مرغاب: اینجا جز ترسکن چیزی نمی روید

Image caption تنها گیاهی که در مرغاب می روید ترسکن است

در ناحیه مرغاب در منطق شمالی تاجیکستان به سبب کاهش غلظت هوا و سردی هیچ گونه درختی وجود ندارد و تنها رستنی که در زمین و کوههای این منطقه دورافتاده کوهستانی وجود دارد، تِرِسکِن (teresken) است.

این رستنی غذای حیوانات اهلی و وحشی است و از ریشه آن برای پختن غذا و گرم کردن خانه‌ها استفاده می‌کنند.

اگر چه حالا فصل تابستان است، ساکنان ناحیه مرغاب از کمبود برق رنج می‌برند، زیرا تنها نیروگاه آبی ناحیه 50 سال پیش ساخته شده و نیاز همه ساکنان را به نیروی برق برآورده نمی‌کند.

مجسمه لنین در مرکز ناحیه مرغاب نشانه‌ای از اتحاد جماهیر شوروی، کشور قدرتمندی است که تا حدود 20 سال پیش مرغاب هم جزء آن بود. اکنون از آن اتحاد نامی نمانده و نشانه هایی از این قبیل، دیگر به درد و مشکلات ساکنان مرغاب دوا نمی ‌بخشد.

این جا مرکز ناحیه مرغاب است و در ارتفاع بیش از 3600 متر از سطح دریا قرار دارد. این جا کوه هست، آب هست، امّا به سبب کمبود هوا درخت و گیاه در این جا نمی‌سبزد.

Image caption مجسمه لنین تنها یادگاری از زمان شوروی است که در مرکز ناحیه مرغاب باقی مانده است

مشکلات ساکنان مرغاب با این تمام نمی‌شود. تنها نیروگاه آبی این ناحیه ظرفیت تولید تنها 600 کیلوات ساعت نیروی برق را دارد. دولت تاجیکستان می‌خواهد نیروگاه بزرگتری در این جا درست کند تا ساکنان مرغاب مشکل کمبود برق نداشته باشند.

مَیرَمبیک تایچی یف، رئیس ناحیه مرغاب تاجیکستان در این باره گفت: "ایمان کامل داریم که این نیروگاه ساخته خواهد شد و برای رشد ناحیه ما، برای رشد اجتماعی و اقتصادی ناحیه ما، برای بهبود شرایط زندگی مردم تکانی جدی خواهد داد."

حالا تنها مواد سوختی که برای گرم کردن خانه‌ها و تهیه غذا در این جا از آن استفاده می‌شود، رستنی ای است به نام "تِرِسکِن".

بسیاری از ساکنان مرغاب این رستنی را ناجی خود و حیوانات اهلیشان می‌دانند. زیرا آنها از ریشه آن همچون هیزم برای گرم کردن خانه‌هایشان استفاده می‌کنند و ترسکن غذای اصلی حیوانات اهلی مردم این جا هم هست. اما ظاهراً جمع‌آوری این رستنی کار چندان ساده‌ای نیست.

Image caption نیروگاه آبی مرغاب 50 سال پیش ساخته شده است

قل‌محمد عبدالرحمانف 55 سال دارد و صاحب پنج فرزند است. وی 192 سامانی در ماه حقوق بازنشستگی دریافت می‌کند و دستمزد ماهانه همسرش 80 سامانی است.

وی می‌گوید این مبلغ که در مجموع معادل 60 دلار می‌شود، خرج خانواده‌اش را تأمین نمی‌کند.

آقای عبدالرحمانف می گوید: "ما مجبور هستیم برای جمع‌آوری ترسکن به جاهای دور برویم و از راه فروش آن نان خانواده هایمان را درآوریم. شغل دیگری این جا نیست، ببینید این جوانانی که اطراف من گرد آمده‌اند، همه بیکار هستند."

با وجود نرخ بالای بیکاری، حضور کارگران خارجی، بخصوص چینیها را این جا می‌توان مشاهده کرد. دهها راننده کامیونهای حامل مواد که از چین به این جا وارد شده‌اند، در این ترمینال منتظر خریداران تاجیک هستند.

به اضافه بیکاری، بالا بودن قیمت مواد غذایی از دیگر مشکلات اجتماعی ساکنان مرغاب است. کالاها و موادی که در بازار مرکزی ناحیه عرضه می‌شود، بیشتر از چین، قرقیزستان و افغانستان به این جا وارد کرده می‌شود.

Image caption چشم امید بسیاری ها به این راه دوخته شده که تاجیکستان را با چین می پیوندد

ملکه کوچکُنگی یوا، یک ساکن ناحیه مرغاب، از گرانی قیمت ها می گوید: "پیشتر ما زندگی شاهانه داشتیم، اما حالا این طور نیست. مواد غذایی و لباس را با قیمت پایین می‌آرند و با نرخ گران به ما می‌‌فروشند."

حالا چشم امید بسیاریها در مرغاب به راه کولمه - قراقروم دوخته شده است که تاجیکستان را از طریق مرغاب به چین می‌پیوندد.

سلطان پَرمانف، یک روزنامه‌نگار محلی، در باره اهمیت این راه می گوید: "پس از بهره ‌برداری راه اتومبیلرو مرغاب- کولمه، آن به سطح زندگی مردم مرغاب تأثیر زیاد گذاشت. وضع اقتصادی بهتر شد، تجارت رونق یافت، رفت و آمد میان مردم این جا و کاشغر چین بیشتر شد."

مرغاب ناحیه ای با جاذبه های جهانگردی است و آن را دروازه تاجیکستان به چین هم می نامند. با توجه به افزایش حضور روزافزون چین در تاجیکستان ممکن است در سالهای نزدیک مرغاب هم به یک ناحیه مهم اقتصادی و تجارتی تبدیل شود.

مطالب مرتبط