌گوید: "فیدل کاسترو تمام عمرش را پای انقلابش گذاشت، من هر چه از عمرم باقی باشد را وقف انقلاب مسالمت آمیز دموکراتیک ونزوئلا خواهم کرد."

مطالب مرتبط