رحمان: فرزندان خود را از مدارس خارجی برگردانید

Image caption امامعلی رحمان می خواهد که جوانان تاجیک از مدارس مذهبی در کشورهای خارجی بازگردانده شوند

امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، از مردم این کشور خواسته است تا فرزندان خود که در مدارس مذهبی در کشورهای دیگر مشغول تحصیل هستند را تشویق به برگشت به تاجیکستان کنند.

وی در صحبت با ساکنان ناحیه فرخار ولایت ختلان در جنوب این کشور گفت: "آنها همه تروریست و اکسترمیست (افراطگرا) می‌شوند."

رئیس جمهوری تاجیکستان همچنین هشدار داد که محصلین این مدرسه‌ها در خارج کشور "خائنان به وطن می‌شوند."

آقای رحمان افزود: "والدین به خاطر آینده فرزندانشان، آنها را برای تحصیل به این مدرسه‌ها می‌فرستند، ولی در آن جا آنها تروریسم و افراط گرایی آموزش می‌بینند."

وی گفت که دولت تاجیکستان با برخی از کشورهای اسلامی برای بازگرداندن این جوانان وارد مذاکره شده است. اما او به صورت خاص از هیج کشوری نام نبرد.

Image caption گفته می‌شود که تنها در دانشگاه الازهر بیش از دو هزار جوان تاجیک مشغول تحصیلات اسلامی هستند

امامعلی رحمان افزود: "اینجا دانشکده دولتی اسلامی وجود دارد، بگذارید درهمین جا تحصیل کنند. اگر در کار (نیاز) شد، کمیته دین، تعداد ضروری جوانان را به مدرسه هایی می‌فرستد که ما مطمئن هستیم در آن جا جوانان تنها آموزش مذهبی می‌بینند."

از سوی دیگر، رئیس جمهوری تاجیکستان از نهادهای امنیتی، انتظامی و ساختارهای محلی دعوت کرد که نظارت بر فعالیت مساجد در داخل کشور را تقویت دهند.

این در حالیست که طی چند سال اخیر، به گفته کارشناسان، فشارهای دولت بر مذهبیان افزایش یافته و تعدادی از مساجدی که دولت آنها را غیررسمی می‌نامد، بسته شده‌اند.

وزیر آموزش و پرورش تاجیکستان و سفیر این کشور در پاکستان بارها از شرایط بود و باش دانشجویان تاجیک در مدرسه‌های دینی این کشور اظهار نگرانی کرده و خواستار بازگرداندن آنها شده‌اند.

حکمت‌الله سیف‌الله زاده، یک مسئول حزب نهضت اسلامی تاجیکستان، ضمن تشریح اظهارات آقای رحمان گفت که رئیس جمهور از حق ابراز نظر درباره هر گونه مسائل برخوردار است. ولی به گفته وی، چنین به نظر می‌رسد که "به رئیس جمهور اطلاعات ناصحیح ارایه کرده‌اند." زیرا، به گفته وی، نمی‌توان گفت که کلیه محصلین مدارس دینی تروریست یا افراط گرا می‌شوند.

Image caption آقای سیف‌الله زاده می‌گوید که دعوت اخیر پرزیدنت رحمان تلاشی برای محدود ساختن شرایط آموزش مذهبی جوانان است

طبق قوانین تاجیکستان، تنها دادگاه می‌تواند حکم کند که یک نفر تروریست یا افراط گرا است و در ارتکاب جرایمی دست دارد.

آقای سیف‌الله زاده اظهار نظر اخیر آقای رحمان را نوعی تلاش برای محدودسازی حق جوانان به تحصیل، بویژه آموزش مذهبی، می‌داند.

از سوی دیگر، این مسئول حزب نهضت اسلامی تاجیکستان این سؤال را مطرح کرد که چرا آقای رحمان این موضوع را ضمن دیدار خود از ناحیه فرخار به میان گذاشت؟ به اعتقاد آقای سیف‌الله زاده، افزایش میزان تحصیل جوانان در مدرسه‌ها در این منطقه چندان احساس نمی‌شود.

ولی فریدون هادی‌زاده، کارشناس مسائل دینی در تاجیکستان، می‌گوید که روند تحصیل در مراکز اسلامی در خارج از کشور خاص همه مناطق تاجیکستان است.

وی گفت که حالا مقامات حتی اطلاع دقیقی را در باره تعداد چنین جوانان در اختیار ندارند. زیرا، معمولاً این جوانان برای مهاجرت به روسیه می‌روند و سپس عازم کشورهای اسلامی می‌شوند.

به گفته وی، حالا در دانشگاه الازهر مصر رسماً حدود 500 جوان تاجیک تحصیل می‌کنند، ولی منابع غیررسمی از وجود بیش از 2000 جوان تاجیکستانی در این جا خبر می‌دهند.

Image caption برخی از صاحب‌ نظران می‌گویند که کیفیت تحصیل در مراکز اسلامی تاجیکستان بازگوی نیازهای جوانان نیست

تعداد زیاد جوانان تاجیک همچنین در مدارس و مرکزهای اسلامی عربستان سعودی، یمن، ایران و پاکستان تحصیل می‌کنند. در دو سال اخیر تعداد اندکی از آنها برای اقامت غیرقانونی از مصر، ایران و پاکستان اخراج و به تاجیکستان فرستاده شده‌اند.

سال گذشته نهادهای انتظامی افغانستان حدود 15 جوان تاجیک را در قندز بازداشت و به تاجیکستان بازگرداندند. این جوانان که از مرز به طور غیرقانونی عبور کرده بودند، قصد داشتند در مدرسه‌های پاکستان به آموزش مذهبی مشغول شوند.

فریدون هادی‌زاده می‌گوید که کیفیت تحصیلات مذهبی در تاجیکستان همه علاقه‌مندان را نمی‌تواند قانع سازد. گذشته از این، به نظر وی، هرچند در مکتبهای متوسط تاجیکستان از یک سال پیش به این سو آموزش درس "معرفت اسلام" راه‌اندازی شده، ولی تا حال کتاب درسی برای این درس منتشر نشده است.

آقای هادی‌زاده بر این نظر است که احتمال آموزش جوانان تاجیک در مدرسه‌های خارجی بر طبق جریانهای افراطگرا امکان دارد. وی گفت: "بیشتر جوانان تاجیک به طور رایگان از حساب شیخها (روحانیون متولی این مراکز) تحصیل می‌کنند که آنها اهداف دیگری را نیز دنبال می‌کنند."

Image caption فریدون هادی‌زاده بر این نظر است که تنها از راه دعوت، کاهش دادن تعداد جوانان تاجیک در مراکز آموزش مذهبی در خارج از کشور غیرممکن است

آقای هادی‌زاده افزود که واقعا افزایش تعداد جوانان تاجیک که برای تحصیلات مذهبی به کشورهای اسلامی می‌روند، به مشکلی جدی تبدیل یافته است، ولی حل آن از راه محدود سازی دشوار به نظر می‌رسد. و درخواست آقای رحمان از والدین این جوانان نیز مؤثر نخواهد بود، زیرا آنها بعید است که به حرفهای پدر و مادر خود گوش دهند.

درهمین حال، حکمت‌الله سیف‌الله زاده از آن اظهار نگرانی می‌کند که دعوت آقای رحمان برای محدود ساختن شرایط تحصیل جوانان تاجیک در مدرسه‌های کشورهای اسلامی پیامدهای اقتصادی نیز به دنبال خواهد داشت.

وی گفت: "در سطح دولتی مشکلی نخواهد بود، زیرا رهبران کشورهای اسلامی نیز به شیوه دولت تاجیکستان فعالیت می‌کنند. ولی در پی چنین اظهارات جذب سرمایه خصوصی از کشورهای خارجی به اقتصاد تاجیکستان دشوار خواهد شد."

دعوت رئیس جمهور تاجیکستان برای جلوگیری از تبدیل شدن شاگردان مدارس مذهبی به افراط گرایان و تروریستها چند روز پس از فرار 25 زندانی از زندان در این کشور صورت می گیرد، که دولت گفته است آنها تندروان اسلامی هستند و تلاش انجام کودتا را داشته اند.