ایران انگیزه ویکی لیکس از انتشار اسناد محرمانه را زیر سوال برد

منوچهر متکی
Image caption منوچهر متکی: جهانیان اقدام انجام شده را اقدامی مشکوک و با برنامه‌ریزی‌های خاصی تفسیر می ‌کنند

منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران، اقدام ویکی لیکس در افشای هزاران گزارش محرمانه ارتش آمریکا که در آن جمهوری اسلامی به حمایت از شبه نظامیان شیعه در عراق متهم شده را "مشکوک" توصیف کرده است.

آقای متکی روز سه شنبه، چهارم آبان (۲۶ اکتبر) گفت که این اسناد در آستانه تشکیل دولت عراق منتشر شده و "این موضوع کاملا مشکوک به نظر می رسد."

وبسایت گروه "ویکی لیکس" روز جمعه ۲۲ اکتبر حدود ۴۰۰ صد هزار گزارش ارتش آمریکا که تاریخ نگارش آنها به سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ برمی گردد را منتشر کرد.

بخشی از این اسناد به ارزیابی ارتش آمریکا از دخالت ایران در عراق در آن سال ها مربوط می شود که بر اساس آن سپاه پاسداران حمایت های زیادی از شبه نظامیان شیعه عراقی کرده است.

منوچهر متکی درباره این اسناد گفته است: "بخشی که به ویژه در مورد اقدامات آمریکا در عراق است بسیار کم ‌رنگ مطرح شده و اثری از اقدامات غیرانسانی که در عراق انجام شده در آن مشاهده نمی‌شود، درست در آستانه تشکیل دولت عراق منتشر شده و این موضوع کاملا مشکوک به نظر می‌رسد."

ویکی لیکس نمی گوید که چگونه به این اسناد دست یافته است، اما این گزارش ها از جمله حاوی نکاتی است که باعث ملامت ارتش آمریکا شده است، از جمله اینکه نظامیان آمریکایی در مقابل بدرفتاری نیروهای عراقی با زندانیان سکوت می کردند.

وزیر امور خارجه ایران ابراز امیدواری کرد که "محققان، مورخان، پژوهشگران و سیاستمداران زبده در این عرصه چرایی و چگونگی این اقدام و پشت پرده‌های آن را برای افکار عمومی منطقه و جهانیان روشن کنند."

در این اسناد آمده است که سه آمریکایی که ایران آنها را سال گذشته به اتهام ورود غیرقانونی به خاک ایران دستگیر کرد، در حوالی مرز توسط ماموران ایرانی "ربوده شدند."

دولت آمریکا هیچگاه چنین اتهامی را علیه ایران مطرح نکرده است.

در یک مورد دیگر در یکی از اسناد مذکور جزئیات واقعه هدف قرار گرفتن یک هواپیمای بدون سرنشین آمده که نظامیان آمریکایی آنرا سرنگون کرده بودند و نوشته اند که به ایران تعلق داشته است.

ایران این اتهام را که در اسفندماه سال ۱۳۸۷ نیز از سوی ارتش آمریکا مطرح شده بود رد می کند.

رد اتهامات

پیشتر، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز هویت و استقلال منتشرکنندگان گزارش های محرمانه ارتش آمریکا را زیر سوال برده و اتهام حمایت ایران از شبه نظامیان شیعه در عراق را تکذیب کرده بود.

Image caption این اسناد شامل اتهام هایی علیه سپاه پاسداران است

رامین مهمان پرست، سخنگوی وزارت خارجه ایران روز سه شنبه در یک کنفرانس خبری گفت: "فکر می کنیم مطالبی که به ظاهر به طور مستقل منتشر می شود دارای اهداف مشکوکی است."

او گفت "معلوم نیست انتشار این اسناد با چه نیات، توسط چه کسانی و با چه ارتباطی دنبال می شود" و افزود که مطالب منتشر شده در این اسناد و اتهامات وارد شده به ایران "به هیچ وجه مورد تایید نیست."

دولت آمریکا که انتشار این گزارش ها را محکوم کرده است می گوید که این اسناد شامل گزارش هایی است که واحد های نظامی از "فعالیت های مهم" خود داده اند.

ویکی لیکس که قبلا هم گزارش های محرمانه ارتش آمریکا را منتشر کرده بود، گفت که هدف از این افشاگری، بیان حقایق در مورد جنگ عراق بوده است.

آقای مهمان پرست یکی از "اهداف" انتشار این گزارش ها را "انتخابات در عراق که تشکیل دولت مردمی عراق را در آینده نزدیک به دنبال خواهد داشت" و همچنین حضور پررنگ تر ایران در منطقه نسبت به گذشته دانست.

'حمایت سپاه از شبه نظامیان'

اسناد منتشر شده ویکی لیکس شامل گزارش های متعدد و موارد مشخصی است که سپاه پاسداران ایران و به ویژه نیروی قدس متهم به آموزش شبه نظامیان شیعه عراقی، ارسال سلاح، راکت و بمب های دست ساز پیشرفته می شود.

مطابق این مدارک نیروی قدس با حزب الله لبنان شبه نظامیان شیعه عراقی را در اردوگاهی در نزدیکی قم آموزش می دادند که برخی مقام های عراقی و همینطور سربازان آمریکایی را گروگان گرفته و یا به قتل برسانند.

در برخی موارد گفته شده که منابعی که این اخبار را به ارتش آمریکا داده اند چندان موثق نیستند، اما در موارد متعدد دیگری تاکید شده که مدارک محکمی دال بر دخالت سپاه در این قتل ها، گروگانگیری ها و انفجارها در عراق وجود دارد.

نیویورک تایمز در تحلیلی نوشته است که این اسناد ظاهرا به این موضوع اشاره دارد که حضور و دخالت ایران ایران احتمالا بیش از تصور عمومی در عراق حضور و دخالت داشته است.

تحلیلگران آمریکایی می گویند حمایت هایی که ایران متهم است از شبه نظامیان عراقی کرده نه فقط در دوران ریاست جمهوری جورج بوش در سال ۲۰۰۵ و پس از آن بوده، بلکه حتی ماه ها پس از آغاز ریاست جمهوری باراک اوباما و مدتها پس از این که او اعلام کرد که بدنبال تغییر سیاست واشنگتن در قبال تهران و بهبود روابط با ایران است نیز ادامه پیدا کرده است.

ویکی لیکس در ژوئیه گذشته نیز با انتشار بیش از ۷۰ هزار سند محرمانه از جنگ افغانستان خشم دولت و ارتش آمریکا را برانگیخت.

مقام های ارتش آمریکا در آن زمان گفتند که درز این اسناد ممکن است جان سربازان آمریکایی و غیرنظامیان افغان را به خطر اندازد زیرا برخی اسناد شامل اسامی افراد محلی است که به نیروهای ائتلاف کمک می کنند.

تحقیقات آمریکا در این ماجرا به دستگیری بردلی مانینگ، تحلیلگر اطلاعات ارتش منجر شد. او متهم شد که ویدئویی محرمانه از حمله یک هلی کوپتر آمریکایی در عراق در سال ۲۰۰۷ که طی آن ده ها نفر کشته شدند را به ویکی لیکس داده است.

پنتاگون گروهی متشکل از یکصد نفر برای بررسی و مقابله با انتشار این اسناد تشکیل داده است.

یک سخنگوی پنتاگون گفته است که این اسناد صحنه هایی از حوادث و اتفاقات مهم و عادی را تشکیل می دهد و تصویری از کل ماجرا نیست.

مطالب مرتبط