هشدار حزب سوسیال دموکرات تاجیکستان نسبت به وقوع کودتا

Image caption رحمت‌الله ‌زائراف بر این نظر است، که در تاجیکستان زمینه برای هیّج گونه انقلاب مردمی وجود ندارد

رحمت‌الله ‌زائراف، رهبر حزب سوسیال دموکرات تاجیکستان و از مخالفان و منتقدان اصلی امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، می‌گوید که این کشور هر لحظه با خطر یک کودتای دولتی روبروست.

به اعتقاد رهبر حزب سوسیال-دموکرات تاجیکستان، چنین تغییراتی از سویی نیروی به اصطلاح سوم یا آنچه وی "گروههای اولیگاراشی-سیاسی" خواند، می‌تواند صورت بگیرد.

وی همزمان می‌گوید که گفت و شنید تنها راه رفع بی‌ثباتی در منطقه ناآرام رشت است و به این دلیل پیشنهاد دارد که وادی رشت "منطقه مکالمه" اعلام شود.

رحمت‌الله ‌زائراف، رهبر حزب سوسیال-دموکرات، که از احزاب عمدة مخالف است، روز سه‌شنبه‌28 سپتامبر در یک نشست مطبوعاتی گفت که در حوادث رشت فعالیّت هر دو جانب، یعنی هم دولت و هم طرفداران میرزاخوجه احمداو، فرمانده سابق مخالفان، ”غیر سازنده” یا ویرانگر است.

به اعتقاد وی حوادث اخیر در تاجیکستان از آن گواهی می‌دهد که آنها از یک مرکز طرح ریزی می‌شوند. وی افزود: "جنگ راه حل نیست. تجربه جنگ داخلی ثابت کرد، که چنین قضیه را می‌توان تنها از راه مکالمه حل کرد."

رهبر حزب سوسیال دموکرات همچنین از پیشنهاد مسعود صابراف، رهبر حزب دموکرات تاجیکستان، برای انجام بازرسی بین‌المللی حوادث اخیر در شرق این کشور پشتیبانی کرد.

وی تأکید کرد که در تاجیکستان زمینه وقوع هیچ یک انقلابی وجود ندارد. زیرا دولت تاجیکستان فعالیّت نیروهای مخالف را محدود کرده است.

ولی همزمان آقای زائراف از احتمال وقوع یک کودتای دولتی در تاجیکستان هشدار داد. به گفته وی چنین خطر تاجیکستان را "هر لحظه" تهدید می‌کند.

وی گفت: "در هر جامعه‌ای دو نیرو هست: از یک سو دولت و از سویی دیگر نیروی دوّم، یعنی مخالفان. ولی باید اقرار کنیم که در تاجیکستان نیروی سومی نیز وجود دارد. فرماندهان سابق نمی‌توانند نیروی سوم باشند، ولی برای دگرگونیها ممکن است از آنها استفاده شود."

به اعتقاد آقای زاییراف، نیروی سوم در داخل دولت است که با نیروهای به گفته وی "جنایتکار" و با عوامل خارجی ارتباط دارد.

وی افزود: "این افراد به هر کاری قادرند. گروههای اولیگارشی- اقتصادی تاجیکستان قادرند در این کشور یک تبدلات دولتی را راه‌اندازی کنند و برای راه ‌اندازی آن چند میلیون دلار کافی است."

ولی به گفته رحمت‌الله‌زائراف، دولت تاجیکستان چنین خطری را احساس می‌کند و "عملهای غیرمنطقی نهادهای دولتی" در حوادث اخیر، از جمله در منطقه رشت، دلیل این امر است.

در همین حال، سیف‌الله سفراو، معاون رئیس مرکز مطالعات استراتژیک تاجیکستان، یک نهاد وابسته به ریاست جمهوری، در صحبت با بی بی سی احتمال کودتا در این کشور را بعید خواند. وی گفت که نهادهای امنیتی و انتظامی کنترل اوضاع در تاجیکستان را در اختیار دارند و می‌توانند از چنین خطری جلوگیری کنند.

با این وجود آقای سفراو گفت که تهدیدهای گروههای تروریستی و جنایتکار به تاجیکستان بزرگ است و به این دلیل باید فعالیّت نهادهای امنیتی و انتظامی کشور تقویت داده شود.

"شکست اقتصاد تاجیکستان"

رحمت‌الله‌زائراف، که بیشتر به عنوان یک حقوقدان ورزیده شناخته شده، ولی گهگاهی در باره مسائل اقتصادی نیز نظراتی مطرح می‌کند، معتقد است که حالا اقتصاد تاجیکستان کاملاً از سویی گروههای به گفته وی "اولیگارشی" کنترل یا نظارت می‌شود.

Image caption رحمت‌الله ‌زائراف: "راغون" ستون‌فقرات اقتصاد تاجیکستان را شکست"

وی سیاست اقتصادی دولت تاجیکستان در 18 سال اخیر را "اشتباه بزرگی" خواند.

وی گفت: "سیستم اقتصادی تاجیکستان به گونه زمان شوروی است. ولی تفاوت آن است که در اتّحاد شوروی اقتصاد متمرکز بود. حالا میزان مداخله دولت در امور اقتصادی زیادتر است، اما آن مؤثر نیست."

"گذشته از این گروههای اولیگارشی از پرداخت حجم بزرگی از مالیات سرپیچی می‌کنند و دولت تاجیکستان نمی‌تواند از این امر جلوگیری کند."

این منتقد سیاستهای پرزیدنت رحمان افزود که حالا بخشهایی از اقتصاد تاجیکستان در انحصار چند گروه اولیگارشی قرار گرفته‌اند. به اعتقاد آقای زائراف، "تولیدات در تاجیکستان تقریباً از بین رفته است و اساس اقتصاد مبالغ مهاجران است. گروههای اولیگارشی با استفاده از این مبالغ به واردات کالا و موادّ مشغولند و از آن سود می‌برند."

رحمت الله زائراف معتقد است که طرح ساختمان نیروگاه "راغون" "ستون فقرات اقتصاد تاجیکستان را شکسته است." زیرا به گفته وی از بوجه سالانه تاجیکستان که خود “یک چندسد میلیون دلار است، اختصاص دو صد میلیون دلار برای طرح “راغون” غیرمنطقی بود."

برخی از تحلیلگران محلی ارتباط حوادث اخیر در شرق تاجیکستان با تلاشهای دولت برای بنیاد این نیروگاه را بعید نمی‌دانند. دولت تاجیکستان با برخی از همسایگانش، از جمله ازبکستان، و همچنین روسیه، بر سر این طرح اختلافات جدّی داشته است.

امّا آقای زائراف بیشتر به اثرات اقتصادیی این طرح اشاره ‌می‌کند و می‌گوید که فروش اجباری سهام این نیروگاه و به این ترتیب، از معامله بیرون کشیدن صدها میلیون سامانی روندهای اقتصاد کلان در تاجیکستان را به هم زده است.

کارشناسان برخی از سازمانهای مالی بین‌المللی، از جمله صندوق بین‌المللی پول، نیز تأکید کرده‌اند، که فروش اجباری سهام "راغون" به وضع اقتصادی تاجیکستان می‌تواند تأثیر بدی داشته باشد.

گفته می‌شود متوقف شدن تبلیغات فروش سهام "راغون" در تلویزییونهای دولتی با تقاضای مسئولان صندوق بین المللی پول از دولت تاجیکستان صورت گرفته است. ولی مقامات تاجیکستان بر این نظرند، که طرح بنیاد نیروگاه "راغون" عامل "شکوفایی و تأمین ثبات و استقلال" این کشور است.

با اشاره‌به این، رهبر حزب سوسیال-دموکرات تاجیکستان-حزبی که بیشتر از فرهنگیان و روشنفکران تشکیل یافته و تعداد اعضایش چندان زیاد نیست، تهیة یک استراتژی جدید برای پیشرفت اقتصادی این کشور را امری لازم می‌شمارد، استراتژی که به گفتة آقای زائراف، از اشتباهات قبلی بری باشد.

مطالب مرتبط