به روز شده:  22:10 گرينويچ - چهارشنبه 29 سپتامبر 2010 - 07 مهر 1389

سینمای جهان

آرتور پن کارگردان آمریکایی درگذشت

آرتور پن در طول زندگی سینمایی خود سه بار برای جایزه اسکار نامزد شد

آرتور پن، کارگردان نامی سینما و تئاتر آمریکا، که از چندی پیش به بیماری قلبی مبتلا بود، در ناحیه منهتن شهر نیویورک درگذشت.

جامعه هنری آمریکا در تدارک مراسمی برای بزرگداشت این کارگردان بزرگ است.

آرتور پن در اوایل دهه ۱۹۶۰ با کارگردانی تئاترهای انتقادی به شهرت رسید. او با اجرای نمایشنامه "معجزه‌گر" موفقیت زیادی در صحنه "برادوی" نیویورک کسب کرد.

آرتور پن در سال ۱۹۶۲ از این نمایش فیلم سینمایی جذابی ارائه داد.

این اثر بر پایه "داستان زندگی من" نوشته هلن کلر است، دختر کور و کری که استعدادی استثنایی داشت. در فیلم "معجزه‌گر" آن بنکرافت در نقش معلم آگاه و دلسوز هلن کلر، بازی گیرایی ارائه داد که برای او جایزه اسکار به ارمغان آورد.

خالق "بانی و کلاید"

آرتور پن در سال ۱۹۶۷ با فیلم "بانی و کلاید" به اوج شهرت رسید. این فیلم به ظاهر در ژانر فیلم‌های گانگستری جای می‌گیرد، اما تمام قراردادهای این نوع سینما را زیر پا گذاشته است.

فیلم سرگذشت یک زوج تبهکار واقعی را روایت می‌کند که در دهه ۱۹۳۰ به راهزنی دست زدند: بانی پارکر و کلاید بارو که نقش آنها را در فیلم فی داناوی و وارن بیتی ایفا کردند.

فیلم در فضای ملتهب اواخر دهه ۱۹۶۰ با لحنی حماسی روایت می‌شود، به گونه‌ای که تماشاگر با قهرمانان مهربان و قانون‌شکن فیلم احساس همدلی می‌کند.

صحنۀ نهایی فیلم که در آن بانی و کلاید توسط انبوه مأموران پلیس محاصره و گلوله‌باران می‌شوند، از سویی بسیار خشن است و از سوی دیگر بی نهایت لطیف.

آرتور پن در مصاحبه‌ای گفته است که کوشیده تشنج بدن‌های بانی و کلاید را در صحنه پایانی فیلم به سان یک رقص باله جلوه دهد.

فیلم "بانی و کلاید" ساختمان و فضایی اروپایی دارد و نخست قرار بود فرانسوا تروفو، کارگردان فرانسوی، آن را کارگردانی کند.

فیلم "بانی و کلاید" برای ده جایزه اسکار نامزد شد، اما تنها دو جایزه را از آن خود ساخت.

آرتور پن در طول زندگی سینمایی سه بار برای جایزه اسکار نامزد شد، اما هرگز این جایزه را برنده نشد.

سینماگری غیر قراردادی

آرتور پن در سال ۱۹۶۷ با فیلم "بانی و کلاید" به اوج شهرت رسید

آرتور پن در ۲۷ سپتامبر ۱۹۲۲ در فیلادلفیا به دنیا آمد. در سال ۱۹۴۳ به ارتش پیوست و پس از پایان جنگ جهانی دوم به نیویورک رفت و در آموزشگاه معروف "اکتورز استودیو" فن بازیگری آموخت.

به دنبال چند سال بازی و کارگردانی برای تئاتر، در سال ۱۹۵۸ اولین فیلم سینمایی خود را کارگردانی کرد: "تیرانداز چپ‌دست" با بازی پل نیومن.

این فیلم در قالب وسترن است، اما با تکیه بر روانشناسی و لحن اجتماعی از قالب سنتی وسترن فاصه می‌گیرد.

فیلم با روایت زندگی یکی از قهرمانان "غرب وحشی" به نام بیلی کید در متن "ژانر" حرکت می‌کند، اما قوالب و قراردادهای مهم آن را درهم می‌شکند.

شورشگری و قانون‌شکنی قهرمان فیلم رنگ اعتراض و مبارزه با هنجارهای ظالمانه را به خود می‌گیرد.

فیلم "تعقیب" (۱۹۶۶) یک درام اجتماعی مؤثر است که در آن مارلون براندو، رابرت ردفورد و جین فوندا بازی‌های خوبی ارائه داده‌اند.

آرتور پن در سال ۱۹۷۰ فیلم "بزرگمرد کوچک" را با هنرنمایی داستین هافمن ارائه داد که تحولی بنیادی در ژانر وسترن ایجاد کرد.

این فیلم اثری مدرن است که از قالب و الگوهای سنتی وسترن در خدمت مفاهیمی تازه بهره برده است.

فیلم "بزرگمرد کوچک" در دوران جنبش مدنی ایالات متحده و اعتراض به جنگ ویتنام ساخته شد و به تمام داوری‌های ناسیونالیستی بیرحمانه حمله کرد. فیلم نشان می‌دهد که قهرمانان تاریخی چیزی نیستند جز مشتی جنایتکار که به نام نظم و قانون خون بی‌گناهان (در اینجا سرخ‌پوستان) را به زمین می‌ریزند.

آخرین فیلم مهم آرتور پن "آبکندهای میسوری" (در ایران: میسوری از هم می‌پاشد) نام داشت که باز وسترنی غیرقراردادی بود. جک نیکلسون در نقش کاوبوی و مارلون براندو در نقش ششلول‌بندی بدنهاد ظاهر می‌شوند.

تأثیر اروپا

آرتور پن از پیشروان سینمای نو در آمریکا بود که به نظر منتقدان بیشتر به ذوق و سلیقه اروپایی گرایش داشت.

پن به پیروی از مکتب ایتالیایی نئورئالیسم و جریان فرانسوی "موج نو" از شگردهای استودیویی دوری می‌کرد و به کار در فضاهای واقعی علاقه‌مند بود.

پن، بی‌تردید به خاطر تجارب تئاتری، در گرفتن بازی‌های ماهرانه استاد بود و از هنرپیشه‌ها می‌خواست که با نقش رابطه‌ای درونی برقرار کنند.

او به بازیگران آزادی فراوان می‌داد، اما سیستم ستاره‌سازی را نمی‌پسندید. به خاطر اختلاف نظر با برت لنکستر از کارگردانی فیلم "ترن" (۱۹۶۴) کنار رفت. این فیلم را جان فرانکن‌هایمر به پایان رساند.

پن کارگردانی مؤلف بود، و به همین خاطر با سلسله مراتب هالیوود و تسلط مطلق تهیه‌کنندگان مخالف بود. بر سر فیلم "تیرانداز چپ‌دست" علیه مدیران "برادران وارنر" شکایت کرد زیرا عقیده داشت که فیلم او را به دلخواه خود تدوین کرده‌اند.

شخصیت مستقل آرتور پن و مخالفت او با هنجارها و قالب‌های کهنه هالیوود، راه را برای سینماگرانی مانند فرانسیس فورد کوپولا و مارتین اسکورسیزی هموار کرد.

آرتور پن در طول بیش از چهار دهه فعالیت سینمایی فیلم‌های اندکی ساخت. در آخرین مرحله زندگی هنری، کار برای تئاتر و تلویزیون را ترجیح می‌داد.

آرتور پن یک روز پیش از مرگش ۸۸ ساله شده بود.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.