به روز شده:  15:07 گرينويچ - جمعه 09 ژوئيه 2010 - 18 تیر 1389

اروپا

قوانین مربوط به پوشش اسلامی در کشورهای اروپایی

کشورهای اروپایی با مسأله حجاب اسلامی – در شکل های مختلف آن از برقع که کل بدن را می پوشاند گرفته، تا نقاب که همه صورت بجز چشم ها را می پوشاند – درگیر بوده اند. بحث در مورد این مسأله موضوعاتی از قبیل آزادی مذهبی، برابری زنان، سنت های سکولار و حتی ترس از تروریسم را در بر می گیرد.

فرانسه

زن مسلمان  در فرانسه

داشتن پوشش اسلامی در دانشگاه های فرانسه آزاد است ولی در مدارس چنین نیست

فرانسه در نظر دارد با گذراندن قانونی، استفاده بانوان از نوعی حجاب اسلامی را که تمام صورت را می پوشاند در اماکن عمومی ممنوع کند. کابینه نیکولا سارکوزی، رئیس جمهور فرانسه، طی مصوبه ای استفاده از پوششی را که صورت را هم بپوشاند در اماکن عمومی ممنوع کرده، و این مصوبه حالا باید به تصویب مجلس نمایندگان هم برسد.

پارلمان فرانسه پیش از این در قطعنامه ای غیر الزام آور استفاده از حجاب اسلامی که صورت را بپوشاند را محکوم کرده بود و آن را "توهین به ارزش های ملی متانت و برابری" دانسته بود. آقای سارکوزی هم گفته است که حجاب ظلم به زنان است و در فرانسه "از آن استقبال نمی شود".

پیشتر یک کمیسیون پارلمانی فرانسه پیشنهاد کرده بود حجاب در ساختمان های عمومی – مثل بیمارستان ها و مدارس – و در وسایل حمل و نقل عمومی ممنوع گردد.

شورای دولتی – که عالی ترین مرجع اداری در فرانسه است – هشدار داد که چنین قانونی ممکن است با قانون اساسی مغایرت داشته باشد و ضمنا قوانین حقوق بشر اروپایی را هم زیر پا بگذارد. با این وجود، این شورا اضافه کرد که ممنوعیت حجاب در اماکن عمومی، نظیر مدارس، بیمارستان ها و دادگاه ها را می توان به دلایل امنیتی، و همچنین بدلیل مبارزه با تقلب و کلاه برداری و نیز پاسخگویی به نیازهای برخی خدمات عمومی توجیه کرد.

استفاده از روسری اسلامی و دیگر نمادهای مذهبی "آشکار" در مدارس دولتی از سال 2004 ممنوع شد و در کشوری که جدایی دین و دولت جایگاه مهمی در قوانین دارد، از طرف مردم و سیاستمداران بشدت مورد حمایت قرار گرفت.

نظرسنجی ها نشان می دهد که اکثریت مردم فرانسه از ممنوعیت کامل [حجاب] حمایت می کنند.

کلمه حجاب در زبان عربی به معنای پوشش است و اصطلاحا به روسری هایی گفته می شود که زنان مسلمان بر سر می کنند. این روسری ها مدل ها و رنگ های مختلفی دارند. رایج ترین نوعی که در غرب مورد استفاده قرار می گیرد روسری مربع شکلی است که سر و گردن را می پوشاند، اما صورت را باز می گذارد.

انواع حجاب اسلامی

  • حجاب در میان زنان مسلمان، چه در اروپا و چه در کشورهای اسلامی انواع مختلفی دارد. بیشتر انواع پوشش ها سر و گردن را می پوشاند و صورت باز می ماند.
  • نقاب، پوششی است که با آن تنها چشمان بیرون می ماند. گاهی اوقات ممکن است با یک پارچه اضافی، بقیه صورت نیز پوشانده شود.
  • این مدل روسری بزرگ مستطیل شکل در کشورهای حوزه خلیج فارس "شیله" نام دارد.
  • برقع، که بیشتر در میان زنان افغان رایج است همه صورت و بدن را می پوشاند.
  • این مدل پوشش شنل مانند که گاهی بیشتر قسمت پشت تا بالای کمر را می پوشاند "خِمار" نام دارد.
  • چادر هم حجاب رایج در ایران است.
  • این نوع پوشش که در کشورهای عربی به عنوان "امیره" از آن یاد می شود از یک کلاه گرد و یک مقنعه تشکیل شده است.

بلژیک

مجلس نمایندگان بلژیک قانونی به تصویب رسانده که به موجب آن پوشیدن لباس هایی که هویت فرد را در اماکن عمومی، نظیر پارک ها، ساختمان ها و خیابان ها پنهان می کند ممنوع است. این لایحه باید به تصویب مجلس سنا هم برسد.

با آنکه این قانون مشخصا به حجاب اسلامی پوشاننده صورت اشاره نمی کند، ولی در صورت تصویب آن، استفاده از پوشش هایی مثل نقاب و برقع ممنوع خواهد شد.

این لایحه از حمایت احزاب مختلف برخوردار است و انتظار می رود به تصویب برسد، که در این صورت بلژیک نخستین کشور اروپایی خواهد بود که استفاده از چنین پوشش های اسلامی را ممنوع می کند.

در حال حاضر، بر اساس قوانین محلی قدیمی، پوشیدن برقع در بسیاری از مناطق ممنوع است. این قوانین در اصل به این دلیل وضع شده بودند که مردم در کارناوال ها (جشنواره ها) صورتشان را بطور کامل نپوشانند.

برای مثال در بندر آنتورپ (آنورس) پلیس می تواند متخلفین را جریمه و یا حتی زندانی کند. گفته می شود این مقررات صرفا دلیل امنیتی دارد.

اسپانیا

با اینکه برنامه ای برای ممنوعیت سراسری حجاب در اسپانیا وجود ندارد، شهر بارسلون حجاب اسلامی پوشاننده صورت را در برخی اماکن عمومی نظیر دفاتر شهرداری، بازارهای عمومی و کتابخانه ها ممنوع کرده است.

دو شهر کوچک دیگر در ایالت کاتالونیا (منطقه شمال شرقی اسپانیا که بارسلون هم در آن قرار دارد) هم ممنوعیت هایی وضع کرده اند. شورای شهر بارسلون گفته است ممنوعیتی که در آنجا وضع شده هر گونه پوشش سر را که مانع تشخیص هویت افراد شود در بر می گیرد، و این کلاه ایمنی موتور سواران و کلاه اسکی را هم در بر می گیرد و به اعتقادات مذهبی افراد کاری ندارد.

این شورا در مقابل خواسته حزب محافظه کار مردمی، مبنی بر تعمیم ممنوعیت به فضاهای عمومی – از جمله خیابان ها – ایستاد.

بریتانیا

در بریتانیا هیچ محدودیتی در مورد پوشش اسلامی وجود ندارد، ولی از سال 2007 ، در پی بخشنامه ای که منجر به گشوده شدن چندین پرونده پر سر و صدا در دادگاه ها شد، مدارس حق دارند پوشش خاص خود را تعیین کنند.

پس از آن که حزب استقلال بریتانیا (UKIP) خواستار ممنوعیت همه انواع حجاب اسلامی پوشاننده صورت شد، اد بالز، وزیر مدارس بریتانیا، در ژانویه 2010 گفت تعیین تکلیف در مورد لباس افراد در خیابان "با اخلاق بریتانیایی" سازگار نیست.

نایجل فراژ، رئیس سابق UKIP – که رهبری 13 نماینده این حزب در پارلمان اروپا را بر عهده دارد – گفت این نوع حجاب نماد "جامعه بریتانیایی است که بنحو فزاینده ای در حال تقسیم شدن است"، و حجاب را "ظلم" به زنان و خطری بالقوه از نظر امنیتی دانست.

UKIP اولین حزب سیاسی بریتانیاست که خواستار ممنوعیت کامل این نوع حجاب شده است. پیش از این حزب ملی بریتانیا خواستار ممنوعیت حجاب در مدارس بریتانیا شده بود.

هلند

دولت هلند در سال 2006 طرح هایی را برای ممنوعیت هر آنچه که صورت را می پوشانند – از برقع گرفته تا کلاه های ایمنی - در اماکن عمومی بررسی کرد، اما کمی بعد این طرح ها را رها کرد. حقوقدانان معتقد بودند چنین اقدامی احتمالا مغایر قانون اساسیست و منتقدان این طرح هم آن را مغایر حقوق شهروندی می دانستند. دولت در عوض اعلام کرد که حجاب پوشاننده صورت را در مدارس و ادارات دولتی ممنوع خواهد کرد، ولی هنوز چنین قانونی وضع نشده است.

حدود پنج درصد از جمعیت 16 میلیونی هلند مسلمان هستند، اما مطابق برآوردها، تنها حدود 300 نفر از آنها از برقع به عنوان پوشش استفاده می کنند.

ترکیه

ترک ها بیش از 85 سال است تحت حکومتی سکولار زندگی می کنند که بدست مصطفی کمال آتاتورک بنیان گذاری شده، و او که تلاش می کرد جامعه ترکیه را سکولاریزه کند، روسری را نشان عقب ماندگی و ارتجاع می دانست.

بر سر داشتن روسری در فضاهای شهری و ساختمان های دولتی ممنوع است. ولی این مسأله در کشوری که اکثریت مردم آن مسلمانند بسیار اختلاف برانگیز است، چرا که دو سوم زنان ترک – از جمله همسر و دختران خود نخست وزیر و رئیس جمهور محجبه هستند.

قانون اساسی ترکیه در سال 2008 اصلاح شد تا ممنوعیت حجاب در دانشگاه ها را قدری تلطیف کند و به این ترتیب استفاده از روسری هایی که در زیر چانه گره می خورند مجاز دانسته شد. ولی استفاده از روسری هایی که گردن را می پوشانند، و همچنین مقنعه کماکان ممنوع است.

حزب حاکم، که گرایش های اسلامی دارد، گفته است این ممنوعیت ها باعث محرومیت دختران زیادی از تحصیل می شود. ولی سکولارها معتقدند رفع یا محدود کردن این ممنوعیت اولین قدم در جهت ورود اسلام به حوزه عمومیست.

ایتالیا

شهر نووارا در شمال غربی کشور یکی از جاهاییست که مقامات محلی آن در ژانویه 2010 با تصویب قانونی استفاده از حجاب اسلامی در فضای عمومی را محدود کرده اند. مقامات محلی شمال ایتالیا در سال 2004 قوانین قدیمی در مورد ممنوعیت استفاده از ماسک را احیا کردند تا بوسیله آن پوشیدن برقع را برای زنان ممنوع کنند.

بعضی شهرداران عضو حزب ضد مهاجرین اتحادیه شمالی استفاده از لباس شنای اسلامی را هم ممنوع کرده اند.

دانمارک

دولت در سال 2008 اعلام کرد استفاده از روسری و دیگر نمادهای مذهبی یا سیاسی – از جمله صلیب، کلاه مخصوص کلیمیان و عمامه - را در دادگاه ها برای قضات ممنوع می کند.

فشار حزب مردم دانمارک، که بخاطر شعارهای ضد اسلامی اش معروف است، در اتخاذ این تصمیم تأثیر زیادی داشت. این حزب بعد از آن هم خواستار تعمیم این ممنوعیت به معلمین مدارس و کارکنان موسسات پزشکی و درمانی شده است.

بعد از آن که در سال 2005 یک روزنامه دانمارکی کاریکاتورهای جنجال برانگیزی درباره پیامبر اسلام به چاپ رساند اعتراضات زیادی در سراسر کشورهای اسلامی علیه دانمارک شکل گرفت.

آلمان

فرشته لودین

پرونده این خانم معلم سبب شد که حق قانونگذاری درباره حجاب به ایالت ها داده شود

دادگاه قانون اساسی ِ آلمان در سپتامبر 2003 به نفع خانم معلمی رأی داد که می خواست در مدرسه حجاب اسلامی داشته باشد.

ولی این دادگاه در رأی خود اضافه کرد که هر یک از ایالت ها در صورت تمایل می توانند قوانین خاص خود را وضع کنند.

حد اقل چهار ایالت در آلمان روسری به سر کردن روسری را برای معلمان ممنوع کرده اند و ایالت هسه این ممنوعیت را به همه کارمندان دولت تسری داده است.

روسیه

دیوان عالی روسیه دستور وزارت کشور این کشور در سال 1997 در مورد حجاب را ملغی کرده است. این دستور استفاده از روسری در عکس گذرنامه را برای زنان ممنوع می کرد.

اتریش

گابریل هاینیش- هوسک، وزیر امور زنان اتریش، گفته است در صورتی که تعداد زنان محجبه بنحو فزاینده ای افزایش یابد، اِعمال برخی ممنوعیت ها باید مورد بررسی قرار گیرد.

سوئیس

در اواخر سال 2009، اِولین ویدمر- شلومف، وزیر دادگستری سوئیس گقت اگر تعداد زنانی که از حجاب پوشاننده صورت استفاده می کنند رو به افزایش بگذارد، ممنوعیت آن باید مورد بررسی قرار گیرد. او اضافه کرد حجاب باعث می شود "احساس راحتی نکند".

مطالب پرخواننده کنونی

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.