محکومیت 46 متهم به شرکت در درگیریهای طویلدره در شرق تاجیکستان

میرزا ضیایف
Image caption میرزا ضیایف که قبلا وزیر امور اضطراری تاجیکستان بود، تابستان سال گذشته در درگیری نیروهای دولتی با گروهی از مخالفان مسلح کشته شد

دادگاه عالی تاجیکستان 46 نفر از متهمان به دست داشتن در درگیریهای طویلدره در تابستان سال گذشته را برای مهلتهای طولانی به زندان محکوم کرده است.

به گفته شیرعلی شریفف، یک مسئول دفتر مطبوعاتی دادگاه عالی تاجیکستان، از میان این افراد دو نفر به حبس ابد، 23 نفر به مهلت 30 سال و چندی دیگر به مهلتهای از 10 تا 27 سال به زندان محکوم شده‌اند.

در میان افراد محکوم شده شش تبعه روسیه نیز هستند که پنج تن از آنها به مهلت 19 و نیم سال و یک نفر به مهلت 30 سال به زندان محکوم شده‌اند.

آقای شریفف از دادن اطلاع در باره هویت افراد محکوم شده خودداری کرد، ولی گفت که محاکمه این افراد به دلایل امنیتی در پشت درهای بسته صورت گرفته است.

احکام دادگاه عالی تاجیکستان علیه این گروه هنوز اعتبار قانونی نیافته و محکوم شدگان می‌توانند در مدتی معین از دادگاه استینافی تقاضای تجدید نظر کنند.

"تلاش برای غصب حاکمیت"

هم اکنون معلوم نیست که کدامی از اتهامات وارده علیه این گروه 46 نفری در دادگاه ثابت شده است، ولی پیشتر مقامات دادگاه عالی گفته بودند که این افراد به مشارکت در یک گروه غیرقانونی مسلح، تلاش برای غصب حاکمیت و کودتا متهم شده‌اند.

Image caption پولیس پس از حوادث طویلدره در تابستان سال گذشته نعمت عزیزف را رهبر گروههای مسلح معرفی کرد

چندی قبل منابع دادستانی کل تاجیکستان گفته بودند که برخی از این افراد اعضای جنبش اسلامی ازبکستان، یک گروه اسلامگرای مرتبط با القاعده، هستند. همچنین، نهادهای انتظامی این گروه را به ارتکاب موارد زیاد قتل، راهزنی، قاچاق مواد مخدِر متهم کرده‌ بودند.

این افراد در تابستان سال گذشته در جریان درگیری نیروهای دولتی با گروهی از مخالفان مسلح دولت تاجیکستان به رهبری نعمت عزیزف دستگیر شده بودند.

در جریان این درگیریها میرزا ضیایف، وزیر سابق امور اضطراری و از فرماندهان نیروهای اسلامی مخالف دولت در زمان جنگ داخلی سالهای 1992 و 1997، کشته شد.

مقامات دولتی بعد از این حادثه میرزا ضیایف را که بیشتر با لقب "میرزا جگه" معروف بود، به همدستی با گروههای تروریستی مرتبط با القاعده و همچنین به دست داشتن در قاچاق مواد مخدِر متهم کرده و اظهار داشتند که وی از سوی "هم مسلکان خودش" کشته شده است.

دادگاه عالی تاجیکستان در اواخر ماه ژوئن سال جاری سیداحمد و محمدرضا، دو پسر میرزا ضیایف را، نیز متناسباً برای 30 و 28 سال به زندان محکوم کرد.

انور یوسفف، معاون رئیس دادگاه عالی تاجیکستان، در اواسط ماه ژوئیه در یک نشست خبری گفت که دو پسر میرزا ضیایف نیز در تأسیس گروه غیرقانونی مسلح و کوشش برای کودتای دولتی مجرم شناخته شده‌اند.

درگیریهای طویلدره

تابستان سال گذشته شایعاتی در باره حضور گروههای وابسته به ملا عبدالله‌، از فرماندهان گروههای مخالف دولت در دوران جنگ داخلی سالهای 1992 و1997، در طویلدره، واقع در شرق تاجیکستان، پخش شد.

ولی منابع پلیس تاجیکستان همواره این شایعات را تکذیب کرده و به رسانه‌ها می‌گفتند که در منطقه رَشت هیچ حادثه‌ای رخ نداده و نیروهای دولتی در آن جا به انجام عملیات سالانه "کوکنار-2009" برای نابودسازی مزارع کوکنار مشغولند.

Image caption این فرد داغستانی در تلویزیون ظاهر شده و از فعالیتش در گروهی تحت رهبری میرزا ضیایف صحبت کرده بود

با این حال، در اواسط ماه ژوئیه سال گذشته وزارت امور داخله تاجیکستان پس از کشته شدن میرزا ضیایف، وزیر سابق امور اضطراری، نشستی مطبوعاتی برگزار کرد و در باره درگیریهای مسلحانه در طویلدره اطلاعات رسمی مفصلی ارائه داد.

آن زمان اعلام شد که بیش از 40 نفر از افراد مسلح وابسته به گروههای نعمت عزیزف و میرزا ضیایف در منطقه رَشت دستگیر شده‌اند که در میان آنها شماری از شهروندان روسیه نیز هستند.

از جمله، تلویزیون تاجیکستان 26 ژوئیه سال گذشته خبر بازداشت محمد صفی لله ‌یف، یک شهروند داغستانی تبار روسیه و مصاحبه‌ای با این فرد بازداشتشده را پخش کرد که گفته می‌شد از اعضای گروه نعمت عزیزف است.

آن زمان اعلام شد که پنج تن دیگر از اعضای این گروه در منطقه رشت کشته شده‌اند.

طبق اطلاع پلیس، فردی که در نوار تلویزیون صحبت می‌کرد، عضو همین گروه بوده و توانسته است از محل درگیری در موضع "حوض کبود" که شش نیروی دولتی زخمی و پنج کشته از افراد مسلح برجا گذاشت، فرار کند.

هم اکنون با گذشت یک سال از درگیریهای طویلدره، بسیاری از جزئیات این حوادث، از جمله شمار دقیق تلفات در میان نیروهای دولتی و افراد مسلح مخالف دولت، برای مردم تاجیکستان همچنان ناروشن باقی مانده است.

در حالی که مقامات دولتی میرزا ضیایف را به همدستی با گروههای مسلح و جنایات دیگر متهم کرده‌اند، برخی از شاهدان عینی گفته بودند که وی داوطلبانه با نیروهای امنیتی به همکاری پرداخت و می‌خواست بین نیروهای دولتی و افراد مسلح میانجیگری کند.