وحدت ملی در شیلی؛ درسی از دوره دیکتاتوری

Image caption رئیس جمهوری شیلی باز هم با معدنچیان نجات یافته دیدار کرد

آنچه مردم جهان در اطراف معدن سن خوزه در شیلی شاهد آن بودند، نمایشی از وحدت و همبستگی بین مردم و دولت شیلی برای نجات سی و سه معدنچی گرفتار بود.

با سرازیر شدن پیام حمایت و کمک های مردم به خانواده های معدنچیان که در اطراف معدن چادر زده بودند، این محل "اردوگاه امید" نام گرفت، اما پیوند مردم شیلی با معدنچیانی که در عمق ۶۲۲ متری زمین گرفتار شده بودند ریشه عمیق تری دارد که به تحولات سی سال گذشته این کشور بازمی گردد. تحولاتی که در حافظه تاریخی بسیاری از مردم شیلی هنوز زنده مانده است.

پس از کودتای خونین نظامیان در سال ۱۹۷۳ و کشته شدن رئیس جمهوری منتخب سالوادور آلنده، حکومت وحشت و سرکوب برقرار شد. احزاب سیاسی منحل و فعالان سیاسی بازداشت، زندانی و شکنجه شدند.

بنا بر آمار رسمی دست کم سه هزار دانشجو، روشنفکر و فعال سیاسی شیلی اعدام و ناپدید شدند. بسیاری دیگر به کشورهای دیگر گریختند و نظامی ها حتی به قتل مخالفان خود در خارج از شیلی دست زدند. اما مردم شیلی هرگز آرزوی دستیابی دوباره به دموکراسی را، که با کودتا از دست داده بودند، به فراموشی نسپردند.

تشکل های پنهانی و فعالیت های حقوق بشری و جنبش های مدنی سرانجام بعد از گذشت پانزده سال به نتیجه رسید.

در آغاز دهه ۱۹۸۰ که دوره سخت رکود اقتصادی در شیلی بود، جنبش های مدنی فعالیت خود را شدت بخشیدند، اما آنچه کمر استبداد نظامیان را خم کرد اعتصاب کارگران معادن مس و طلا بود که به صورت پشتوانه محکم جنبش زنان، دانشجویان و گروه های چپ گرا در آمد.

در پی اعتصاب های گسترده، ژنرال پینوشه وادار به برگزاری رفراندمی شد که در آن تمام مردم شیلی به ادامه حکومت نظامی نه گفتند و دولت منتخب خود را در سال ۱۹۹۰ به روی کار آوردند.

شیلی اکنون یکی از بالاترین رشدهای اقتصادی را در بین کشورهای آمریکای لاتین دارد.

دولت هایی که بعد از پینوشه روی کار آمدند، با هوشمندی سیاست اقتصادی مبتنی بر بازار آزاد را در پیش گرفتند و از منابع طبیعی و ذخایر زیرزمینی خود بیشترین بهره برداری را کردند.

اقتصاد شیلی که در پایان حکومت پینوشه بدهی های زیادی داشت هم اکنون در مسیر شکوفایی است.

شیلی بهای گزافی برای برقراری دموکراسی پرداخته است. وحدت و یگانگی، که چه بین معدنچیان گرفتار در اعماق زمین و چه مردم شیلی، دیده شد درسی است که مردم این کشور از دوران سیاه استبداد آموخته اند و می دانند که بهای ارزش های انسانی چیست.

رسانه های جهان این بار به جای تصاویر غمبار کشته شدگان جنگ و نفرت و کینه ورزی، یگانگی و ارزش جان انسانها را به نمایش گذاشتند و وقتی با نجات آخرین معدنچی این نمایش پایان یافت، بی شک بسیاری را نه تنها به تحسین، بلکه به تفکر واداشت.