به روز شده:  12:48 گرينويچ - دوشنبه 26 ژوئيه 2010 - 04 مرداد 1389

ویکی لیکس؛ افشاگری در مقیاس جهانی

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

وبسایت جنجالی ویکی لیکس که وابسته به یک سازمان غیر دولتی است، بار دیگر در مرکز توجه جهانیان قرار گرفته است. این سایت این بار اقدام به انتشار بیش از ۹۰ هزار مدرک سری از اسناد و مدارک منتشر نشده ارتش امریکا در مورد جنگ افغانستان کرده است.

انتشار این مدارک، توسط ویکی لیکس که به دلیل انتشار اسناد و مدارک حساس درباره دولت ها و سازمان های سرشناس، شهرتی جهانی پیدا کرده، تازه ترین مورد از مجموعه افشاگری هایی است که تاکنون توسط این سایت منتشر شده است.

به عنوان مثال در آوریل سال ۲۰۱۰، ویدئویی در این سایت منتشر شد که نشان می داد یکی از هلی کوپترهای آپاچی ارتش آمریکا، اقدام به کشتن ۱۲ نفر از جمله دو خبرنگار خبرگزاری رویترز در جریان حمله ای در بغداد در سال ۲۰۰۷ میلادی کرده است.

در اکتبر سال ۲۰۰۹، این سایت اقدام به انتشار فهرستی از اسامی و آدرس افرادی را کرد که به ادعای این سایت متعلق به حزب ملی بریتانیا ( بی ان پی ) بود. پس از انتشار این مدارک، حزب ملی بریتانیا این فهرست را جعلی خواند.

در سال ۲۰۰۸ میلادی و در جریان انتخابات آمریکا، این سایت بخش هایی از ای میل (نامه الکترونیکی)، عکس ها و آدرس های پستی متعلق به سارا پیلین نامزد معاونت ریاست جمهوری آمریکا را منتشر کرد.

از جمله مدارک جنجالی دیگری که در این سایت تاکنون قرار گرفته می توان به نسخه ای از دستور العمل عملیاتی مربوط به رفتار با زندانیان بازداشتگاه گوانتانامو اشاره کرد.

کشمکش های حقوقی

اولین بار که ویکی لیکس در دسامبر سال ۲۰۰۶ در اینترنت قرار گرفت، باعث برانگیختن دیدگاههایی متفاوت شد. بعضی ضمن تمجید از عملکرد این سایت از آن به عنوان پدیده ای در عرصه روزنامه نگاری تحقیقاتی یاد کردند، این در حالی است که گروهی دیگر عملکرد این سایت را خطری در زمینه روزنامه نگاری دانستند.

در اواسط مارس سال، جاری میلادی جولیان آسانژ ، مدیر این سایت، سندی را منتشر کرد که ظاهرا متعلق به سرویس اطلاعاتی آمریکا بود و در آن ادعا شده بود که سایت ویکی لیکس "تهدیدی برای ارتش آمریکاست".

دولت آمریکا بعدا در گفتگو با بی بی سی تایید کرد که این اسناد واقعی هستند .

یکی از سخنگویان دولت آمریکا به بخش خبری بی بی سی گفته است: "انتشار غیرقانونی اسناد حساس در مورد ارتش و وزارت دفاع توسط ویکی لیکس باعث می شود که سرویس های اطلاعاتی خارجی به اطلاعاتی دسترسی پیدا کنند که احتمالا می تواند منافع ارتش و وزارت دفاع را با مشکل روبرو کند."

هر کسی می تواند به صورت ناشناس به این سایت اسنادی ارائه دهد، اما تیمی متشکل از داوطلبان از مطبوعات، خبرنگاران و کارکنان سایت ویکی لیکس، دراین باره که چه مطالبی در این سایت منتشرشود، تصمیم گیری می کنند

این سایت در حال حاضر ادعا می کند که بیش از یک میلیون سند و مدرک در اختیار دارد.

هر کسی می تواند به صورت ناشناس به این سایت اسنادی ارائه دهد، اما تیمی متشکل از داوطلبان از مطبوعات، خبرنگاران و کارکنان سایت ویکی لیکس، دراین باره که چه مطالبی در این سایت منتشرشود، تصمیم گیری می کنند.

مدیر سایت ویکی لیکس پنج ماه پیش در گفتگویی با بی بی سی گفت: "ما با استفاده از تکنیک های پیشرفته رمزنگاری و همچنین روش های قانونی از منابع اطلاعاتی مان محافظت می کنیم ."

این سایت می گوید که هرگونه سند سیاسی طبقه بندی شده، سانسورشده، و یا اسنادی سیاسی و دیپلماتیکی را که به هر دلیلی افشا نشده، می پذیرد، اما در عین حال اطلاعاتی که برپایه شایعات، اظهارنظرها باشد در این سایت جایی ندارد. این سایت همچنین هر نوع گزارشی که قبلا منتشر شده باشد پوشش نمی دهد.

این سایت توسط سازمانی موسوم به "سان شاین پرس" اداره می شود و گفته شده که بودجه آن از سوی فعالینی که در زمینه حقوق بشر فعالیت می کنند، خبرنگاران جستجوگر و کارشناسان تامین می شود.

تاکنون تلاش های زیادی برای از میدان بدر کردن این سایت صورت گرفته است.

به عنوان مثال در سال ۲۰۰۸ میلادی، بانک سوئیسی ژولیوس بائر، توانست اجازه مسدود کردن این سایت را بگیرد. این اتفاق پس ازآن افتاد که ویکی لیکس اقدام به انتشار صدها سند و مدارک درباره فعالیت های این بانک در خارج از این کشور را کرد.

اما این سایت که در سرورهای مختلفی در سراسر جهان قرار دارد، توانست به کارش ادامه بدهد تا این که سرانجام دستور مسدود کردن این سایت لغو شد.

نقش این سایت در آینده

ویکی لیکس

ویکی لیکس ادعا می کند که از زمان آغاز فعالیتش تاکنون با بیش از ۱۰۰ دعوای حقوقی روبرو بوده است

ویکی لیکس ادعا می کند که از زمان آغاز فعالیتش تاکنون با بیش از ۱۰۰ دعوای حقوقی روبرو بوده است.

این سایت در ابتدا توسط شرکت سوئدی "پی ریکویتو" که ارائه دهنده خدمات اینترنتی است، پشتیبانی می شد.

این شرکت سوئدی می گوید: " اگر ارائه این خدمات در سوئد قانونی است. ما این کار را خواهیم کرد. و به فعالیت مان در این زمینه صرفنظر از فشارهایی که برای مسدود کردن این سایت وجود دارد ادامه می دهیم."

علیرغم سوء شهرت، این سایت با مشکلات مالی روبروست. به عنوان مثال در فوریه سال جاری این سایت مجبورشد که برخی از فعالیت هایش را به حال تعلیق درآورد.

تاکنون کمک های مالی از افراد و سازمان ها توانسته این سایت را حفظ کند.

آقای آسانژ به بی بی سی گفته است که این سایت اخیرا پیشرفت زیادی کرده و توانسته اطلاعات فوق العاده ای به دست بیاورد.

آقای آسانژ می گوید" "ما امیدواریم که با تغییرات پیش آمده در این سایت بتوانیم شماری منابع مستقل اطلاعاتی در سراسر جهان ایجاد کنیم و همچنین بتوانیم به عنوان میانجی بین منابع اطلاعاتی و روزنامه ها عمل کنیم."

مدیر ویکی لیکس همچنین می گوید:" ما ضمن حفاظت از منابع اطلاعاتی مان، همانند یک میانجی بی طرف در این مورد عمل می کنیم."

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.