تنزل جایگاه تاجیکستان در فهرست آزادی بیان

Image caption گزارشگران بدون مرز همه‌ساله از وضع آزادی بیان در کشورهای جهان گزارش می‌دهد

تاجیکستان در فهرست تازه آزادی بیان که از سوی سازمان "گزارشگران بدون مرز" تهیه شده جایگاه قبلی خود را از دست داده است.

اگر سال قبل تاجیکستان در این فهرست در رده 113 قرار داشت، امسال به زینه 115، یعنی دو رده عقب، رفته است. دو سال پیش تاجیکستان در موقع بلندتر، یعنی در زینه 106، قرار داشت.

این در حالیست که در یک ماه اخیر فشارها بر رسانه‌های مستقل افزایش یافته و هفته جاری هفته‌نامه "نگاه" نیز منتشر نشد. قبلاً چند نشریه دیگر نیز از چاپ بازمانده بودند.

این فهرست که همه‌ساله تهیه می‌شود، شرایط آزادی بیان و فعالیت خبرنگاران و رسانه‌های مستقل در 178 کشور جهان را بررسی کرده است.

در فهرست سال جاری فنلاند، اسلاند (ایسلند) و هلند از جمله کشورهایی نام برده شده‌اند که میزان آزادی بیان در آنها بیشتر است. و برعکس، کره شمالی، ایران، چین، یمن و سوریه از جمله کشورهایی معرفی شده‌اند که مقررات آزادی بیان در آنها مراعات نمی‌شود.

از میان کشورهای همسود بلندترین میزان آزادی بیان در سال جاری در مولداوی (75)، ارمنستان (101) و اوکراین (131) مشاهده شده است. ازبکستان در جایگاه 163 و ترکمنستان در جایگاه 176 این فهرست قرار دارند.

به این ترتیب، تاجیکستان در میان کشورهای مشترک المنافع از لحاظ آزادی بیان بعد از مولداوی و ارمنستان در موقعیت سوم و در میان کشورهای آسیای مرکزی در جایگاه اول قرار دارد. یعنی وضع آزادی بیان در تاجیکستان نسبت به سایر کشورهای آسیای میانه‌"بهتر" است.

Image caption نظارت بر وضع رعایت معیارهای آزادی بیان در کشورهای جهان از اهداف اصلی خبرنگاران بدون مرز است

به گفته گزارشگران، این فهرست در پی جمع‌آوری مواد تحلیلی و مصاحبه‌ها با خبرنگاران و کارشناسان تهیه می‌شود. به این دلیل، حوادث اخیر مربوط به آزادی بیان در کشورهای مورد نظر سازمان خبرنگاران بدون مرز به جایگاه کشورها تأثیر نرسانده است.

وگرنه، در پی تحولات اخیر در تاجیکستان، جایگاه این کشور پایینتر از موقعیت فعلی خواهد بود. زیرا، در یک ماه اخیر خبرنگاران و رسانه‌های مستقل در این کشور با فشارها و محدودییتهایی روبرو شده‌اند.

در پی بازتاب درگیریهای اخیر در شرق تاجیکستان، وزیر دفاع این کشور برخی از رسانه‌های گروهی را به "پشتبانی از تروریستان" متهم کرد. سپس، دسترسی به برخی از سایتهای اینترنتی در تاجیکستان مسدود شد.

هفته سوم است که انتشارات خصوصی و دولتی از چاپ هفته‌نامه‌هایی مستقلل “فرژ” و “پیکان” خودداری می‌کنند. صاحبان این نشریه‌ها می‌گویند که چاپخانه‌ها به دلیل "دستور از بالا" از چاپ این هفته‌نامه‌ها خودداری می‌کنند.

امروز چاپخانه‌ها همچنین از چاپ دو هفته‌نامه دیگر، نشریه خصوصی “نگاه” و “وچرنیی دوشنبه”، نیز خودداری کردند. ناشران به گونه هفته‌نامه‌های “فرژ” و “پیکان” دلایل مشابهی پیش آورده‌اند.

یک روز قبل دنیا مییتاویچ، مسئول آزادی بیان در سازمان امنیت و همکاری اروپا با ارسال نامه‌ای به همراخان ظریفی، وزیر خارجه تاجیکستان، از فشار بر رسانه‌های گروهی در این کشور اظهار نگرانی کرده بود.

خانم مییتاویچ اظهار امیدواری کرده است که دولت تاجیکستان به تعهودات خود در مورد آزادی بیان صادق می‌ماند و از فشار و محدودیتها علیه رسانه‌های گروهی خودداری خواهد کرد.

مطالب مرتبط